________________
વર્ગ સર્પની જેમ ખીલાઈ જઈને પોતાના સ્થાનથી આઘો પાછો થઈ જ નથી શકતો. સમ્યક્ત્વ નામે એક રાજમાન્ય ધુરંધર અમાત્ય પણ છે. એણે પણ રણક્ષેત્રને વિષે પોતાનું સમગ્રબળ વાપરીને શત્રુઓને નિર્બીજ કરી દીધા છે. વળી પુણ્યોદય નામે સેનાપતિ છે એ યુદ્ધમાં ઉતરે છે ત્યાં તો સમગ્ર પ્રતિપક્ષીઓ સમુદ્ર પાર પલાયન કરી જાય છે. પંચમહાવ્રત એના મુખ્ય સામંતો છે-એઓ મેરૂપર્વતની જેમ ત્રણે લોકને વિષે વિસ્તરીને રહ્યા છે. યતિધર્મ કુમારને વળી, જાણે નવીન કલ્પવૃક્ષો હોય નહીં એવા ક્ષમા આદિ અંગરક્ષકો છે. સંયમ નામનો સામંત અને એના સત્તર મહાશૂરવીર સુભટો એ યતિધર્મની વળી સાથે ને સાથે જ રહેનારા પરિચારકો છે.
ચારિત્ર ધર્મ રાજાને વળી, ઉપર વર્ણવ્યા પ્રમાણેના પદવીધરો ઉપરાંત, બાર સૂર્યસમાન તેજસ્વી ગૃહસ્થ ધર્મ નામના ભક્તિમાન સુભટો પરિચર્યા કરનારા છે. વળી એને ચાર લોકપાળ સમાન ચાર સ્વભેદ સુભટોએ યુક્ત, શુકલધ્યાન નામે મંડળાધિપતિ સેવક છે. ત્રણ જગતને વિષે અદ્વિતીય વીર એવો એ મંડળાધિપતિ જો કોઈવાર પણ કોપાયમાન થયો તો મોહરાયના એક પણ માણસને છોડે નહીં. એજ પ્રમાણે એક ધર્મધ્યાન નામે મંડળિક છે. એને યે ચાર સુભટો છે જેમની સંગાથે યુદ્ધ કરતા પરાજય પામેલા મોહરાયના માણસો હજુ ખાટલે ને ખાટલે છે. ચિત્તપોષક સંતોષ નામે એને એક ભંડારી છે એ નિઃસ્પૃહપણે ધર્મના ભંડારનું રક્ષણ કરે છે. જ્ઞાનદાન પ્રમુખ દાનભેદો એના મતંગજો છે, જેની ગર્જનાના શ્રવણ માત્રથી જ શત્રુનું સૈન્ય નાસી જાય છે. વળી અઢાર હજાર શીલાંગ નામે પદાતિઓ છે-એમનામાંનો અકેક પણ અનેક શત્રુઓને ભારે પડે એવો છે. તીક્ષ્ણ પ્રકૃતિવાળા અનેક જાતિના તપ એના તેજી અશ્વો છે-એઓ પણ નિકાચિત કર્મરૂપી શત્રુઓનો સંહાર કરી નાખે છે. વળી અનિત્યતા આદિ બાર ભાવનારૂપી રથો છે જેમાં રહીને સુભટો સુખેથી શત્રુ પર પ્રહાર કરી શકે છે. કાળપાઠ આદિ એના શબ્દવેધી ધનુષ્યધારીઓ છે જેઓ વાગ્બાણ વડે લીલા માત્રમાં શત્રુઓને વીંધી નાંખી શકે છે.
એની સેનાના સૈનિકો જ નહીં, પણ એનું સ્ત્રી સૈન્ય સુદ્ધાં બળવત્તર છે. સૂર્યની સામે દૃષ્ટિ ટકી શકતી નથી એમ એ સ્ત્રી સૈન્ય સામે પણ અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ બારમો)
૧૨૭
