Book Title: Yognishtha Acharya Buddhisagarji
Author(s): Atmanandji
Publisher: Z_Arvachin_Jain_Jyotirdharo_001288.pdf
Catalog link: https://jainqq.org/explore/249011/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 11. yoganiSTa AcAryazrI buddhisAgara jJAnasAdhanA, yogasAdhanA ane AdhyAtmika sAhitya sAdhanAnA triveNIsaMgamarUpe zrIbuddhisAgarasUrijI gujarAtanA A sadInA eka mahAna, sarvamAnya, AtmaniSTha sAdhaka hatA. janma ane bALapaNa H ahiMsA ane zAkAhAranI samarthaka gurjarabhUminA mahesANA jillAnA vijApura gAmamAM eka dharmaparAyaNa daMpatI rahetuM hatuM: zivAbhAI paTela ane aMbAbena. A daMpatInA saraLa ane bhaktibhAvavALA svabhAvathI gAmanAM sau paricita hatAM. zivAbhAI khetInA kAmakAjathI saMtoSapUrvaka AjIvikA calAvatA. temane ghera vi. sAM. 1930nI zivarAtri(mahAvada amAsa)nA roja buddhisAgarajIno janma thayo hato. temanuM bAlyAvasthAnuM nAma bahecara rAkhavAmAM AvyuM. cha varSanI uMmare teono dhULiyA nizALamAM abhyAsa zarU thayo. dhIme dhIme chaThThA dhoraNa sudhI prathama paMktinA vidyArthI tarIke vidyAdhyayana karIne temaNe zikSakomAM paNa ThIka ThIka cAhanA prApta karI lIdhI hatI. bhAvinAM eMdhANa : dareka manuSya pUrvajanmanA saMskAra laIne janme che. bahecara nAnapaNathI ja dayALu, ciMtanazIla, ekAMtapriya ane paropakArI svabhAvano hato. paMdara 85 Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ arvAcIna jaina jyotirdharo .. varSanI uMmare potAnA jAnanA jokhame A yuvAne bheMsanA zIMgaDAnA mArathI jaina sAdhuone bacAvyA hatA. te vakhate " pazune mAravAthI tene ApaNA jevuM ja du:kha thAya che ane ApaNane pApa lAge che" evo upadeza sAMbhaLI A yuvAnane jainadharma pratye AkarSaNa UpajyuM. have, vAraMvAra upAAyamAM jaIne teNe pravacana sAMbhaLavAnuM ane satsaMga karavAnuM paNa cAlu karI dIdhuM. A vyaktino AtmA pUrvajanmanA saMskArathI siMcita hato. tethI tene A ahiMsA, kSamA, udAratA, tatyAga ane zAstra--svAdhyAya vagere jaina dharmamAM upadezelI urjAne ane sarvajanahitakArI bAbato pratye aMtarano prema ubharAvA lAgyo. te sAcanano ane ciMtanano khUba ja rasiyo hato. te hiMdI, aMgrejI ane saMskRta bhASAo potAnI koThAsUjhathI bhaNavA lAgyo. thoDA vakhata pachI teNe Ajola gAme dhArmika zikSaka tarIkenuM kArya svIkAryuM. ahIM anyane dhArmika zikSaNa ApatAM ApatAM potAnuM dharma, itihAsa, nIti, yogasAdhanA vagere viSayonuM jJAna paNa khUba vadhAryuM ane tattvaciMtanamAM AgaLa vadhavAnI sAthe asatya, hiMsA, corI, rAtribhojanavagereno tyAga karI sadAcAranA mArgamAM bahecarabhAI susthira thaI gayA. vidyAnI pipAsA A nAnA gAmamAM pUrepUrI nahIM saMtoSAya ema lAgavAthI zrI veNIcaMdabhAInA * sahayogathI Ajola choDIne mahesANA AvyA. ahIM saMskRta ane nyAyano