________________
શત્રુ વર્ગ ટકી શકતો નથી. એકલી મનોગુપ્તિ જ શત્રુના સૈન્યમાં ભંગાણ પડાવે એવી એની શક્તિ છે. શત્રુ ન હાલી શકે કે ન ચાલી શકે એવી રીતે એને ગુપ્તિને વિષે રાખે છે. કાયગુપ્તિ અને વચોગુપ્તિ એ મનોગુપ્તિની વળી ઉત્તર સાધિકાઓ છે. મન ગુપ્તિમાંથી નાસી જવાનો પ્રયત્ન કરનારા શબૂવર્ગને એ બંને બંધનમાં જકડી લે છે. સમિતિ નામની પાંચ સ્ત્રીઓ તો એવી છે કે એઓ રણક્ષેત્રને વિષે આવી ઊભી રહે છે ત્યાં જ, સિંહણને જોઈ મૃગલા ફાળ ભરતા નાસી જાય છે એમ, શત્રુઓ પલાયન થઈ જાય છે. શીલરૂપી બખ્તરથી સજ્જ થયેલી નવ બ્રહ્મચર્ય ગુપ્તિઓ છે એઓ, કોઈનાથી ગાંજ્યો ન જાય એવા કામને, નવી નવી ગતિ વડે હરાવી દે છે. અગ્યાર અપ્રતિમ ઉપાસક પ્રતિમાઓ છે એઓ જાણે રૂદ્રશિવ-ની રોદ્ર દષ્ટિઓ હોય નહીં એમ શત્રુપર પડીને એનો ઘાણ કાઢી નાખે છે. જેની સામે નજર પણ ન કરાય એવી બાર ભિક્ષ પ્રતિમા છે એમની આગળ, હિમ બાર સૂર્યો આગળ તાપથી જેમ ઓગળી જાય છે એમ, અજ્ઞાન અંધકાર શત્રુ ગળી જાય છે. વિશેષ શું કહું ? અમારા ચારિત્ર ધર્મ ભૂપતિના સૈન્યમાં મધપાન નિષેધ આદિ બાળસૈનિકો છે એમને પણ કોઈ પરાસ્ત કરી શકે એવું નથી.
સામા પક્ષના એક સેવક જેવાનાં આવાં વચનો સાંભળીને, કામદેવના સેવકો ક્રોધથી લાલચોળ થઈ ગયા અને એમનો દેહ કંપવા લાગ્યો. અને તો પણ ભીષણ ભ્રકુટી ચઢાવી કહેવા લાગ્યા;- અમારો મકરધ્વજ રાજા તો પછી-અમને એકલાને જ પૂરો પડી શકે એવો તો કોઈ દેવ, દાનવ, મનુષ્ય કે તિર્યંચ પણ અમારી નજરમાં નથી.” પરંતુ પેલાએ કહ્યું-અમારા ચારિત્ર ધર્મ રાજા અને એના પરિવારનો, કોઈ પણ પરાજય કરી શકે એમ નથી. એ તો મરચાં ચાવવાં છે, ચણા ફાકવાના નથી, અમારા સંવર કોટવાલને જ જો તમે જીતો તો જાઓ અમે તમારો સર્વથા વિજય કબુલ કરીશું. નહીંતર એમ કહેશું કે તમારો ગર્વ સર્વ વૃથા છે. એ સાંભળી મકરધ્વજ-કામદેવના સ્પર્શ વગેરે પાંચે સેવકો સંવરની આગળ ગયા કેમકે કાંટો (અન્ય) કાંટાને સહન કરી શકતો નથી, એને જડમૂળમાંથી ઉખેડી કાઢવા તત્પર થાય છે. એમણે જોયું તો સંવર ઉચિત આચરણ વસ્ત્રથી દેહ ઢાંકીને પ્રથમ
૧૨૮
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
