Bruhad Gujarat kosha Part 1

SR No.: 016072
Original Sutra Author: N/A
Author: Keshav Shastri
Publisher: University Granth Nirman Board
Publication Year: 1976
Total Pages: 1086
Language: Gujarati
Classification: Dictionary & Dictionary
File Size: 32 MB

Page 863

ચિરૂટ
૧૮
ચિંતામણિ
આશરે આવીને રહેલું
[બીડીની એક જાત પ્રતીક, સંકેત, સિબ્બલ' (આ, બા.). (૪) વિરામચિહનેચિરૂટ શ્રી. [અં] તમાકુ રંગના આવરણવાળી સિગારેટ માં નું પ્રત્યેક. (વ્યા.), (૫) લક્ષણ. (ઘ) (૬) વત્તા ચિરજિયે પું. એક મીઠાઈ
ઓછા વગેરે ગણિતનું તે તે નિશાન. (ગ) ચિરજી સ્ત્રી. પિસ્તાં (એક મેવો).
ચિન-નિરપેક્ષ વિ. સિં] નિશાનીને ધ્યાનમાં ન લેતું, ઍબ્સચિરાજજવલ(ળ) વિ. [સં. વિર + ૩ વ8] લાંબા સમય કયુટ.” (ગ.) સુધી ઊજળું રહેલું કે રહેનારું
ચિહનાંતર (ચિહના ત૨) ન. [સં. વિન્ન + અa] બીજ ચિટિયે પું. જિઓ “ચિરે' + ગુ. “ગ્યું સ્વાર્થે ત. પ્ર.], ચિહ્ન. (૨) ચિહન-ફેરફાર, એઈજ ઓફ સાઈન
ચિરેટ કું. જિઓ “ચીરે' દ્વારા] • જમીનને અલગ ચિહનિત વિ. [.] જેના ઉપર નિશાન કરવામાં આવ્યું હોય કરેલો લાંબો પટ્ટો
તેવું, નિશાનવાળું, અંતિ, મુદ્રિત. (૨) ડાઘાવાળું ચિરોડી સ્ત્રી. જિઓ [જઓ ‘ચિરોડો' + ગુ. “ઈ' પ્રત્યચ.] ચિંગ(-ગા)(-) (ચિ(3)ટ,-ડ) વિ. ચાપચીપિયું ચીકચકચકાટવાળા પાસાદાર પથ્થરની એક જાત (જેનો ઉત્તમ ણાશવાળું. (૨) માં ૮. (૩) (લા.) કંજૂસ, કપી. (૪) થાકી જાતને અને બને છે), “સિમ'
જાય તેટલું જોર કરતું. (૫) ન. એ નામનું એક માછલું ચિરોડી-વેલ (-૨) સ્ત્રી. [જ “વેલ.” (લા.) એ નામની ચિંગું (ચિકણું), ગૂસ (ચિગસ) વિ. કંજ સ સ્વભાવનું, પાંદડાં નથી થતાં તેવી એક વેલ
પથ્થર કરપી. (૨) મીં. [ગા સૂવું (. પ્ર.) જાગતા હોવા છતાં ચિરોડે પું. ચિરોડી કરતાં ઉતરતી કક્ષાને એ એક જાતને ઊંઘવાનો ડોળ કરો]
કિ. પ્ર.] ચિંગુરપણુ) ચિલખત ન. બખતર, કવચ
ચિંગુંસાઈ (
ચિસાઈ ) સ્ત્રી. [“ચિંગસ” + ગુ. “આઈ' ચિલ-ગેજ જુઓ “ચલ-ગેજ.'
ચિગેટ ન. એ નામનું એક દરિયાઈ નાનું માછલું ચિલતાવવું જએ “ચીલતાવુંમાં.
[એક છોડ ચિંતક (ચિન્તક) વિ. [સં.] વિચાર કરનારું, વિચારક. (૨) ચિલ-ભાજી સ્ત્રી. શાકમાં વપરાય છે તે વાડીઓમાં થતો ચિંતન કરનાર, દયાની. (૩) તાવિક વિચારક, ફિલસૂફ ચિલતર-સે વિ. [સં. ચતુહત્તર-રાત દ્વારા] એકસે ચાર ચિંતન (ચિન્તન) ન. [૪] વિચાર કરવો એ. (૨) ધ્યાન (૧૦૪ની સંખ્યાનું) (ઘડિયામાં)
કરવું એ. (૩) તત્ત્વદર્શનને પ્રયત્ન ચિલ ઈ સ્ત્રી. રાજગરો (એક ખડ-ધાન્ય)
ચિંતન-પરાયણ (ચિતન-) વિ. [1] સતત ચિંતન કરનારું ચિલાન (૧) સ્ત્રી. છાપરાની પાંખ
