________________
प्रमेयचन्द्रिका टी०।०९उ०३३ २० ५ जमालिवक्तव्यनिरूपणम् ४४५ मनोऽनुकूल इत्यर्थः सकलजनमनोऽनुकुलाऽऽकृतिकत्वात् स्थैर्यः-स्थैर्यवान्, स्थैः यगुणयोगात्, बहुमतो बहुजनमान्यः यद्वा बहुधपि कार्येषु मतः, अथवा बहुअतिशयतया मतो बहुमतः, अनुमतः सर्वानुकूलत्वेन मतोऽनुमतस्त्वमसि 'भंडकरडगसमाणे रयणे रयणन्भए जविऊसविए हिययानंदजणणे उबरपुप्फमिवदुल्लमे सवणगाए, किमंगपुणपासणयाए ? ' भाण्डकरण्डकसमानः-भाण्डकरण्डकम् आमरणभाजनं तत्समान आदेयत्वात् रत्नं मनुष्यजातौ विनयादिगुणैरत्यन्तोस्कृष्टवातू रत्नमिवरत्नम्, रत्नभूतश्चिन्तारत्नादिमणिसदृशः, जीवितोत्सविका जीवितमुत्सूते प्रमूते इति जीवितोत्सवः स एवजीवितोत्सविकः, जीवितविषये वा हितकारी होने के कारण मनको आनन्द देनेवाले होनेसे तुम हमें मनोज्ञ हो, तुम्हारी आकृति सकल जनोंके मनोऽनुकूल है, इससे तुम हमारे मनोऽनुकूलहो, स्थैर्यगुणके योगसे तुम स्थैर्यवाले हो, बहुजनमान्य होनेसे अथवा अनेक कार्यों में भी तुम माने जाते हो इससे, अथवा अतिशय. रूपसे तुम माने जाते हो इससे "मत" हो, तुम सबके अनुकूल रहतेहो इस रूपसे तुम्हे सब मानतेहैं, इसलिये अनुमतहो, "भंडकरंडगसमाणे, रयणे, रयणभूए, जविऊसविए, हिययानन्दजणणे,उंबरपुप्फमिव दुल्लभे सवणयाए, किमंग पुण पासणयाए (१) आभ रणका पात्र जैसे आदेय ( आदरणीय ) होता है, उसी प्रकारसे तुम हमें आदरणीय हों, विनयादि गुणों द्वारा मनुष्य जातिमें तुम अत्यन्त उत्कृष्ट हो इसलिये रत्नके जैसे रत्न हो, चिन्तामणि रत्न आदि मणियोंके सदृश होनेसे तुम रत्नभूत हो, जीवनमें तुम्हारे रहनेसेही उत्सव है, इस कारण સૌને આનંદ દેનાર હોવાથી તું મનેણ છે, તારું રૂપ અને વર્તન સૌને ગમે તેવું હોવાથી તું સૌને માટે મને નુકૂળ છે, સ્થિરતાના ગુણના રોગથી તું
ર્યવાળે છે, ઘણા લે કોના માનને પાત્ર હોવાથી અથવા અનેક લોકો અનેક કાર્યોમાં તારી સલાહને અનુસરતા હોવાથી તે સૌને માટે “સંમત” છે. તું સૌને અનુકૂળ રહે છે અને સૌ તારી વાત માને છે, તેથી તું “અનુમત ” छ, “ भंडकर डगसमाणे, रयणे, रयणभूए, जविऊसविए, हिययानन्दजणणे उबर पुप्फमिव दुल्लभे सवणयाए किमंगपुणपासणयाए ? " घरेयानी पटरी समान त અમને વહાલે છે, વિનયાદિ ગુણે દ્વારા મનુષ્ય જાતિમાં તું અત્યન્ત ઉત્કૃષ્ટ હોવાથી રત્નસમાન છે, ચિતામણિ રત્ન આદિ મણિએના તુલ્ય હોવાથી તું રત્નભૂત છે, તારા જીવનનું અસ્તિત્વ અમારે માટે ઉતસવ સમાન હોવાથી તું જીવિતેવિક છે. અથવા અમારું જીવન તારા હાથમાં લેવાથી પણ તું
श्री. भगवती सूत्र : ८
