________________
આસન પર બિરાજેલો હતો. એના કટિભાગમાં દંડત્રયવિરમણ ખંજર રહી ગયું હતું. વિવેક ખઞ અને અપ્રમાદ ઢાલ એની પાસે પડેલાં હતાં. માથે પરિગ્રહત્યાગ છત્ર ધરવામાં આવ્યું હતું. દક્ષિણ ભુજા વિષે શુકલલેશ્યા બાહરક્ષક બાંધેલું હતું. કાંડા પર સુવર્ણની ચળકતી પાલેશ્યા પોંચી, અને પગમાં સપ્તભયાભાવ વીરકટક શોભી રહ્યા હતાં. વિધવિધ પંડિતો એની બિરૂદાવલિ બોલી રહ્યા હતા અને અનશન આદિ યોદ્ધાઓ એની આજ્ઞા ઉઠાવવા તૈયાર બેઠા હતા. આમ હોવાથી સંવર જાણે સાક્ષાત વીર રસા હોય નહીં એવો પેલાઓની દષ્ટિએ દેખાયો.
| સ્પર્શ આદિ પાંચને જોઈને તત્ક્ષણ સંવરના સુભટો તો આગળ આવવા પડાપડી કરતા યુદ્ધ કરવા તૈયાર થઈ ગયા. કારણ કે એમને સદા યુદ્ધનું જ ચિંતવન હોય છે. એ વખતે અનશન કહેવા લાગ્યો, “અરે સુભટો, તમે રહેવા દો. ગર્વને લીધે જેમની ડોક ઊંચીને ઊંચી જ રહેલી છે એવા આ શત્રુઓની સામે, મારા ઉનોદર– આદિ બંધુઓને લઈને, આજ તો હું જ યુદ્ધ કરવા ઉતરીશ; જેવી રીતે પાંડવોને લઈને કેશવ-કૃષ્ણ કૌરવોની સામે ઉતરી પડ્યા હતા. એમ તમારે ફક્ત એટલું કરવું કે અમારામાંથી કોઈનામાં કદાપિ શત્રુના દારૂણ શસ્ત્રનું શલ્ય ભરાય તો તક્ષણ આલોચના આદિ દશ સંદંશ વડે તેને નિઃશલ્ય કરવો-શલ્ય દૂર કરવું; પ્રાસાદ-મહેલની નીચેની ભૂમિની જેમ.” સંવર તો એનું ભુજબળ જાણતો હતો એટલે એણે તત્ક્ષણ એની વાતનો સ્વીકાર કર્યો. સેવકોના પરાક્રમ નજરે જોયાં હોય એટલે સ્વામી એમનામાં વિશ્વાસ રાખ્યા વિના રહેજ કેમ ?
પછી સંવરની આજ્ઞા માગી સઘ કવચ ધારણ કરી શસ્ત્રો લઈ અનશના વગેરે ચાલ્યા ત્યાં પ્રવચને એમને કહ્યું “એક મર્મની વાત છે એ સાંભળતા જાઓ. આ મકરધ્વજની દાઢી મૂછવાળા સુભટોમાં પણ કર્તા હર્તા તો સ્ત્રી રસના જ છે. એમને સર્વને જોર, એ રસનાનું જ છે, એના જોર પર જ બધા નાચી કુદી રહ્યા છે. માટે જો તમારે વિજયની આકાંક્ષા હોય તો એકલી એ રસનાને જ જીતી લેવી. સર્પની વિષ ભરેલી દાઢજ ઉખેડી લેવીઅન્ય દાંત ભલેને રહ્યા.” એ પરથી અનશન પુનઃ કહેવા લાગ્યો “રસનાને જ જીતવાનું કહેતા હો તો, હું એકલો જ એ કાર્ય કરીશ. એમાં સહાયક
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ બારમો)
૧૨૯
