________________
-
जैनवार्तिकवतो। कालवैपुल्ययोगे तु कुशलाभ्याससंभः ॥८॥ - अप भिवम् । भिवमपि किं नित्यमयानित्यम्।। नित्यमपि किं संबद्धममबद्ध वा । असम्बद्वे सर्वस्य स्यात् ततश्चन कस्यापि संसारः । संबन्धोऽपि न नित्ययोः परस्परमनुपकायोग. कारकयोः स्यात् । संबंधेऽपिवा सदा मुक्तिरिति । अनित्यमपि कि जन्यमनस्यं वा । तानित्यमजन्यं प्रति व्याहतम् । अव्याह. तावपि सर्वस्य स्यात् । जन्यमपि किं प्रकृतिषियुक्तात्मजन्वं किंवा तत्सहितजन्यमिति प्रथमपो इलरेतराश्रयत्वम् । तथाहि सति जाने प्रकति वियोगः,सति वियोगे तमाममिति । तत्सहितजन्यत्वे किं तद्वियोगेन । सर्वदा सर्वेषां च मुक्तिः स्यात् ननूक्तमज्ञामतमश्चन इति । समाविरामेऽवश्यं विज्ञानमुपजा. यत इति । अथ किमिदं तमः ।रागादय इति चेत् । न, तेषां प्रकृतिधर्मत्गत् । न च माम्याव स्थायां तदुत्तरकार्यभाविनः प्रकृतस्थापि ते सन्तीति ब्रमः । तथाहि-प्रकृतिरचेतना भाग्यरूपा सा भोक्तारमपेक्षते पुरुषोऽपि चेतना भोका च भाग्यमपेक्षते तयोरेते शक्तिरूपतया सन्तीति । शक्तिरूपतया सन्तीति चेत् । शक्तिरपि न कार्यकार्य करोति किंतु स्वकार्यमेव कर ति। न कि क्षीरे दधिशक्तिः दधिसाध्यं कार्य करेगति किंतु दध्येव करे।सि। दधि पश्चादात्मकार्य करोति । पश्चाद्भवन्तु तथापि रागादयः सिद्धा इति चेत् । न, प्रधानस्य विकाराजनने सहकारिकारणभावेन तेषां पश्चादप्यसिद्धः । मन्तु वाऽविद्यारागादयस्ते मु. तात्मनः किं न तमो भवति । अधिकारिण एव ते भवन्ति न मुक्तात्मान इति चेत् । किमिदमधिकारित्वं योग्यताकृतः संबन्धी वगायोरिव पङ्ग्वन्धयामि जिगमिष्वारिति । ननु मा योग्यता तयानित्या न कदाचिदपि निवतेत न कदादिज्ज्ञाना