ચિંતન-શીલ (ચિતન-) વિ. [સં.] ચિતન કરવાની ટેવવાળું ચિકારી સ્ત્રી. એ નામનું એક ઝાડ
ચિંતન (ચિન્તના) સ્ત્રી. [સં] જાઓ “ચિંતન.” ચિલાવવું જએ “ચિલાવુંમાં.
ચિંતનાત્મક (ચિન્તનમક) વિ. [સ. ચિંતન + આત્મન + +] ચિલાવું અ. ક્રિ. [હિં. ચિહલાન] ચિડાવું, ગુસ્સે થવું. (૨) ચિંતનથી ભરેલું, “
કે પ્લેટિવ' (રા. વિ) વેદનાથી દુઃખ અનુભવવું, પીડાવું. ચિલાવવું છે., સ. કે. ચિતનિકા (ચિન્તનિકા) સ્ત્રી. સિં. વિન્તનને સંસ્કૃતાભાસી ચિલોતરે વિ, . [જ એ “ચિલંતર-સે.] સૈકાના ચોથા ૬ ત. પ્ર] ચિતન. (૨) ધારણા. (૩) સ્મરણ વર્ષને દુષ્કાળ એ ૧૦૪, ૨૦૪, ૩૦૪ વગેરે વર્ષોમાં ચિતનીય (ચિન્તનીય) વિ. [સં.] જેના વિશે વિચાર કરવો આવતે હોય)
પડે તેવું (સંમતિ આપવા યોગ્ય છે કે નહિ એ દષ્ટિએ), ચિલેતર ૫. રિવા.] તેતર જેવું એ નામનું એક પક્ષી વિચારણીય (વન અને પહાડમાં થતું મેટી ચાંચ અને મેટા શરીરવાળું), ચિતવન ન. [સં. વતન] જુઓ “ચિંતન.' ચિત્રો
[સાક્ષી-મંત્ર ચિંતવવું (ચિત્તવવું) સ. ક્રિ. [જ ચિંતવું' + ગુ. પ્રે. ચિતરે . નાગરી વિવાહ-વિધિમાં કુળગારનો એક ભાસ કરાવનારો “અ” પ્ર.] ચિતલું (ચિન્તયું) સ. ક્રિ. ચિત્રો જ “ ચિતરે.
[સ, ચિત્ત > પ્રા. દ્વિત તત્સમ] ચિતન કરવું ચિલોથી સ્ત્રી. રાજગરા(ખડ-ધાન્ય)ની જેટલી
ચિંતા (ચિતા) સ્ત્રી. [સં.] વિચાર, ધારણા. (૨) ફિકર. ચિલk (-ડય) સી. જની જાતની મેલાં કપડાંમાં થતી એક (૩) વ્યગ્રતા
[થઈ ગયેલું, ચિતા-પર ઘળી જીવાત
ચિંતાકુલ(ળ) (ચિતા) વિ. [ + સં. મા-] ફિકરથી વ્યગ્ર ચિલર જ “ચીલર.'
ચિંતા-ગ્રસ્ત (ચિન્તા) વિ. [સં] ફિકરથી ઘેરાઈ ગયેલું ચિલો છું. ફિ. ચિલહ] પીરનું સ્થાનક, ચીલ, છિલ્લો ચિંતાચૂરણી (ચિતા) વિ. સ્ત્રી. [સં. - “ચરવું' + ગુ. “અ” ચિવન સ્ત્રી. [હિં.) બારી-બારણાને પડદ, ચક
કુ. પ્ર.] ચિંતા-ફ્રિકરને દૂર કરનારી (દવા કે બીજી હિકમત) ચિવટ જ “ચીવટ.”
[‘ચીવટાઈ.' ચિતા-જન્ય (ચિન્તા) વિ. [સં] ફિકરને લીધે ઊભું થાય તેવું ચિવટાઈ શ્રી. [જ “ચિવટ'+ગુ. “આઈ' ત. પ્ર. જ એ ચિંતાણી (ચિતાણી) સ્ત્રી. [સં. વિજ્ઞાને ગુ. વિકાસ] વિચાર, ચિવ જુએ “ચવડ.” [અને એને પુરુષ. (સંજ્ઞા) ચિતન, મનન
[ધાલાવેલી કરતું, ચિંતાકુળ ચિતી મું. [અર.] સૈયદ્રના જેવી મુસલમાની એક જ્ઞાતિ ચિંતાતુર (ચિતા) વિ. સિ. વિત્તા + માતુ૨] કિંકરને લીધે ચિણાં, સ્માં ન, બ. વ. નાળિયેરનાં છોડાંના રેસા ચિંતા-પર (ચિન્તા-), રાયણ વિ. [સં.] ફિકર કર્યા ચિ,-સ્ટ ન. સુકાઈને ચવડ થઈ ગયેલું
કરનારું, ચિન ન. [સં.] નિશાન, નિશાની, એંધાણ. (૨) ડાઘ. (૩) ચિંતામણિ (ચિન્તા) કું. [સં.] એવો એક કપિત મણિ