________________
(૧) વેદના સમુદ્દઘાતવેદના વડે વ્યાકુલ થયેલ આત્મા, પોતાના કેટલાક આત્મ પ્રદેશ બહાર કાઢી, ઉદીરણ કરણ વડે ઘણું કર્મ પ્રદેશ ઉદયમાં આણી વિનાશ પમાડે તે.
(૨) કષાય સમુદ્દઘાત-કષાય વડે વ્યાકુલ થયેલ આત્મા ઉદીરણુ વડે કષાય મેહનીય કર્મના કર્મ પુદ્ગલ ઉદયમાં લાવી વિનાશ પમાડે છે. અને ઘણા નવા કર્મ પ્રદેશ બાંધે પણ છે.
(૩) મરણ સમુદ્દઘાત-મરણ વખતે વ્યાકુલ થયેલ મરણથી અંતર્મુહર્ત પહેલાં આત્મ પ્રદેશને બહાર કાઢી
જ્યાં ઉત્પન્ન થવાનું છે, તે સ્થાન સુધી લંબાવી, અંતમુહૂર્ત સુધી તેવી જ અવસ્થાએ રહી મરણ પામે છે. એ અવસ્થામાં આયુષ્ય કર્મના ઘણા પુદ્ગલેને ઉદીરણુ વડે ઉદયમાં લાવી વિનાશ પમાડે છે. અહીં નવીન કર્યગ્રહણ નથી.
(૪) વૈકિય સમુદઘાત–વૈક્રિય લબ્ધિવાળે આત્મા પિતાના આત્મ પ્રદેશને બહાર કાઢી ઘક્રિય નામ કર્મના પ્રદેશને ઉદીરણ વડે ઉદયમાં લાવી વિનાશ કરવા સાથે રચવા ધારેલા ક્રિય શરીર એગ્ય ક્રિય પુગલે ગ્રહણ કરી વૈકિય શરીર બનાવે છે તે પ્રસંગે આ સમુદ્રઘાત હોય છે.
(૫) તેજસ સમુદ્દઘાત–-તે લેશ્યાની લબ્ધિવાળા આત્મા પોતાના આત્મ પ્રદેશોને શરીર બહાર કાઢી પૂર્વે પાજિત તેજસ નામ કર્મના પ્રદેશને ઉદીરણ વડે ઉદયમાં લાવી નિર્જરવા સાથે તેજસ પુદ્ગલેને ગ્રહણ કરી તેજે વેશ્યા અથવા શીત વેશ્યા મૂકે છે તે પ્રસંગ હોય છે.
(૬) આહારક સમુદૂઘાત-આહારક લબ્ધિવાલા ચૌદ પૂર્વધર મુનિ મહાત્મા શ્રી જિનેશ્વરની સમવસરણદિ અદ્ધિ
