Page Text
________________
પ્રવચન નં. ૨૫
૩૨૫ ફેર પડે જ નહીં કોઈ કાળે. અને એનું કારણ છે કે પ્રતિભાસ દેખીને ડરને જાણે છે. આ બધા આધારો મારી પાસે છે અને ટાઈમ આપણી પાસે છે એટલે હું ધીમે ધીમે રજુઆત કરતો રહીશ હો. તમને બધાને મારી પાસે આધારો છે તે તમને આપીશ. મારી ટેવ છે કાંઈક ખાનગી રાખીશ નહીં.
પ્રતિબિંબિત થાય છે. કેવી રીતે? પોતાના સમસ્ત અનંત પર્યાયો સહિત પ્રતિબિંબિત થાય છે. બધા પદાર્થો પ્રતિબિંબિત થાય છે. પણ અનંત પર્યાયો, અનંત એટલે ભૂત ભવિષ્ય વર્તમાન ત્રણકાળની પર્યાયો, જે પ્રગટ થઈ નથી. જે પર્યાય પ્રગટ થઈ નથી, ઈ પર્યાય, પ્રતિભાસ તો છે એનો પ્રતિભાસ છે માટે પ્રગટ થાય છે, માટે આત્મા પર્યાયનો કર્તા નથી અને પર્યાયનો જ્ઞાતા પણ નથી. બહુ રહસ્ય ઊંડું છે અંદર. ઘણું આવશે હજી.
ભાવાર્થ :- આ વિષય સારો છે એટલે લઈ લઉં છું. શુદ્ધ ચેતના પ્રકાશનો કોઈ એવો જ મહિમા છે કે તેમાં જેટલા પદાર્થો છે તે બધા જ પોતાના આકાર સહિત એટલે સ્વરૂપ જેનું જેવું સ્વરૂપ છે એને આકાર કહેવાય. પ્રતિભાસ, પ્રતિભાસમાન થાય છે. જણાય છે એમ લખ્યું નથી. સમજાવવા માટે જણાય છે એમ કહેવાય, જ્ઞાનીઓ કહે. જ્ઞાનીને કાંઈ દોષ નથી. પણ લેવો પ્રતિભાસ પહેલો. નિશ્ચય પહેલા લ્યો ને પછી જણાય છે લ્યો તો દોષ નહીં આવે. પણ રાગ મને જણાય છે તો આત્મા નહીં જણાય. રાગનો પ્રતિભાસ થાય છે ત્યાંય અટકવાનું નથી. રાગનો પ્રતિભાસ થાય છે તે કાળે જાણનાર જણાય છે. રાગ જણાય છે એમ ન લેવું. દુઃખ જણાય છે એમ ન લેવું. દુઃખના કાળે જાણનાર જણાય છે. આહાહા !
તે આ દૃષ્ટાંતથી. અરીસાના ઉપરના ભાગમાં, ઉપરની સપાટીમાં, ઘટપટાદિ પ્રતિબિંબિત થાય છે તેમ, અહીં અરીસાનું દૃષ્ટાંત આપ્યું છે તેનું પ્રયોજન એ જાણવું કે અરીસાને એવી ઇચ્છા નથી કે હું આ પદાર્થોને પ્રતિબિંબિત કરું. જેમ લોઢાની સોય લોહચુંબકની પાસે પોતાની મેળે જાય છે. એ સોય તો ખેચાય ને ત્યાં જાય છે. એમ અરીસો પોતાનું સ્વરૂપ છોડીને તેમને એટલે પર પદાર્થને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે પદાર્થની સમીપ જતો નથી. અરીસો ત્યાં જતો નથી. આહાહા !
ભૂતકાળની પર્યાયોનો પ્રતિભાસ થાય છે તો ભૂતકાળની પર્યાયો પાસે જ્ઞાન જતું નથી. જ્ઞાન તો આત્મામાં રહેલું છે ને એમાં એનો પ્રતિભાસ સહેજે થઈ જાય છે. આહાહા ! વળી તે પદાર્થો પોતાનું સ્વરૂપ છોડીને તે અરીસામાં પેસતા નથી. બે પદાર્થ ભિન્ન ભિન્ન છે. ઉપાદાન ને નિમિત્ત. અરીસો ઉપાદાન છે અને પદાર્થ બીજા નિમિત્તો છે.
જેમ કોઈ પુરુષ બીજા કોઈ પુરુષને કહે કે અમારું આ કામ કરો, તેમ તે પદાર્થો પોતાને પ્રતિબિંબિત કરવાની અરીસાને પ્રાર્થના પણ કરતા નથી. કેટલા શબ્દો પ્રતિભાસ,
| SR No. | 008241 |
| Book Title | Gnayak Swaroop Prakashan |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Lalchandra Pandit |
| Publisher | Digambar Jain Kundamrut Kahan |
| Publication Year | 2007 |
| Total Pages | 487 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati, Spiritual, & Discourse |
| File Size | 3 MB |