________________
११३
પ્રેમીજીને પત્ર આપકા તા. ક કા કૃપાપત્ર મિલા. ઉમાસ્વાતિ કુંદકુંદકે વંશજ હૈં, ઇસ બાત પર મુઝે જરાભી વિશ્વાસ નહીં હૈ. યહ વંશકલ્પના ઉસ સમય કી ગઈ હૈ, જબ તત્ત્વાર્થસૂત્ર પર સર્વાર્થસિદ્ધિ, શ્લેકવાર્તિક, રાજવાર્તિક આદિ ટીકા બન ચુકી થી ઔર દિગંબર સંપ્રદાયને ઈસ ગ્રંથકો પૂર્ણતયા અપના લિયા થા. દસવી શતાબ્દિકે પહેલેકા કેઈભી ઉલ્લેખ અભી તક મુઝે ઇસ સંબંધમેં નહીં મિલા. મેરા વિશ્વાસ હૈ કિ, દિગંબર સંપ્રદાયમેં જે બડે બડે વિદ્વાન ગ્રંથાઁ હુએ હૈ, પ્રાયઃ વે કિસી મઠ યા ગદ્દીકે, પટ્ટધર નહીં મેં પરંતુ જિન લેગેને ગુર્નાવલી યા પટ્ટાવલી બનાઈ હૈ, ઉનકે મસ્તકમેં યહ બાત ભરી હુઈ થી કિ, જિતને ભી આચાર્ય યા ગ્રંથકર્તા હેતે હૈ, વે કિસી ન કિસી ગદ્દીકે અધિકારી હોતે હૈ. ઇસલિયે ઉન્હોને પૂર્વવત સભી વિદ્વાન કી ઇસી ભ્રમાત્મક વિચારકે અનુસાર ખતીની કરડાલી હૈ ઔર ઉન્હેં પટ્ટધર બના ડાલા હૈ. યહ તે ઉન્હેં માલૂમ નહીં થા કિ ઉમાસ્વાતિ ઔર કુંદકુંદ કિસ કિસ સમયમેં હુએ હૈં; પરંતુ ચૂંકિ વે બડે આચાર્ય થે ઔર પ્રાચીન થે, ઈસલિયે ઉનકા સંબંધ જેડ દિયા ઔર ગુરુશિષ્ય યા શિષ્યગુરુ બના દિયા. યહ સેચને ઉનને કષ્ટ નહીં ઉઠાયા કિ કુંદકુંદ કર્ણાટક દેશકે કંડકુંડ ગ્રામકે નિવાસી થે ઔર ઉમાસ્વાતિ બિહારમેં ભ્રમણ કરનેવાલે. ઉનકે સંબંધીકી કલ્પના ભી એક તરહસે અસંભવ હૈ.
શ્રુતાવતાર, આદિપુરાણ, હરિવંશપુરાણ, જબૂદીપપ્રાપ્તિ આદિ પ્રાચીન ગ્રંથોમેં જે પ્રાચીન આચાર્યપરંપરા દી હઈ
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org