Page Text
________________
१०१८
सनिर्युक्ति-लघुभाष्य-वृत्तिके बृहत्कल्पसूत्रे [ उपधिप्रकृते सूत्रम् २४
सनसूत्रमयं सानकम्, 'पोतकं' कार्पासिकम्, तिरीट:- वृक्षविशेषस्तस्य यः पट्टो वल्कलक्षणस्तन्निष्पन्नं तिरीटपट्टकं नाम पञ्चमम् । एष सूत्रसङ्क्षेपार्थः ॥ अथ विस्तरार्थं भाष्यकृद् बिभणिषुराह
5
जंगमजायं जंगिय, तं पुण विगलिंदियं च पंचिंदी | एकेक पि य एत्तो, होति विभागेणऽणेगविहं ।। ३६६१ ॥ जङ्गमेभ्यो जातं जङ्गिकम्, तत् पुनर्विकलेन्द्रियनिष्पन्नं पञ्चेन्द्रियनिष्पन्नं वा । अनयोर्मध्ये एकैकमपि विभागेन चिन्त्यमानमनेकविधं भवति ॥ ३६६१ ॥ तद्यथा - पट्ट सुन्ने मलए, अंग चीणसुके च विगलेंदी | उणोट्टि मिलोमे, कुतवे किट्टे त पंचेंदी || ३६६२ ॥
10 "पट्ट" त्ति पट्टसूत्रजम्, “सुवन्ने" त्ति सुवर्णवर्ण सूत्रं केषाञ्चित् कृमीणां भवति तन्निष्पन्नं सुवर्णसूत्रम्, मलयो नाम - देशस्तत्सम्भवं मलयजम्, अंशुकः - लक्ष्णपट्टः तन्निष्पन्नमंशुकम्, चीनांशुको नाम - कोशिकारराख्यः कृमिः तस्माद् जातं चीनांशुकम्, यद्वा चीना नाम जनपद : तत्र यः श्लक्ष्णतरः पट्टस्तस्माद् जातं चीनांशुकम् एतानि विकलेन्द्रियनिष्पन्नानि । तथा और्णिकमौष्ट्रिकं मृगरोमजं चेति प्रतीतानि, कुंतपो जीणम्, किट्टं - तेषामेवोर्णा रोमादीनामवयवाः 15 तन्निष्पन्नं वस्त्रमपि किट्टम्, एतानि पञ्चेन्द्रियनिष्पन्नानि द्रष्टव्यानि || ३६६२ ॥ अथ भाकादीनि चत्वार्यप्येकगाथया व्याचष्टे
"
अतसी- सीमादी, उभंगियं साणियं च सणवके ।
पोत्तय कप्पासमयं, तिरीडरुक्खा तिरिडपट्टो || ३६६३ ॥ अतसीमयं वा “वंसि” चि वंशकरीलस्य मध्याद् यद् निष्पद्यते तद् वा, एवमादिकं भाङ्गि20 कम् । यत् पुनः सनवृक्षवल्काद् जातं तद् वस्त्रं सानकम् । पोतकं कर्पासमयम् । तिरीटवृक्षवल्कादु जातं तिरीपट्टकम् || ३६६३ ॥
30
पंच परूवेऊणं, पत्तेयं गेण्हमाण संतम्मि ।
कप्पासिगा य दोणि उ, उण्णिय एक्को य परिभोगो ॥ ३६६४ ॥
एवं पञ्च वस्त्राणि प्ररूप्य सम्प्रति ग्रहणविधिरभिधीयते - 'प्रत्येकम्' एकैकस्य साधोः 25 प्रायोग्याणि वस्त्राणि गृह्णता 'सति' विद्यमाने लाभे द्वौ कल्पौ कार्पासिकौ एकचौर्णिक इत्येवं त्रयः कल्पा ग्रहीतव्याः । परिभोगश्चामीषां वक्ष्यमाणविधिना विधातव्यः । एषा पुरातना गाथा ॥ ३६६४ ॥ अथैनामेव विवृणोति
एक्कोनि सोति दोणी, तिणि वि गेण्डिज उण्णिए लहुओ । पाउरमाणे चेवं, अंतो मज्झे व जति उण्णी ॥। ३६६५ ॥
एक और्णिकः कल्पो द्वौ वा सौत्रिकौ प्रत्येकं ग्रहीतव्यौ । अथ त्रीनपि कल्पान् सौत्रिकान् १ चीनो नाम भा० कां० ताटी० विना ॥ २ “पंचिंदियं मियलोमं सलोमं मूसगलोमं वा, कुतवं छागलं, किटं एरोसिं चेवावयवणिफणं" इति चूर्णौ । “उणिय-उहिया प्रतीता, मिथलोमे पव्त्रयाणं रोमा, कुतबो तस्सेन अवयवा, कित्रिमं सगलियारोमं, एयाणि पंचिदियणिफण्णाणि” इति विशेषचूर्णौ ॥
For Private & Personal Use Only
Jain Education International
www.jainelibrary.org
| SR No. | 002513 |
| Book Title | Agam 35 Chhed 02 Bruhatkalpa Sutra Part 04 |
| Original Sutra Author | Bhadrabahuswami |
| Author | Chaturvijay, Punyavijay |
| Publisher | Atmanand Jain Sabha |
| Publication Year | 2002 |
| Total Pages | 444 |
| Language | Sanskrit, Prakrit |
| Classification | Book_Devnagari, Agam, Canon, & agam_bruhatkalpa |
| File Size | 24 MB |