Page Text
________________
आघनियुक्तिः मूलसूत्रं गृहीतेनोपकरणेनकायोत्सर्गकरोति, अथनशक्नोतिततः 'अगहिएणं तिअगृहीतेनोप-करणेनकायोत्सर्ग करोति। अथ कायोत्सर्ग कर्तुं न शक्नोति श्रान्तःसन ततःमू. (१७७) निसिअतुयट्टण जग्गण विराधनभएण पासि निक्खिवइ।
पासत्थाईणेवं निइव नवरं अपरिभुत्ते॥ वृ. वृततो निषन्नः उपविष्टः गृहीतेनोपकरणेनास्तं 'तुअट्टणं ति त्वग्वर्त्तनं-निमज्जनं करोति. गृहीतेनोपकरणेन करोति यदि शक्नोति. 'जग्गण'त्ति यदिवा गृहीतेनैवोपकरणेन जाग्रदास्ते. न स्वपिति, अथ जागरणमपि कर्तुं न शक्नोति ततः विराधनभएणं'ति विराधनाभयेन-पात्रकभङ्गभयेनोपकरणं पार्थे निक्षिपति, ततः स्वपिति निक्षिप्तोपकरणः सन्, 'पासत्थादीनेव'पार्श्वस्थादीनां संबन्धिन्यां वसतौ एवंविधो विधिः- उक्त लक्षणो दृष्टव्यः। 'निइए नवरं अपरिमुत्ते' नियतवासिना वसतौ अयं विधिज्ञेयः, यदत"गहिआवासयकरण'मित्यादि. यदि परं अपरिभुक्ते प्रदेशे पात्राघुपकरण स्थापयित्वा स्वपितीति। यथा पार्श्वस्थादिषु वसतो विधिरुक्तः, एवं अहाच्छेदेऽपि विधिरिति, अत आहमू. (१७८) एमेव अहाच्छंदे पडिहनना झाणअज्झयण कन्ना।
ठाणठ्ठिओ निसामे सुवणाहरणा य गहिएणं॥ वृ. यः पार्थास्थादौ वसतो विधिः प्रतिपादितः एवमेव अहाच्छन्देऽपि विधिद्रष्टव्यः, केवलमयं विशेष:'पडिहणण'त्ति तस्य अहाच्छन्दस्य धर्मकथां कुर्वतोऽसन्मार्गप्ररूपिकां तेन साधुना 'प्रतिहननं' व्याघातः कर्तव्यः, यथैतदेवं न भवति. 'ज्ञाणि'त्ति अथ तद्भर्मकथायाः प्रतिघातं कर्तुं न शक्नोति ततोध्यानं करोति, ध्यायन्नास्ते धर्मध्यानं, अथ तताऽपि धर्मकथां करोति ततः 'अज्झयण'त्ति धर्मकथा-व्याघातार्थमध्ययनं करोति, अथ तथाऽपिन तिष्ठति ततः कर्णो स्थगयतिधर्मकथाव्याघातर्थमिति।अथवा 'सुवणाहरणाय'त्ति सुप्तः सन् आहरणा-धोरयति घोरणं करोति महत्ता शब्देन सोऽपि निर्विन्नः सन उपसंहरति धर्मकथामिति।
उक्तं वसतिद्वार, षष्ठेद्वारे स्थानस्थितोभवति इदमुक्तं,सचएभिःकारणैःमू. (१७९) असिवे ओमोयरिए रायद्वढे भए नदुट्ठाणे।
फिडिअगिलाने कालगवासे ठाणट्टिओ होइ॥ वृ. 'असिवे' देवताजनितोपद्रवे सतितस्मिन्यत्राभिप्रेतंगमनंकदाचिदपान्तरालेवाभवतितत-शानेन कारणेन स्थानस्थितोभवति. 'ओमोयरिए त्तिदुर्भिक्षं विवक्षिते देशेजातमपान्तराले वा ततश्चस्थानस्थितो भवति, रायदट्टे'तिराजद्विष्टंकदाचित्तत्रभवत्याभिप्रेतदेशेअन्तरालेवातेनैवकारणेनस्थानस्थितोभवति, 'भए तिम्लेछादिभयं विवक्षिते देशे अपान्तराले वा तेन कारणेन स्थानस्थितो भवति, 'नइत्ति कदाचिन्नदी विवक्षिते देशोऽपान्तराले वा भवति तेन प्रतिबन्धेन स्थानस्थितो भवति ('उट्टिए'त्ति कदाचित्तत्रापान्तराले वाउसितंजातं तेन कारणेन स्थानस्थितो भवति) 'फिडियंत्तिकादाचिदसावाचार्यः तस्मात् क्षेत्रात च्युतः अपगतो भवति ततश्च तावदास्ते यावाभिवति, अनेन कारणेनस्थानस्थितोभवति। गिलाने'त्तिग्लानः कदाचिन्मनाग भवति स्वयं कदाचिदन्यः कश्चिद् ग्लाना भवति तेन प्रतिबन्धेन स्थानस्थितो भवति । 'कालगय'त्ति कदाचिदसावाचार्यः कालगता-मृतो वा भवति. यावत्तन्निश्चयो भवति तावत्स्थान व्रजतः साधोरेतेष्वनन्तरोदितेषुवसतेर्गिणा-अन्वेषणकर्त्तव्यम्। इयंद्वारगाथावर्तते। इदानीमेतामेवगाथांप्रतिपदं व्याख्यानयन्नाह-स्थितोभवति। वासंतिवर्षाकालःसंजातस्ततस्तत्प्रतिबन्धात्स्थानस्थितोभवति-तत्रैव ग्रामादावास्ते। इयं द्वार-गाथा, इदानी नियुक्ति कार एव कानिचिद्वाराणि व्याख्यानयन्नाह
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
| SR No. | 003330 |
| Book Title | Agam Suttani Satikam Part 26 Oghniryukti Pindniryukti |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Dipratnasagar, Deepratnasagar |
| Publisher | Agam Shrut Prakashan |
| Publication Year | 2000 |
| Total Pages | 436 |
| Language | Prakrit, Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari, Agam, Canon, agam_oghniryukti, & agam_pindniryukti |
| File Size | 23 MB |