________________
पंचाचाराधिकार ५। चंदप्पभ वेरुलिए जलकंते सूरकते य ॥ २०८ ॥ गेरुय चंदण वव्वग वगमोए तह मसारगल्लो य । ते जाण पुढविजीवा जाणित्ता परिहरेदव्वा ॥२०९॥ पृथिवी च बालुका शर्करा च उपलानि शिला च लवणं च । अयस्तानं त्रपुः च सीसकं रूप्यं सुवर्णानि च वज्रं च२०६ हरितालं हिंगुलकं मनःशिला सस्यकं अंजनं प्रवालं च । अभ्रपटलं अभ्रवालुका च बादरकाया मणिविधयः॥२०७॥ गोमध्यकश्च रुचकः अंकः स्फटिकश्च लोहितांकश्च । चंद्रप्रभः वैडूर्यः जलकांतः सूर्यकांतश्च ॥ २०८ ॥ गैरिकं चंदनवप्यकवकमोचाः तथा मसारगल्लश्च । तान् जानीहि पृथिवीजीवान् ज्ञात्वा परिहर्तव्याः ॥२०९॥
अर्थ-मट्टी आदि पृथिवी, बाल, तिकोन चौकोंनरूप शर्करा, गोल पत्थर, बड़ा पत्थर, समुद्रादिका लवण (निमक), लोहा, तांबा, जस्ता, सीसा, चांदी, सोना, हीरा १३ । हरिताल, इंगुल, मैनसिल, हरारंगवाला सस्यक, सुरमा, मूंगा, भोडल (अवरख), चमकती रेती २१।गोरोचनवर्णवाली कर्केतनमणि, अलसीपुष्पवर्ण राजवर्तकमणि, पुलकवर्णमणि, स्फटिकमणि, पद्मरागमणि, चंद्रकांतमणि, वैडूर्य (नील) मणि, जलकांतमणि, सूर्यकांतमणि ३० । गेरूवर्ण रुधिराक्षमणि, चंदनगंधमणि, विलावके नेत्रसमान मरकतमणि, पुखराज, नीलमणि, तथा विद्रुमवर्णवाली मणि ३६ इस प्रकार पृथिवीके छत्तीस भेद हैं । इनमें जीवोंको जानकर सजीवका त्याग करे ।। २०६-२०९ ॥