________________
૧૧૪.
હૈ, ઉસમેં ઉમાસ્વાતિકા બિલકુલ ઉલ્લેખ નહીં હૈ. મૃતાવતારમેં કુંદકુંદકા ઉલ્લેખ હૈ ઔર ઉન્હેં એક બડા ટીકાકાર બતલાયા હૈ, પરંતુ ઉનકે આગે યા પીછે ઉમાસ્વાતિકા કઈ ઉલ્લેખ નહીં હૈ. ઈકનંદીકા “મૃતાવતાર' યદ્યપિ બહુત પુરાના નહીં હૈ, ફિરભી ઐસા જાન પડતા હૈ વહ કિસી પ્રાચીન રચનાકા રૂપાન્તર હૈ ઔર ઈસ દષ્ટિસે ઉસકા કથન પ્રમાણકટિકા હૈ. દર્શનસાર ૯૯૦ સંવતકા બનાયા હુઆ હૈ, ઉસમે પદ્મનંદી યા કુદકુંદકા ઉલ્લેખ હૈ, પરંતુ ઉમાસ્વાતિકા નહીં. જિનસેનકે સમય “રાજવર્તિક ઔર શ્લેકવાર્તિક' બની ચુકે છે; પરંતુ ઉન્હોંને ભી બસ આચાર્ય ઐર ગ્રંથકર્તાકા પ્રશંસાકે પ્રસંગમેં ઉમાસ્વાતિકા ઉલ્લેખ નહી ક્રિયા, કોંકિ વે ઉન્હેં અપની પર પરાકા નહીં સમઝતે થે. એક બાત ઔર હૈઃ આદિપુરાણ, હરિવંશપુરાણ આદિકે કર્તાઓને કુંદકુંદકા ભી ઉલ્લેખ નહીં કિયા હૈ યહ એક વિચારણીય બાત હૈ.
મેરી સમઝમેં કુંદકુંદ એક ખાસ આમ્નાય યા સંપ્રદાયકે પ્રવર્તક છે. ઈનોને જૈનધર્મક વેદાંતકે સોચેમે ઢાલા થા. જાન પડતા હૈ કિ જિનસેન આદિકે સમય તક ઉનકા મત સર્વમાન્ય નહી હુઆ ઔર ઇસી લિયે ઉનકે પ્રતિ ઉન્હ કેઈ આદરભાવ નહીં થા.
તાર્થાત્ર પ્રષિઋક્ષિત” આદિ બ્લેક માલૂમ નહીં કહાં હૈ ઔર કિતના પુરાના હૈ. તત્વાર્થસૂત્રકી મૂલ પ્રતિ મેં યહ પાયા જાતા હૈ. કહીં કહીં કુંદકુંદકો ભી ગૃધ્રપિચ્છ લિખા હૈ. ગૃધ્રપિચ્છ નામકે એક ઔર ભી આચાર્ય કા ઉલેખ હૈ. જૈનહિતૈષી” ભાગ ૧૦ પૃષ્ઠ ૩૬૯
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
