SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 313
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ प्रकाशिकाका द्वि० वक्षस्कार सू. ३४ द्वितीयारकवर्णनम् ३०१ विशेषरूपाणि वज्रऋषभनाराच - वज्रर्षभ नाराचार्द्धनाराचकीलिका सेवार्त्त भेदात् पविधा नि, अत्र चारके वज्रऋषभनाराचस्येव सद्भावः अन्येषामभावात् तस्य वज्रऋषभनाराचसंहननस्य पर्यवास्तैः, 'अणंतेहि संठाणपज्जवेहिं' अनन्तैः संस्थानपर्यवैः - संस्थानानि = आकृतिरूपाणि समचतुरस्रन्यग्रोधसादि कुब्जक वामन हुण्डभेदात् षडविधानि अत्र चारके समचतुरस्त्रनामकं प्रथमं संस्थानं गृह्यते अन्येषामभावात् तानि तस्य समचतुरस्रनामकस्य संस्थानस्य पर्यवस्तैः तथा 'अणंतेहिं उच्चत पज्जवेहि' अनन्तैः उच्चत्वपर्यवैः-उच्चत्वं=शरीरोच्छ्रायः प्रथमेऽरके च तत् त्रिगव्यूतप्रमाणं तस्य पर्यवैः, तथा 'अणंतेहिं आउपगुरुलघु पर्यायों का, अनन्त अगुरुलघु पर्यायों का अनन्त उत्थान कर्म बल वीर्य पुरुषकार पराक्रम पर्यायों का हास होते २ जब चार कोडाकोडी प्रमाण प्रथम आरा अवसर्पिणी का समाप्त हो जाता है तब अवसर्पिणी काल का द्वितीय सुषमा नामका आरा इस भरतक्षेत्र में प्रारम्भ हो जाता है । यहां जो वर्णादिकों को पर्यायों का कथन किया गया है वह केवली भगवान् की बुद्धि के द्वारा किये गये निर्विभाग भागों का मानकर किया गया है. ये वर्णादि के निर्विभाग भाग एक गुण शुक्लत्वादि रूप पड़ते हैं, इस आरक में वज्रऋषभनाराच संहनन ही होता है, अन्य संहनन नहीं होते हैं, संहनन हड्डियों की एक प्रकार की रचना विशेष का नाम है, ये संहनन वज्रऋषभनाराच संहनन, नाराच संहनन, अर्द्धनाराचसंहनन, कीलिका संहनन और सेवार्त्तसंहनन के भेद से ६ प्रकार के शास्त्रों में वर्णित हुए हैं, संस्थान नाम आकार का है ये भी ६ प्रकार के होते हैं- समचतुरस्रसंस्थान, न्यग्रोधपरिमंडलसंस्थान, कुब्जकसंस्थान, वामन संस्थान, सादिसंस्थान और हुण्डकसंस्थान, इस आरक में समचतुरस्रनामका प्रथम संस्थान ही होता है. अन्य संस्थान नहीं । उच्चत्व से यहां शरीर की ऊँचाई गृहीत हुई है, प्रथम आरक में शरीर की ऊँचाई ३ तीन कोश की होती है और आयु का प्रमाण तीन पल्यो ચાના અન’ત ઉત્થાન કમ અળવીય પુરુષકાર૫રાકમ પર્યાયાના હાસ થતાં થતાં જયારે ૪ કોડાકેડી પ્રથમ આરા અવસરણીના સમાપ્ત થઇ જાય છે ત્યારે અવસર્પિણી કાળને દ્વિતીય સુષમાનામક આવે. આ ભરતક્ષેત્રમાં પ્રારંભ થઇ જાય છે. અહી’ જે વર્ણાદિકાના પર્યંચાનું કથન કરવામાં આવેલ છે. તે કેવલી ભગવાનની બુદ્ધિ વડે કરવામાં આવેલ નિવિભાગ ભાગોને માનીને કરવામાં આવેલ છે. એ વર્ણાદિકાના નિવિભાગ ભાગ એક શુશુ શુકલત્યાદિ રૂપ પડે છે. આ આ રકમાં વ ઋષભનારાચ સહનન જ હોય છે અન્ય સંહનનેાના અભાવ રહે છે. સહનન અસ્થિએ ની એક પ્રકારની રચના વિશેષનુ નામ છે. એ સહનના શાસ્ત્રોમાં વઋષભનારાચ સહુનન ઋષભનારાંચ સહનન, નારાચસહનન અદ્ભુ તારાચસ'હુતન કીલિકા સહનન અને સેવા સહનનના ભેદથી ૬ પ્રકારના વર્ણિત થયેલા છે. સસ્થાન આકારનું નામ છે. એના પણ ૬ પ્રકારે છે. સમચતુરસ્રસસ્થાન ન્યક્રોધ પરિમડલસસ્થાન કુબ્જક સંસ્થાન વામન સસ્થાન સાદિસસ્થાન અને હુણ્ડક સ ંસ્થાન. આ આરકમાં અન્ય સંસ્થાને નહિ પણ ફકત સમ ચતુરસ્રનામક પ્રથમ સસ્થાન જ હાય છે. ઉચ્ચત્વથી અહીં શરીરની ઉંચાઇ ગૃહીત થયેલી છે. પ્રથમ આરકમાં શરીરની ઊંચાઈ ૩ ગાઉ જેટલી હોય છે આયુનુ પ્રમાણ ત્રણ પા જમ્બુદ્વીપપ્રજ્ઞપ્તિસૂત્ર "
SR No.006354
Book TitleAgam 18 Upang 07 Jambudveep Pragnapti Sutra Part 01 Sthanakvasi
Original Sutra AuthorN/A
AuthorGhasilal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1980
Total Pages992
LanguageSanskrit, Hindi, Gujarati
ClassificationBook_Devnagari, Agam, Canon, & agam_jambudwipapragnapti
File Size62 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy