________________
શતક ૧ હું ઉદ્દેશક-૧
[૧૩ ૩. કપાય—(અનંતાનુબંધી ક્રોધ, માન, માયા તથા લેભને ઉદય
અથવા ઉદીરણા કરવા માટેની તૈયારી)
ગ– મન, વચન, કાયાની વક્રતા) ઉપરના ચારે ભાવે મિથ્યાત્વમોહનીય કર્મના સદ્ભાવમાં નિયમો વિદ્યમાન હોયજ છે. જેનાથી પ્રતિસમયે કર્મબંધન ચાલુ જ રહે છે.
માનસિક જીવન ઉપર સુસંસ્કાર જ્યારે દઢીભૂત નથી થતા ત્યારે બાહ્યજીવન સભ્ય દેખાવા છતાં પણ આન્તરિક જીવનમાં કૃષ્ણલેશ્યા, નીલ લેયા અને કપાત લેશ્યાનુ જોર ઘટતુ નથી. આવી પરિસ્થિતિમા જેમ જૂદા જૂદા નિમિત્તોને લઈને જૂદા જૂદા કર્મોને પ્રવાહ આત્મામાં અવિરત ચાલુ જ હોય છે તેવી રીતે બધાયેલા કર્મો પિતાની સ્થિતિ (મર્યાદા)ને ક્ષય થયે છતે ઉદયાવલિકામાં પ્રવિષ્ટ થયા છતાં પ્રથમ સમયથી જ ચાલવા માંડે છે અને ચાલવા માંડેલા કર્મો “ચાલ્યા.” આમ નિશ્ચયનયનો આશ્રય લઈને કહી શકાય છે
ઉદીરણાને અર્થ આ પ્રમાણે છે. ભવિષ્યના લાંબા ડાળે ઉદયમાં આવનારા કમંદલિને ધ્યાન, સ્વાધ્યાય, તથા સાત્ત્વિક તપશ્ચર્યાના બળે આત્માના વિશિષ્ટ અધ્યવસાયથી ખીચીને ઉદયાવલિકામાં પ્રવેશ કરાવવા જૈન શાસનમાં આત્માની તેવી વિશેષ શક્તિને ઉદીરણાના નામે સધાય છે.
સત્યાર્થ એ છે કે જેમ એક માણસ અશુભ અને અશુદ્ધ વિચારધારાઓથી પ્રતિસમયે કર્મદલિકને પિતાના આત્માના પ્રદેશમાં ભેગા કરતે જાય છે જ્યારે બીજો માણસ સમ્યગ્દર્શનની શુદ્ધિ દ્વારા, અષ્ટ પ્રવચન માતાના પાલન દ્વારા તથા રાગ, દ્વેષ, કષાય, વિકથા આદિ પ્રમાથી દૂર રહેનાર તથા મન, વચન, કાયાનું પ્રતિક્ષણે પરમાત્માના ધ્યાનમાં લીન કરનારો ભાગ્યશાલી પિતાની