________________
ભવનું ભાતું લેહમાં રહેલા ઉત્તમ સંસ્કારોએ એના પર વિજય મેળવ્યું. ખીણ ભણી આંગળી ચીંધતા આગંતુકે કહ્યું:
આ ટેકરીઓની એથમાં ઝૂંપડીઓ દેખાય છે ને? એ ભીલની પલ્લી છે. ત્યાં અમે રહીએ છીએ. તમારે વસતી જોઈતી હોય તે ત્યાં મળશે. પણ એક શરત છે, એ શરત તમે પાળે તે તમે ત્યાં ખુશીથી રહી શકે.' - સાધુવંદના નાયક આચાર્ય સુસ્થિત સમયજ્ઞ હતા. માણસને પારખવાની નિસર્ગિક દૃષ્ટિ એમને મળી હતી. ઝવેરી જેમ હીરાને પારખે તેમ એ માણસને પારખતા. એમણે આ માણસમાં રહેલી સંસ્કારિતા જોઈ લીધી અને પૂછયું: “ભાઈ! શી શરત છે તમારી?”
પડછંદ દેહ જરા ટટ્ટાર કરતાં નિખાલસ અને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં એ પલ્લીવાસીએ કહ્યું: “જુઓ, અમે રહ્યા લૂંટારા અને તમે રહ્યા સંત. આપણા બંનેના માર્ગે જ ન્યારા. અમારે માર્ગ મારવાનો અને તમારે માર્ગ તારવાને. અમારે ધર્મ લૂંટવાને અને તમારે ધર્મ આપવાને. એટલે તમે અમારે સંગે ચડે તે તમે બગડે, અને અમે તમારે સંગે ચઢીએ તે અમારો રેટ રઝળે.
“છતાં તમારે વસતી જોઈતી હોય તે હું આપું, પણ એક શરતે. તમારે અમારી દુનિયામાં દખલ ન કરવી. મારા હાથ નીચે પાંચસે લુંટારા છે. અમારે ધંધે છે: લંટ, ખૂન ને ચેરી. અમારા કોઈ પણ માણસને તમારે ધમને ઉપદેશ ન આપે. હું જાણું છું કે તમારે માર્ગ સાચો છે,
