________________
___ सर्ग १६ श्लो० ५७-५८-५९]
हीरसौभाग्यम्
७०९
જેમ રાજા શેભે તેમ ચારે દિશામાં રહેલી નાની દેવકુલિકાએ વડે અલંકૃત શ્રી ઋષભ દેવભગવંતનું મંદિર શેભે છે. ૫૬ છે
क्षयं प्रलयकालजं निजमवेक्ष्य साक्षान्मरु
सरिजलरयैरिवाक्षयपदोदयाकाङ्क्षया । उपासितुमुपागतैरिह पदारविन्दं प्रभो
Zलासि सदने वृषध्वजजिनस्य सोपानकैः ॥ ५७ ॥
वृषध्वजजिनस्य युगादिदेवस्य सदने गृहे मूलप्रासादे प्रवेशनमार्गे सोपानकैरारोहणर्यलासि शुशुभे । अत्र कः स्वार्थ । उत्प्रेक्ष्यते-न विद्यते क्षयो विनाशो यत्र तादृशस्य पदस्य स्थानस्य संपदो वा उदय आविर्भावः तस्याकाङ्क्षया वाञ्छया इह शत्रुजये प्रभो ऋषभस्य युगादिदेवस्य पदारविन्द चरणकमलमुपासितुं सेवितुमुपागतः समीपे समेतैमरुत्सरितो गङ्गाया जलरयैः पयःप्रवाहैरिव । किं कृत्वा उपागतः । प्रलयकालः कल्पान्तषष्ठारकलक्षणः तस्माजातं निजमात्मीयं स्वसंबन्धिनं क्षयं विनाशं षष्ठारके क्रमाद्विशुष्यजला रथचक्रमार्गमात्रप्रवाहा गङ्गा भविष्यतीति श्रुतिः । सार्धद्विषष्टियोजनमानजलप्लवो विशोध्य द्विहस्तप्रमाणप्रवाहो भविता इति । अल्पशब्दस्याभाववाचित्वात्क्षय एव साक्षादागमोक्तवाक्यात्प्रत्यक्षेणैवावेक्ष्य दृष्ट्वा । ज्ञात्वा इत्यर्थः ॥
લેકાર્થ
શ્રીષભદેવભગવંતના પ્રાસાદનાં પગથિયાં શોભે છે. તે પગથિયાં જાણે છઠ્ઠા આરામાં (પ્રલયકાળમાં) પિતાને પ્રવાહ બે હાથ પ્રમાણ જાણીને મેક્ષપદની ઈચ્છાથી ભગવંતના ચરણકમલની ઉપાસના કરવા માટે આવેલો ગંગાનદીને પ્રવાહ ન હોય! છે પણ
इमा अनिशनिम्नगा बत जडाशया वक्रतां
वहन्त्यहरहस्तथा सप्रतिकूलवृत्तिप्रथाः । श्रितोत्पलमधुव्रतान्कृतकुलक्षयैराश्रिता - धरन्ति च पदे पदे भुवनभङ्गरङ्ग पुनः ॥ ५८॥ नमन्निकटवर्तिनामवनिजन्मनां घातुकाः
स्वकीयवचनीयतामिति जिघांसुभिः सिन्धुभिः । निषेवितुमिव प्रभोः पुर उपागताभिर्बभे
यदाप्तसदनाग्रतो विविधरत्नसोपानकैः ।। ५९ ॥
