Agam Sutra Satik 16 Suryapragnapati UpangSutra 05

SR No.: 003350
Original Sutra Author: N/A
Author: Dipratnasagar, Deepratnasagar
Publisher: Agam Shrut Prakashan
Publication Year: 2000
Total Pages: 336
Language: Prakrit, Sanskrit
Classification: Book_Devnagari, Agam, Canon, Agam 16, & agam_suryapragnapti
File Size: 8 MB

Page 96

प्राभृतं ८, प्राभृतप्राभृतं
९३
सीसपहेलिया पलितोवमे सागरोवमे । ता जया णं जंबुद्दीवे २ दाहिणड्ढे उस्सप्पिणी पडि० तताणं उत्तरद्धेवि उस्सप्पिणी पडि० जता णं उत्तरद्धे उस्सप्पिणी पडिवञ्जति तता णं जंबुद्दीवे २ मंदररस पव्वयस्स पुरत्थिमपञ्चत्थिमे णं नेवत्थि ओसप्पिणी नेव अत्थि उस्सप्पिणी अवट्ठितै णं तत्थ काले प० समणाउसो !, एवं उस्सप्पिणीवि ।
ता जया णं लवणे समुद्दे दाहिणद्धे दिवसे भवति तता णं लवणसमुद्दे उत्तरद्धे दिवसे भवति, जता णं उत्तरद्धे दिवसे भवति तता णं लवणसमुद्दे पुरच्छिमपद्यत्थिमे णं राई भवति, जहा जंबुद्दीवे २ तहेव जाव उस्सप्पिणी, तहा धायइसंडे णं दीवे सूरिया ओदीण० तहेव, ता जता णं धायइसंडे दीवे दाहिणद्धे दिवसे भवति तता णं उत्तरद्धेवि दिवसे भवति, जता णं उत्तरद्धे दिवसे भवति तताणं धायइसंडे दीवे मंदराणं पव्वताणं पुरत्थिमपच्चत्थिमेणं राई भवति, एवं जंबुद्दीवे २ जहा तहेव जाव उस्सप्पिणी ।
कालोएणं जहा लवणे समुद्दे तहेव, ता अब्भंतरपुक्खरद्धे णं सूरिया उदीणपाईणमुग्गच्छ तहेव ता जया णं अब्भंतरपुक्खरद्धे णं दाहिणद्धे दिवसे भवति तदा णं उत्तरद्धेवि दिवसे भवति, जता णं उत्तरद्धेवि तहेव जाव उसप्पिणी ओसव्पिणीओ ॥
वृ. 'ता कहं ते ' इत्यादि, ता इति पूर्ववत् कथं ? - केन प्रकारेण सूर्यस्य उदयसंस्थितिस्तेत्वया भगवन्नाख्याता इति वदेत् ?, एवमुक्ते भगवानेतद्विषया यावत्यः प्रतिपत्तयः तावतीरुप- दर्शयति'तत्थे'त्यादि, तत्र तस्यामुदयसंस्थितौ विषये तिम्न प्रतिपत्तयः परतीर्थिकाभ्युपगमरूपाः प्रज्ञप्ताः, तद्यथा-तत्र - तेषां त्रयाणां परतीर्थिकानां मध्ये एके- प्रथमाः परतीर्थिका एवमाहुः - 'ता जया णमित्यादि, तत्र यदा णमिति वाक्यालङ्कारे अस्मिन् जम्बूद्वीपे द्वीपे दक्षिणार्द्धे अष्टादश मुहूर्ती दिवसो भवति तदा उत्तरार्द्धेऽपि अष्टादशमुहूर्ती दिवसः, तदेवं दक्षिणार्द्धनियमनेनोत्तरार्द्धतियम उक्तः, सम्प्रति उत्तरार्द्धनियमनेन दक्षिणार्द्धनियमनमाह - 'ताजयाण' मित्यादि, तत्र यदा उत्तरार्द्धे अष्टादशमुहूर्ती दिवसो भवति तदा दक्षिणार्द्धेऽपि अष्टादशमुहूर्ती दिवसः, 'ता जया ण' मित्यादि, यदा जम्बूद्वीपे द्वीपे दक्षिणार्द्धे सप्तदशमुहूर्तो दिवसो भवति तदा उत्तरार्द्धेऽपि सप्तदशमुहूर्ती दिवसो भवति, यदा चोत्तरार्द्ध सप्तदशमुहूर्तो दिवसो भवति तदा दक्षिणार्द्धेऽपि सप्तदशमुहूर्ती दिवसः, 'एवं' इत्यादि, एवं उक्तेन प्रकारेण एकैकमुहूर्तहान्या परिहातव्यं, परिहानिमेव क्रमेण दर्शयति-प्रथमत उक्तप्रकारेण षोडशमुहूर्ती दिवसो वक्तव्यः, तदनन्तरं पञ्चदशमुहूर्त्तस्ततश्चतुर्द्दशमुहूर्त्तस्ततस्त्रयोदशमुहूर्त्ताः, सूत्रपाठोऽपि प्रागुक्तसूत्रानुसारेण स्वयं परिभावनीयः
- स चैवम्- 'जया णं जंबुद्दीवे दीवे दाहिणड्ढे सोलसमुहुत्ते दिवसे भवइ तथा णं उत्तरडेवि जाणं उत्तर सोलसमुहुत्ते, दिवसे भवइ तथा णं दाहिणड्डेवि इत्यादि, द्वादशमुहूर्त्तदिवसप्रतिपादकं सूत्र साक्षादाह - 'ता जया ण' मित्यादि, ता इति-तत्र यदा जम्बूद्वीपे द्वीपे दक्षिणा द्वादशमुहूर्त्तो दिवसो भवति तदा उत्तरार्द्धेऽपि द्वादशमुहूर्ती दिवसो, यदा उत्तरार्द्धे द्वादशमुहूर्ती दिवसस्तदा दक्षिणार्द्धेऽपि तदा च अष्टादशमुहूर्त्तादिदिवसकाले जम्बूद्वीपे द्वीपे मन्दरस्य पर्वतस्य पूर्वस्यामपरस्यां च दिशि सदा-सर्वकालं पञ्चदशमुहूर्ती दिवसो भवति, सदैव च पञ्चदशमुहूर्त्ता रात्रि, कुत इत्याह- अवस्थितानि -सकलकालमेकप्रमाणानि, णमिति वाक्यालङ्कारे, तत्र मन्दरस्य पर्वतस्य पूर्वस्याम- परस्यां च दिशि रात्रिंदिवानि प्रज्ञप्तानि, हे श्रमण ! हे आयुष्मन् !, एतच्च