________________
જીવન અને દર્શન
: ૩૭ : જીવનમાં કદી નહિ સાંભળેલી સંતની અજેયવાણી સાંભળતાં સિકંદરનું હૃદય આત્માની અલૌકિક દુનિયામાં વિહરવા લાગ્યું. આત્માની પ્રચંડ શક્તિનું ભાન એને થવા લાગ્યું. મૃત્યુના ગુરુ જેવા આ સંતના શબ્દો સાંભળતાં, એના હાથમાંથી તલવાર સરી ગઈ. સમરાંગણમાં મરચા પર એણે મરણિયા થઈ ઘૂમતા લાખો વીર દ્ધા જોયા હતા, પણ મૃત્યુના મંડપમાં પણ આ સંતના સુખ ઉપર અમરતાની જે કાન્તિ ઉપસી આવી છે તે સાવ જ અલૌકિક હતી. આની સાથે જાણે કેઈનીય સરખામણી ન થાય!
આ શબ્દો ગંભીરતાથી વિચારવા જેવા છે. આવા મરણોપસર્ગના વિષમ સમયે પણ મુનિ કે નિર્ભય ઉપદેશ આપે છે? કારણ કે એમણે ઈન્દ્રિયોના વિષયોને જિતી, આત્મ સ્વરૂપ જાણ્યું છે. ઈન્દ્રિયોના વિજ્યતાને મરણ ધ્રુજાવી શકતું નથી, એથી તે મરણ પોતે જ ધ્રુજે છે. મરણને ભય વધ્યું છે, મરણનું નામ સાંભળી માણસ કંપે છે; કારણ કે અમરતાની વાત ભૂલાણી અને કાંયાની માયા વધી. કાયાની મમતાએ માણસને પામર બનાવ્યું છે, સત્વહીન બનાવ્યા છે અને હિંસક ભાવનાથી તરબોળ બનાવ્યું છે. જેણે અમરતાનાં ગીત ગાયાં છે, એ તે વિષમ વિપત્તિમાં પણ નિર્ભય ને વાત્સલ્યભર્યો હોય. ચંડકૌશિક નાગજ્યારે ચારે બાજુ પિતાની વિષદષ્ટિ ફેંકત હત ને પ્રાણીઓને સંહાર કરતે હતું ત્યારે પ્રેમદષ્ટિ લઈ પ્રભુ મહાવીર ત્યાં પહોંચ્યા. એમને જોતાં જ વિષધર ધસી આવ્યું. ફૂફાડો મારી, પ્રભુના ચરણે જોરથી ડંખ મારી દૂર ભાગે. એના મનમાં એમ જ હતું
