Jain Bhugol nu Tarkshuddha Vigyan

SR No.: 005111
Original Sutra Author: N/A
Author: Sanjay Vora
Publisher: Jambudvi Vignyan Research Centre
Publication Year: 2011
Total Pages: 252
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 22 MB

Page 45

XII||||
થશે. આ છોકરી હજી વધુ દૂર જશે ત્યારે ફ્રોક પણ દેખાતું બંધ થશે. છેલ્લે છોકરીનું માત્ર માથું જ દેખાશે.
છે.
આ
TER | વારાણસીમાદરી
આ પ્રકારની ભ્રમણા આપણને વ્યવહારમાં અનેક કોઈ ટ્રેન જ્યારે દૂર જઈ રહી હોય ત્યારે આશરે બે માઇલ જગ્યાએ જોવા મળે છે.
પછી ટ્રેનનાં પૈડાં દેખાતાં બંધ થશે. ટ્રેન વધુ દૂર જશે ત્યારે એન્જિનની માત્ર ચિમની જ દેખાતી હશે અને એકદમ દૂરથી ટ્રેનનો
માત્ર ધુમાડો જ દેખાતો હશે. આ પણ આપણી દૃષ્ટિની મર્યાદાને ડબલ્યુ કારણે થાય છે.
આટલી સાબિતીઓ પછી હવે દરિયાકિનારે દૂર જતી
સ્ટીમરનો નીચેનો ભાગ શા માટે પહેલા અદૃશ્ય થઈ જાય છે તે એકસરખી ઊંચાઈ ધરાવતાં વૃક્ષો જ્યારે એક જ સીધી સમજવામાં આપણને સરળતા રહેશે. આ નિયમ મુજબ “કોઈ પણ લાઇનમાં ઊભાં હોય ત્યારે આપણને નજીકના વૃક્ષની ઊંચાઈ વધુ ચીજ જ્યારે આપણાથી દૂર જઈ રહી હોય ત્યારે તેનો જે સપાટીની દેખાય છે અને દૂરના વૃક્ષની ઊંચાઈ ઓછી દેખાય છે. વૃક્ષોની નજીકનો ભાગ હોય છે તે ઉપરના ભાગની અપેક્ષાએ પહેલા અદશ્ય હરોળ જ્યારે ખૂબ જ લાંબી હોય ત્યારે આપણને છેક છેલ્લે રહેલું થઈ જાય છે.” વૃક્ષતો સાવ ટપકા જેવું દેખાય છે.
ડબલ્યુ.
* ;
ઈ ............
સી
ડબલ્યુ
ડી આ આકૃતિમાં રેખાખંડ “એબી’ સ્ટીમરની ટોચની ઊંચાઈ
દર્શાવે છે. રેખાખંડ “સીડી' દરિયાની સમતલ સપાટી છે અને એક હરોળમાં જ્યારે ઘણાબધા બત્તીના થાંભલા ઊભા
‘ઇએચ' દૃષ્ટિરેખા છે. દૃષ્ટિસાપેક્ષતાના નિયમ મુજબ દરિયાનું હોય ત્યારે નજીકના થાંભલા કરતાં દૂરના થાંભલાની ઊંચાઈ ઓછી દેખાય છે. કેમેરા વડે આ થાંભલાઓની તસવીર ખેંચવામાં આવે
પાણી ઉપર આવતું દેખાય છે અને દૃષ્ટિરેખાને ‘એચમાં મળે છે, જે
ક્ષિતિજ છે. સ્ટીમર આપણને ‘સીએચ'ની દિશામાં ચડતી દેખાય છે. ત્યારે પણ આવો જ ભ્રમ થાય છે. થાંભલો જેમ દૂર હોય તેમ તેનો નીચેનો ભાગ દેખાતો બંધ થાય છે.
સ્ટીમર જ્યારે “એચ પાસે આવે છે ત્યારે તેનો નીચેનો ભાગ આંખ સાથે એક ડિગ્રીના ૬૦મા ભાગ કરતાં પણ ઓછો ખૂણો બનાવે છે અને તે દેખાતો બંધ થઈ જાય છે. આ વખતે સ્ટીમરના બીજા ભાગો અને ટોચનો ભાગ આંખ સાથે મોટા ખૂણા બનાવતા હોવાથી હજી જોઈ શકાય છે. સ્ટીમર જ્યારે વધુ આગળ ધપે છે ત્યારે તેની ટોચનો ભાગ ‘એડબલ્યુની દિશામાં નીચે જતો જાય છે અને છેવટે અદશ્ય
બને છે. કોઈ ફ્રોક પહેરેલી છોકરી રસ્તા ઉપર આપણાથી દર જઈ
જેઓ પૃથ્વીને ગોળ માને છે તેઓ એવી દલીલ કરે છે કે રહી હોય ત્યારે છોકરી આશરે ૧૦૦ વાર દૂર જાય ત્યારે તેના પગ સ્ટીમરનો નીચેનો ભાગ આંખ વડે દેખાતો બંધ થાય ત્યાર પછી જો દેખાતા બંધ થશે અને ફ્રોક જમીનને અડી રહ્યું હોય તેવો આભાસ દરિયાકિનારે આવેલી ટેકરી ઉપર ચડવામાં આવે તો અદશ્ય થઈ
'' કરાર
જામકાજw EngpaWYNESIA
જૈન ભૂગોળનું તર્કશુદ્ધ વિજ્ઞાન • ૪૩
For Private & Parsonal Use Only