________________
જીવનમાં ધર્મ
૧૫૭
પાપ આવ્યું છે, એટલે માણસો માને છે કે દૂર રહેવામાં જ સાર છે. કેટલાક કહે છેઃ “ભાઈ! ચેતીને ચાલવાને આ જમાને છે. આહ ! માનવતાની પ્રતિષ્ટા ગઈ, હવે આપણું પાસે રહ્યું શું? માણસમાં કેટલે અવિશ્વાસ જાગે છે તમને નીચેના પ્રસંગ પરથી ખ્યાલ આવશે. - એક છોકરે દીવાલ પર બેઠે હતે. એને પિતા નીચે ઊભું રહી કહી રહ્યો હતે; “બેટા! ઉપરથી ઠેકડો માર, હું તને ઝીલી લઈશ. જરાય ગભરાઈશ નહિ, હું નીચે ઊભું છું ને! તારે ડરવાનું હોય નહિ. ચાલ કૂદકે માર જોઈએ.” - છોકરો મૂંઝાતે હતો. એને બીક હતી. ત્યાં ફરી એના બાપે કહ્યું “અરે, ડરે છે શાને? તું પડતું મૂકીશ એ જ તને હું ઝીલી લઈશ.” અને છોકરાએ ભૂસકો માર્યો. એને બાપત્યાંથી ખસી ગયે. છોકરાને જરાક વાગ્યું. એણે બાપની સામે જોયું.
બાપે કહ્યું: “મેં તને ભૂસકે નથી મરાવ્યા, પણ જીવનભર યાદ રહે તેવી લાખ રૂપિયાની શિખામણ આપી છે. સગા બાપના વચન પર પણ વિશ્વાસ કરવા જેવો આ જમાને નથી. કેઈન આધાર કે કેઈન વચન પર, કેઈપણ કામ કરીશ તે હાથપગ ભાંગી જશે. તું ઉપર પડીશ એમ લાગતાં તારે બાપ પણ ખસી ગયે, ત્યાં બીજે તે ખસી જાય એમાં નવાઈ શી? માટે કેઈનાય આધારે ભૂસકે ન મારીશ. શત્રુ સાથે પણ એવી રીતે વર્તજે કે કઈ વાર મૈત્રી કરવાનો પ્રસંગ આવે તોય વધે ન આવે, અને મિત્ર સાથે પણ એવી રીતે વર્તજે કે કઈવાર એ તારો શત્રુ બની જાય તેય તને મુશ્કેલીમાં ન મૂકી શકે. કેઈનેય હૈયું ન આપત.”
