________________
गा० ५८] प्रदेशसंक्रम-स्वामित्व-निरूपण
४०१ १७. एत्तो सामित्तं । १८. मिच्छत्तस्स उक्कस्सपदेससंकमो कस्स १ १९. गुणिदकम्मंसिओ' सत्तमादो पुडवीदो उव्वट्टिदो' । २०. दो तिणि भवग्गहणाणि पंचिंदियतिरिक्खपज्जत्तएसु उवषण्णो । २१. अंतोमुहुत्तेण मणुसेसु आगदों । २२. सव्वलहुँ दसणमोहणीयं खवेदुमाढत्तो । २३. जाधे मिच्छत्तं सम्मामिच्छत्ते सव्वं संछुभमाणं संछुद्धं ताधे तस्स मिच्छत्तस्स उक्कस्सओ पदेससंकमो।
चूर्णिसू०-अब इससे आगे प्रदेशसंक्रमणके स्वामित्वको कहते है ॥१७॥ शंका-मिथ्यात्वका उत्कृष्ट प्रदेशसंक्रमण किसके होता है ? ॥१८॥
समाधान-जो गुणितकर्माशिक जीव सातवी पृथ्वीसे निकला । पुनः पंचेन्द्रियतिथंच पर्याप्तकोंमें दो-तीन भवग्रहण करके एकेन्द्रियोंमें उत्पन्न हुआ और अन्तर्मुहूर्तसे ही मनुष्योंमें आगया । मनुष्योंमें उत्पन्न होकर सर्वलघुकालसे दर्शनमोहनीयका क्षपण प्रारम्भ किया। जिस समय सर्वसंक्रम्यमाण मिथ्यात्वद्रव्यको सम्यग्मिथ्यात्वमे संक्रान्त करता है, उस समय उस जीवके मिथ्यात्वका उत्कृष्ट प्रदेशसंक्रमण होता है ॥१९-२३॥
विशेषार्थ-गुणितकर्माशिक जीव किसे कहते है, इसका स्पष्टीकरण इस प्रकार है-जो जीव पूर्वकोटी-पृथक्त्वसे अधिक दो हजार सागरोपम बादर-त्रसकालसे हीन सत्तर कोडाकोड़ी सागरप्रमाण कर्मस्थिति तक बादर पृथ्वीकायिकजीवोमे परिभ्रमण करता रहा ।
१ जो वायरतसकालेणूणं कम्मट्टिइं तु पुढवीए ।
वायरे पज्जत्तापजत्तगदीहेयरद्धासु ॥४॥ जोगकसाउक्कोसो वहुसो निच्चमवि आउधं च । जोगजहण्णेणुवरिल्लठिइ णिसेगं वहुं किच्चा ॥५॥ वायरतसेसु तकाल मेवमंते य सत्तमखिईए । सव्वलहुं पजत्तो जोगकसायाहिओ वहुसो ॥७६॥ जोगजवमज्झउरि मुहुत्तमच्छित्तु जीवियवसाणे। तिचरिम-दुचरिमसमए पूरित्तु कसायउक्कस्सं ॥७७॥ जोगुकस्सं चरिम-दुचरिमे समए य चरिमसमयम्मि ।
संपुन्नगुणियकम्मो पगयं तेणेह सामित्ते ॥७८॥ कम्मप० प्रदेशसक० २ किमठ्ठमेसो तत्तो उव्वटाविदो ? ण, णेरइयचरिमसमए चेव पयदुक्कत्ससामित्तविहाणोवायाभावेण तहाकरणादो। कुदो तत्थ तदसभवो चे मणुसगदीदो अण्णत्थ दसणमोहक्खवणाए असभवादो। ण च दसणमोहक्खवणादो अण्णत्थ सव्वसकमसरूवो मिच्छत्तुक्कस्सपदेससकमो अस्थि, तम्हा गुणिदकम्मसिओ सत्तमपुढषीदो उव्वट्टिदो त्ति सुसबद्धमेद । जयध०
___३ कुदो; सत्तमपुढवीदो उवट्टिदस्स दो-तिण्णिपचिंदिय तिरिक्खभवग्गहणेहि विणा तदणतरमेव मणुसगदीए उप्पनणासभवादो । जयध०
४ पचिंदियतिरिक्खेसु तसठिदि समाणिय पुणो एइदिएसुप्पजिय अतोमुहुत्तकालेणेव मणुसगइमागदो त्ति भणिद होइ । जयध०
५ (कुदो,) तत्थ गुणसेढिणिजरासहिदगुणसकमदव्वेणूणदिवडगुणहाणिमेत्तुक्कस्ससमयपबद्धाणमेक्कवारेणेव सम्मामिच्छत्तसरूवेण सक तिदसणादो । जयध०