________________
(૪) વામન–મસ્તક-ગ્રીવા-હાથ-પગ એ ચાર પ્રમાણ યુક્ત હય, અને શેષ (પીઠ-ઉદર-છાતી) પ્રમાણ રહિત હોય.
(૫) કુજ–વામનથી વિપરીત મસ્તકાદિ પ્રમાણ રહિત, અને પીઠ વિગેરે શેષ અવય પ્રમાણુ યુક્ત હોય.
(૬) હુડક–સર્વ અવય પ્રમાણુ રહિત હેય. ૬ કષાય દ્વાર–ધ, માન, માયા, લેભ એ ચાર છે. ૭ મું લેસ્થા દ્વાર–પ્રાણી માત્રના (લાગણ) સ્વભાવનું
જન્મથી બંધારણ હોય છે, આવા
સ્વભાવના બંધારણને લેશ્યા કહે છે. ' (૧) કૃષ્ણ, (૨) નીલ, (૩) કાપત,
(ક) તેજે, (૫) પદ્મ, (૬) શુકલ. ૮મું ઈન્દ્રિ દ્વાર–આત્માની ચેતન્ય શક્તિ છદ્મસ્થ
જી ઈન્દ્રિયે દ્વારા જ જાણી શકે છે. (૧) એકેન્દ્રિય, (૨) બેઈન્દ્રિય, (૩)
તેઈન્દ્રિય, (૪) ચઉરિન્દ્રિય, (૫)પંચેન્દ્રિય. ૯ મું સમુદ્રઘાત દ્વાર–જીવ સમુઘાત અને અજીવ
સમુદ્દઘાત એમ સમુઘાત બે પ્રકારે છે. અજીવ સમુદઘાત–કેઈ અનંત પ્રદેશી સ્કંધ તથાવિધ વિAસા પરિણામ વડે ૪ સમયમાં લોકાકાશમાં વ્યાપ્ત થઈ બીજા ૪ સમયમાં મૂળ અવસ્થાવાળે થાય તે અજીવ સમુદ્દઘાત. જીવ સમુદ્દઘાત-આત્મ પ્રદેશ બહાર નીકળી કર્મની ઉદીરણ કરે તે.
