18 Dosho thi Rathit Arihant Parmatma

SR No.: 009168
Original Sutra Author: N/A
Author: Narvahanvijay
Publisher: Narvahanvijay
Total Pages: 76
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 20 MB

Page 1

શ્રી અરિહંત પરમાભા - અઢાર ઈષોથી હિd
મુનિ શ્રી નરવાહનવિજયજી
અનાદિ કાળથી જગતમાં પરિભ્રમણ કરી રહેલો જીવ ચારઘાતી કર્મના ઉદયથી અઢાર દોષોથી સદા માટે યુક્ત જ હોય છે.
(૧) એમાં જ્ઞાનાવરણીય કર્મના ઉદયથી એક દોષ અજ્ઞાન નામનો છે. (૨) દર્શનાવરણીય કર્મના ઉદયથી એક દોષ નિદ્રા નામનો છે. (૩) મોહનીય કર્મના ઉદયથી અગ્યાર દોષો હોય છે.
૧. મિથ્યાત્વ, ૨. અવિરતિ, ૩. રાગ, ૪. દ્વેષ, ૫. હાસ્ય, ૬. રતિ, ૭. અરતિ, ૮. શોક, ૯. ભય, ૧૦. જુગુપ્સા અને ૧૧. કામ (વેદ).
(૪) અંતરાય કર્મના ઉદયથી પાંચ દોષો હોય છે. ૧. દાનાન્તરાય, ૨. લાભાન્તરાય, ૩. ભોગાન્તરાય, ૪. ઉપભોગાન્તરાય અને ૫. વીર્યાન્તરાય.
આ રીતે ૧ + ૧ + ૧૧ + ૫ = ૧૮ દોષો ઘાતી કર્મના ઉદયથી જીવોને વિષે સદા માટે એટલે અનાદિ કાળથી રહેલા હોય છે.
આ અઢારે દોષોમાંથી કોઇને કોઇ દોષો જીવમાં રહેલા હોય છે. એક અથવા એકથી ગમે તેટલા વધારે. તો એ દોષોના કારણે જીવો કેવલજ્ઞાનની પ્રાપ્તિ કરી શકતા નથી. જ્યારે પુરૂષાર્થ કરતા કરતા. અઢારે દોષો સંપૂર્ણ નાશ થાય પછી જ જીવોને કેવલજ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થાય છે એ અઢારે દોષોમાંથી જેટલા. જેટલા દોષો જેમ જેમ નાશ પામતા જાય તેમ તેમ જીવોને સૌ પ્રથમ ક્ષયોપશમ ભાવે આંશિક ગુણોની પ્રાપ્તિ. થતી જાય છે અને પછી સંપૂર્ણ દોષો નાશ થતાં ક્ષાયિક ભાવે ગુણોની પ્રાપ્તિ થતી જાય છે.
આ રીતે પોતાના આત્મામાં રહેલા અઢારે દોષોને જોવા માટે રોજ ભગવાનનું દર્શન કરવાનું વિધાના કહેલું છે. જો ભગવાનનું દર્શન કરીએ અને પોતાના આત્મામાં રહેલા એકેય દોષ દેખાય નહિ તો એ ભગવાનનું દર્શન આત્માને કોઇ લાભકર્તા થતું નથી. ઉપરથી દોષોને પુષ્ટિ કરવામાં સહાયભૂત થાય છે. જેમ સંસારમાં રહેલા જીવો સ્નાન કર્યા પછી આરિસામાં મુખ જૂએ છે એનું કારણ એ છે કે પોતાનું શરીર સાફ કરેલું હોવા છતાંય શરીર ઉપર રહેલો ડાઘ પોત આરિસા વગર જોઇ શકતો નથી એ ડાઘ દેખાડનાર સ્વચ્છ આરિસો જોઇએ. આરિસા ઉપર ડાઘ રહેલા હોય તો પોતાના શરીરના ડાઘ જોઇએ એવા દેખી. શકાતા નથી માટે આરિસો પણ સ્વચ્છ તદન ડાઘ વગરનો જ જોઇએ તોજ શરીર ઉપરના ડાઘ દેખી શકાય અને એ ડાઘ દેખાય એટલે પાછા પાણીથી એ ડાઘોને દૂર કરીએ છીએ અને શરીર બરાબર સ્વચ્છ થાય પછી જીવો વ્યવહારિક કામ માટે ઘરની બહાર નીકળે છે એમ ભગવાનના દર્શને જતાં ખુદ ભગવાને પુરૂષાર્થ કરીને અઢારે દોષો પોતાના આત્મામાં રહેલા હતા એનો સંપૂર્ણ નાશ કરેલો છે એટલે દોષ રૂપી ડાઘ એમના આત્મામાં રહેલો નથી માટે સંપૂર્ણ સ્વરછ, શુધ્ધ, આરિસા જેવા ભગવાનના આત્મા થયેલા છે. જ્યારે આપણે ભગવાનના દર્શન કરીએ ત્યારે આપણને અંતરમાં એમ લાગે અથવા ભાવ થાય કે હું સંપૂર્ણ
Page 1 of 76