________________
૧૧
નિકટાન્વયી માનતા હૈં – શિષ્ય નહીં. હે સકતા હૈ કિ વે કુંદકુંદકે પ્રશિષ્ય રહે હોં ઔર ઉસકા ઉલ્લેખ મૈને “સ્વામીસમંતભદ્ર’ પૃ૦ ૧૫૮, ૧૫૯ પર ભી કિયા હૈ. ઉક્ત ઈતિહાસમેં “ઉમાસ્વાતિ-સમય” ઔર કુંદકુંદસમય નામકે દેનેં લેખુંકે એક વાર પઢ જાના ચાહિયે.
૫. વિક્રમકી ૧૦વી શતાબ્દીસે પહેલેકા કોઈ ઉલ્લેખ મેરે દેખનેમેં ઐસા નહીં આયા જિસમેં ઉમાસ્વાતિકે કુંદ કુંદકા શિષ્ય લિખા હે.
૬. “તત્વાર્થસૂત્રવાર્તારું ઘપિરોપજીક્ષિત” ઈત્યાદિ પદ્ય તત્વાર્થસૂત્રકી બહુતસી પ્રતિકે અંતમે દેખા જાતા હૈ, પરંતુ વહ કહા હૈ ઔર કિતના પુરાના હૈ યહ અભી કુછ નહીં કહા જા સક્તા..
૭. પૂજ્યપાદ ઔર અકલંક દેવકે વિષયમેં તો મેં અભી ઠીક નહીં કહ સકતા પરંતુ. વિદ્યાનંદને તે તત્વાર્થસૂત્રકે ક્તરૂપસે ઉમાસ્વાતિકા ઉલ્લેખ કિયા હૈ – બ્લેકવાર્તિક મેં ઉનકા દ્વિતીય નામ ગૃધ્રપિચ્છાચાર્ય દિયા હૈ. ઔર શાયદ આપ્તપરીક્ષા ટીકા આદિમેં ઉમાસ્વાતિ નામકા ભી ઉલ્લેખ હૈ.
ઇસ તરહ પર યહ આપકે દેને પત્રોંકા ઉત્તર છે; જે ઇસ સમય બની સકા હૈ. વિશેષ વિચાર ફિર કિસી સમય કિયા જાયેગા.”
મારી વિચારણા નવમા-દશમા સૈકાના દિગંબરાચાર્ય વિદ્યાનંદે “આપ્તપરીક્ષા (શ્લેક ૧૧૯) ની પજ્ઞવૃત્તિમાં “વાર્થસૂત્રજામજ્ઞાનમૂરિમિ: ” એવું કથન કર્યું છે અને તત્ત્વાર્થ. શ્લેકવાર્તિકની પત્તવૃત્તિ (પૃ. ૬-૫૦–૩૧) માં એ જ
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
