________________
१२४
मूलाचारसहरसरूवगंधे फासे य मणोहरे य इदरे य। जं रागदोसगमणं पंचविहं होइ पणिधाणं ॥ २९९ ॥
शब्दरसरूपगंधे स्पर्शे च मनोहरे च इतरे च । यत् रागद्वेषगमनं पंचविधं भवति प्रणिधानं ॥ २९९ ॥
अर्थ-शब्द रस रूप गंध स्पर्श इन पांचोंके शोभन अशोभनखरूपमें जो राग द्वेषका होना वह इन्द्रियप्रणिधान पांचप्रकारका है ॥ २९९ ॥ णोइंदियपणिधाणं कोहे माणे तहेव मायाए। लोहे य णोकसाए मणपणिधाणं तु तं वजे ॥३०॥ नोइन्द्रियप्रणिधानं क्रोधे माने तथैव मायायां । लोभे च नोकषाये मनःप्रणिधानं तु तत् वर्जयेत् ॥३०॥
अर्थ-क्रोधमें, मानमें, मायामें, लोभमें इसी प्रकार अनंतानुबंधी क्रोध आदि कषायोंमें तथा हास्यादि नव नोकषायोंमें मनके व्यापारको करना वह मनःप्रणिधान है, उसको छोड़ना चाहिये ॥ ३०० ॥ णिक्खेवणं च गहणं इरियाभासेसणा य समिदीओ। पदिठावणियं च तहा उच्चारादीण पंचविहा ॥ ३०१॥ निक्षेपणं च ग्रहणं ईर्याभाषणाश्च समितयः। प्रतिष्ठापनं च तथा उच्चारादीनां पंचविधा ॥ ३०१॥
अर्थ-पुस्तकादिका यत्नपूर्वक देखकर रखना उठाना खरूप आदाननिक्षेपण समिति, ईर्या, भाषा, एषणासमिति और मूत्रविष्ठा आदिका प्रासुक जगहमें क्षेपण करने रूप प्रतिष्ठापना समिति-इस तरह समितियों के पांच भेद हैं ॥ ३०१॥