________________
२४
हीरसौभाग्यम्
सर्ग ९ श्लो ० ५३-५६
લોકાર્થ પિતાના પતિ ચન્દ્રને વિરહ ન રહી શકવાથી રાત્રિએ જણે પ્રભાતકાલીન સંધ્યારૂપ અગ્નિમાં પિતાના દેહની આહુતિ આપી ન હૈય? ૫૩
तूर्याणां यामिनीयामविरामे ध्वनिरुद्ययौ । प्रयाणं सूचयन्प्रातरिव राज्ञो मृगीदृशः ॥५४॥
यामिन्या निशाया यामानां चतुर्णा प्रहराणां विरामे अपगमे तुर्याणां वादित्राणां 'नगारा' इति लोकप्रसिद्धानां ध्वनिः शब्दः उद्ययौ प्रादुर्भुतः उत्प्रेक्ष्यते-राज्ञश्चन्द्रमसो महीपतेर्वा मृगीदृशो निशाया महिष्या वा प्रयाणं प्रस्थान सूचयन्कथयन्निव ॥ इति रात्रिगमनम् ॥
શ્લોકાર્થ રાત્રિના ચાર પ્રહર પૂરા થતાં પ્રભાતમાં વાજિંતેને ધ્વનિ પ્રગટયે, તે વનિ જાણે ચન્દ્રરૂપ રાજાની પટ્ટરાણી રાત્રિના પ્રયાણ સૂચક ન હોય ! n૫૪
चक्रे श्रमणशक्रेण विधि भातिकस्ततः। जैत्रं तन्त्रमिवाधृष्यभावद्वेष्यजिगीषया ॥५५॥
ततो रात्रिगमनान्तर श्रमणशक्रेण वाचंयमपुरंदरेण हीरविजयसूरिणा। विभाते विधीयते, विभातस्यायं वा वैभातिकः प्रातःकालसंबन्धी विधिराचारः प्रातरावश्यकादिकः चक्रे कृतः । उत्प्रक्ष्यते-अधृष्याणामनाकलनीयानां दर्धराणां भावानामन्तरका णामष्टकर्मणामष्टादशदोषाणां वा द्वेष्याणां प्रतिभटानां जिगीषया जेतुमिच्छया । जैत्र शात्रवगोत्रमात्रजयनशीलं तन्त्रमुपायमर्थसाधकमिव । 'तन्त्र सिद्धांते राष्ट्रे च परिच्छन्दप्रधानयोः । अगदे कुटुम्बकृत्ये तन्तुवाने परिच्छदे ॥ श्रुतिशाखान्तरे शास्त्रे करणे अर्थसाधके । कर्तव्या तन्त्रोक्तिः' इत्यनेकार्थः ॥
લેકાર્થ ત્યાર પછી હીરાવજયસૂરિએ પ્રભાતિક કર્તવ્ય કર્યા, તે કર્તવ્ય જાણે દૂર આઠ કર્મરૂપ અત્યંત શત્રુઓને જીતવાની ઈચ્છાથી યશીલ તંત્ર રચ્યું ન હોય૫૫
उपभुज्य प्रियां प्राची वज्रिणा व्रजता दिवम् । व्युत्सृष्टमिव ताम्बूलं शीणिमा प्रातरुद्ययौ ॥५६॥
