________________
શ્રી નમસ્કાર મહામંત્ર
૧૭
સિદ્ધ અવસ્થાની પ્રાપ્તિને કારણે આપણે પણ અવ્યવહાર રાશિમાંથી નીકળી શક્યા હોઈએ માટે જ તે સિદ્ધ આત્માનો આપણા પર પરમ ઉપકાર કદી ન ભૂલાય તેવો છે.
વળી, સર્વસાધકનું લક્ષ્ય સિદ્ધ અવસ્થા છે. સિદ્ધ ભગવંતો સર્વસાધકો માટે પરમ આદર્શભૂત છેતેમનું લક્ષ્ય કરીને સાધના કરતા સાધકો સિદ્ધ અવસ્થાને પામે છે. સિદ્ધભગવંતનો આ સર્વશ્રેષ્ઠ ઉપકાર છે. આથી જ દેવચંદ્રજી કહે છે કે
“સકળ સિદ્ધતા તાહરી રે, મારે સાધન રૂપ” સિદ્ધના જીવોની સંખ્યા
એક જ સમયમાં વધુમાં વધુ ૧૦૮ જીવો સિદ્ધાવસ્થાને પામી શકે છે તથા વધુમાં વધુ છ માસનો સમયગાળો પસાર થયા પછી બીજો એક જીવ અવશ્ય સિદ્ધાવસ્થાને પામે છે. એટલે કે બે સિદ્ધના જીવો વચ્ચેનો વિરહકાળ વધુમાં વધુ છ માસનો રહે છે. અત્યાર સુધી અનંતા જીવો સિદ્ધિગતિને પામ્યા છે અને અનંતા જીવો સિદ્ધિગતિને પામશે. આમ છતાં જ્યારે અરિહંતભગવંતને પૂછવામાં આવે કે, કેટલા જીવો સિદ્ધ થયા ? તો એક જ જવાબ મળે કે, એક નિગોદના અનંતમા ભાગના જીવો જ સિદ્ધ થયા છે. સિદ્ધોનું સ્થાન :
સિદ્ધના જીવો લોકના અગ્રભાગે સ્થિર થાય છે. કેમકે, જીવનો સ્વભાવ જ ઉર્ધ્વગમનનો છે. છતાં જ્યાં સુધી જીવ કર્મના ભારથી દબાયેલો છે, ત્યાં સુધી તે કર્માનુસાર જ પ્રવૃત્તિ કરે છે. જ્યારે સિદ્ધભગવંતો કર્મથી સંપૂર્ણ મુક્ત છે. અગ્નિ, તુંબડા વગેરેના દષ્ટાંતથી જીવ કમરહિત થતાંની સાથે જ ઊર્ધ્વગતિ કરે છે. કમરહિત જીવનો ઉર્ધ્વગમનનો સ્વભાવ હોવાથી તેઓ ઊંચે લોકના અગ્રભાગે સ્થિર થાય છે. ત્યાંથી આગળ અલોક આવે છે અને અલોકમાં ગતિસહાયક ધર્માસ્તિકાય, સ્થિતિસહાયક અધર્માસ્તિકાય નથી માટે અલોકમાં સિદ્ધનાં આત્મા ગતિ કરી શકતા નથી કે સ્થિર પણ રહી શકતા નથી. તેથી ચૌદ રાજલોકના છેક અગ્રભાગે શુદ્ધ, નિર્મળ સ્ફટિકની ૪૫ લાખ યોજન લાંબી-પહોળી અને વચ્ચેથી આઠ યોજન જાડી અને છેડાના બંને ભાગે માખીની પાંખ જેટલી પાતળી સિદ્ધશિલા આવેલી છે. તેની ઉપર આવા સિદ્ધના જીવો સ્થિર થાય છે. સિદ્ધશિલા ઉપર અનંતા સિદ્ધો એક સાથે એક જગ્યાએ એક જ આકાશ પ્રદેશને અવગાહીને રહેલા છે.