________________
प्रमेवरन्द्रिका टीका श०२४ उ.२३ सू०१ ज्योतिष्केषु जीधानामुत्पत्तिः ५३९ वर्षशतसहस्राधिकानि चत्वारि पल्योपमानि भवन्ति 'एवइयं कालं जाव करेजा' एतावन्तं कालं यावत्कुर्यात् एतावत्कालपर्यन्तम् असंख्यातवर्षायुष्कसंज्ञिपश्चद्रियतिर्यग्गति ज्योतिष्कगतिं च सेवेत तथा एतावन्तं कालं यावत् असंख्यातवर्षायुष्कसंक्षिपञ्चन्द्रियतिर्यग्गती ज्योतिष्कगतौ च गमनागमने कुर्यादिति कायसंवेधचरमः प्रथमो गम इति १ । 'सो चेव जहमकालटिइएसु उववन्नो' स एव संज्ञिपश्चेन्द्रियतिर्यग्योनिक जीव एव जघन्यकालस्थितिक ज्योतिष्कदेवेषु उत्पन्नो भवेत् तदा -'जहन्नेणं अgभागपलि भोवमटिइएसु' जघन्येन अष्टभागपल्योपमस्थितिकेषु पल्योपमस्याष्टममागममाणस्थितिकेषु ज्योतिष्केषु इत्यर्थः 'उकोसेण वि अट्ठ भागपलिओवमहिइएसु' उत्कर्षे णाऽपि अष्टभागाल्योपम स्थिति केषु ज्योतिष्के सातिरेक पल्योपम चन्द्र विमान ज्योतिष्क सम्बन्धी है। इस प्रकार से एक लाखवर्ष अधिक चार पल्योपम का कायसंवेध उत्कृष्ट से सिद्ध हो जाता है 'एवइयं कालं जाव करेज्जा' इतने काल पर्यन्त वह जीव असंख्यातवर्षायुष्क संज्ञी पञ्चेन्द्रिय तिर्यग्गति का और ज्योतिष्कगति का सेवन करता है और इतने ही काल पर्यन्त उसगति में गमनागमन करता है, ऐसा यह कायसंवेध अन्तवाला १ प्रथम गम है।
'सो चेव जहन्नकालहिइएसु उववन्नो' वही संज्ञी पञ्चेन्द्रियतियः ग्योनिक जीव जय जघन्यकाल की स्थिति वाले ज्योतिषक देवों में उत्पन्न होता है तो वह 'जहन्नेणं अट्ठभागालि भोवमटिहएप्सु जघन्य से पल्योपम के आठवें भाग प्रमाण की स्थिति वाले ज्योतिष्कदेवों में उत्पन्न होता है और 'उक्कोसेणं वि' उत्कृष्ट से भी 'अट्ठ भागलिमो. धमटिइएसु पल्योपम के आठवे भाग प्रमाण की स्थितिवाले ज्योति. આ રીતે એક લાખ વર્ષ અધિક ચાર પોપમને કાયસંવેધ ઉત્કૃષ્ટથી થઈ लय छे. 'एवइयं कालं जाव करेज्जा' माटमा सुधा ते 9 मसभ्यात વર્ષની આયુષ્યવાળા સંજ્ઞી પંચેન્દ્રિય તિર્યંચ ચતિનું અને જ્યોતિષ્ક ગતિનું સેવન કરે છે અને એટલા જ કાળ સુધી તે એ ગતિમાં ગમના ગમન કરે છે. આ રીતે આ કાયસંવેધ સુધીને પહેલે ગમ કહ્યો છે. ૧
सो चेव जहन्नकालढिइएसु उववन्नो' मे सभी पयन्द्रिय तिय"य નિવાબે જીવ જ્યારે જઘન્ય કાળની સ્થિતિવાળા તિક દેવમાં ઉત્પન્ન थाय छे. तो त 'जहन्नेणं अदुभाग पलिओवमद्विइएसु' धन्यथा ५६योपमा આઠમા ભાગ પ્રમાણની સ્થિતિવાળા તિષ્ક દેવામાં ઉત્પન્ન થાય છે. भने 'उकोसेण वि' उत्कृष्टथी ५५५ 'अदुभाग पलिओवमदिइएसु' पक्ष्यापमान આઠમા ભાગ પ્રમાણની સ્થિતિવાળા તિષ્ક દેવોમાં ઉત્પન્ન થાય છે,
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
