________________
स्थानाङ्गसूत्रे यकमुपहारमाश्रित्य चाष्टमम् ७ तथा-कालत्रयेऽप्येककर्तृको मनोज्ञामनोज्ञशब्दादि विषयकापहारोपहारावाश्रित्य नवमम् ९। तथा-अहं च खलु आचार्योपाध्यायानां विषये सम्यग्-पाथातथ्येन यर्ते प्रतिपत्तिमान् भवामि, परन्तु मां प्रति आचा. योपाध्याया मिथ्या बैपरीत्येन प्रतिपना इति दशमं क्रोधोत्पत्तिस्थानम् ॥सू०५॥
क्रोधोत्पत्तिस्तु संयमिनां न भवतीति संयमान् , तत्पतिपक्षभूतान् असंयमान् तथा संयरान् तद्विरुद्धान् असंवरांश्च पाह
म्लम्-दसविहे संजमे पण्णत्ते, तं जहा-पुढविकाइयसंजमे १, जाव वणस्सइकाइयसंजमे ५ बेइंदियसंजमे ६, तेइंदियसं जमे ७, चीरंदियसंजमे ८, पंचिंदियसंजमे ९, अजीवकाय. संजमे १० । १। दसविहे असंजमे पण्णत्ते, तं जहा-पुढविकाइयअसंजमे १, आउकाइयअसंजमे २, तेउकाइयअसंजमे ३ वाउकाइयअसंजमे ४, वणस्सइकाइयअसंजमे ५, जाव अजीवकाय. असंजमे १० । २ । दसविहे संवरे पण्णत्ते, तं जहा-सोइंदियस्थान हो जाता है, तथा कालत्रयमें भी एक कर्तृक अमनोज्ञ शब्दा. दिक विषयक उपहारको आश्रित करके आठयां स्थान हो जाताहै ८ तथा-कालत्रयमें भी एककर्तृक मनोज्ञ और अमनोज्ञ शब्दादि विषयक अपहार एवं उपहारको आश्रित करके नौवां स्थान हो जाता है तथा दशयां स्थान ऐसा है कि मैं तो आचार्य उपाध्यायोंके विषयमें सम्पकरूपसे प्रतिपत्तिवाला रहता हूं परन्तु वे मेरे प्रति विपरीत रूप सेही बने रहते हैं-ऐसा यह दशयां क्रोधोत्पत्तिका स्थान है। सूत्र ५॥ નક્કી થઈ જાય છે. ત્રણે કાળમાં કતૃક અમનેઝ શબ્દાદિ વિષય ઉપર (તેને સંગ કરાવવાની ક્રિયા)ને આશ્રય લઈને આઠમું સ્થાન (કારણ) નક્કી કરી શકાય છે. તેથી ત્રણે કાળમાં કર્તક એક મને જ્ઞ અને અમને શબ્દાદિ વિષયક અપડાર અને ઉપહારને આશ્રય લઈને કોધત્પત્તિનું નવમું સ્થાન (કારણ) નક્કી કરી શકાય છે. દસમું કારણ નીચે પ્રમાણે છે-કઈ વ્યક્તિ એવી માન્યતા સેવતી હોય છે કે હું તે આચાર્ય અને ઉપાધ્યાયે પ્રત્યે સમ્યફ વર્તન રાખું છું–તેમને આદર કરું છું, પણ તેઓ મારા પ્રત્યે વિપરીત રૂપે જ વર્તે છે. આ પ્રકારના કારણને લીધે પણ ક્રોધની ઉત્પત્તિ થાય છે. એ સૂત્ર-પ છે
શ્રી સ્થાનાંગ સૂત્ર : ૦૫
