________________
३२८
गुजराती भाषानी उत्क्रान्ति
छे, त्यां वाग्व्यापार आवुं ज विपरिणाम उपजावे छे. हेमचंद्रे प्रेरणासूचक ' आड ' प्रत्ययनी नोंध आपी छे : ८-३-१५१. तेनुं उदाहरण - भमाडइ. आ ' आड' प्रत्यय प्राकृतमां सर्वव्यापक नथी; परंतु गुजरातीमां सर्वव्यापक थयेलो छे. ऊंघाड्यो, जमाड्यो, रमाड्यो वगेरे. 'बइसारिउ 'मां जे 'आर' छे ते 'भमाउ'ना ' आड' मांथी आवेलो छे.
१३० 'नोत्रीं' नो अर्थ प्रसिद्ध छे. ते शब्दनी व्युत्पत्ति स्पष्टपणे समझाती नथी तो पण मूळ ' ज्ञाति' शब्द ऊपरथी ए शब्द जन्म्यो जणाय छे.
'भडिवाउ' शब्द भटवादः - भडवादो-भडवाओ - भडिवाउ - ए रीते आव्यो लागे छे. 'भटवाद' एटले शूरतानी ख्याति करवी - 'हुं शूर छु' - एम बोलवु अहीं राजा कहे छे के " आ साचो 'भडिवाउ'-' भटवाद' हे " एटले आ ( प्रभव चोर ), जे पोतानी शूरतानी ख्याति करे छे ते साची छे-खोटी नथी. ( कडी ३२ ). भाषामा एक 'भडवो' शब्द तृतीयप्रकृति जेवा के नबळा पण बहुबकवादी माणस माटे वपराय छे. मने लागे छे के तेने उक्त भटवाद - भडिवाउ-भडवो - ए रीते लावी शकाय . ' भटवाद' नो अर्थ मात्र 'शूर छु एवं बोलनारो' - ' खरो शूर नहीं ' एवो थाय छे अने ते अर्थ उक्त ' भडवो' शब्दमां बंध बेसे एम छे.
'भडिवाउ
नी व्युत्पत्ति
अहीं 'लुं' अर्थमां ' अछउं ' अने ' तमे छो' अर्थमां ' अछिजउं ' क्रियापदनो प्रयोग आवेलो छे. तेथी 'छे' क्रियापद 'अस्' ऊपरथी
२९९ जेम ' ग्रामान्तरम्' अने ' गामतरुं' ए बन्ने शब्दो बच्चे समानता छे तेम ' ज्ञात्यन्तरम्' अने 'नातरु' ए बे पदो वच्चे पण समानता छे अथवा ज्ञाति + इतर - ज्ञातीतर- नातीतर - नातीयर - नातरुं एम पण समानता लागे छे. प्रस्तुत ' नात्रां' पदनी व्युत्पत्ति शोधवा जेवी छे.
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