viziSTa abhyAsa ane moTAM moTAM pustakAlayono lAbha paNa laI zakAya tathA zAnanI sarvatomukhI vRddhi paNa karI zakAya ema hatuM. tyAgI jIvanano sgIkAra : jJAna ane sAMyamanI ArAdhanAmAM asAdhAraNa pragati sAdhanAra bahecaradAsajIne temanAM mAtApitAnA svargavAsanA samAcAra maLyA tyArathI ja dIkSA levAno bhAva dRDha thato gayo. zrI ravisAgarajInA ziSya zrI sukhasAgarajI mahArAjanA sAMnidhyamAM teoe vi. saM. 1957nA mAgazara suda 6 nA roja pAlanapura mukAme jina-dIkSA lIdhI ane bahecaradAsamAMthI muni buddhisAgara banyA. samayadeza samanvayakArI yogasAdhaka : temanAmAM jIvananA prAraMbha kALathI ja jJAnagarbhita vairAgyano udaya thayo hato. paramArtha mArgamAM AgaLa vadhavA mATe AdhyAtmika sAdhanA ja sarvazreSTha mArga che evI temanI dRDha mAnyatA hatI, eTale A yuvAna munie potAnI jJAna-dhyAnanI ArAdhanA AgaLa vadhArI. jainadharmanA bhinna bhinna saMpradAyonA tuccha vivAdo ane matabhedone teo mAnatA nahIM. vizALa AryasaMskRtinA unnata mUlyo pratyenI niSThA ane AtmasAdhanA dvArA prANImAtrane paramazAMti maLe te mATe pote uccakakSAnI ekAMta sAdhanA karI ane sAmAnya mANasa paNa samajI zake tevuM uccakakSAnuM sugama, saraLa, sattvazIla ane lokopayogI sAhitya racIne temaNe ApaNA sau upara mahAna upakAra karyo che. aMdhazrAddhA, maMtra-taMtra, bAdhA-AkhaDI ane bhAvarahita kriyAkAMDanI bhUtAvaLamAM bhaTakatA samAjane temaNe sAcA jJAnano ane sAcA AcaraNano mArga batAvyo. nAnAM-moTAM, garIba-tavaMgara, jaina-jainetara, strI-puruSa ane nAta-jAta saMpradAya vagerenA bhedabhAvathI para banI mAnavamAtrane zuddha Atmadharmano upadeza Apyo ane temane sanmArga pratye vALyAM. Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ yoganiSTha AcAryazrI buddhisAgara adhyAtmayoganI sAdhanA sAthe dharma ane samAjanI sevAnAM kAryo : dIkSA grahaNa karyA pachI potAnAM adhyayana, dainikacaryA ane gurusevAno samaya bAda karIne bAkInA samayamAM satata jAgRtapaNe teoe lokahitanAM kAryo pratye dhyAna ApyuM ane samAjanA samasta vargamAM lokapriyatA prApta karI lIdhI. pUjayazrInA upadezathI prabhAvita thaIne gujarAtanAM vaDodarA, IDara, mANasA, pethApura vagere aneka rAjayonA rAjAoe potapotAnAM rAjayomAM thatAM zikAra, hiMsA, dArU, jugAra vagereno amuka amuka divasoe sarvathA niSedha karyo ane A alakhayogInI pAse AvIne potAne mATe yogya niyamo lIdhA. vidvAnonI maMDaLIoe temane "zAstravizArada'nI padavIthI vibhUSita karyA. sAdhu to calatA bhalA" nI ukti anusAra teo gAmegAma vihAra karatA rahyA. Ama chatAM temane traNa kSetronuM vizeSa AkarSaNa rahyuM. (1) vijApura pAse "boriyA-mahAdeva" jyAM zrI sadAnaMda sarasvatI nAmanA yogIno sAro paricaya ane mArgadarzana prApta thayAM. (2) sAbarakAMThAnI prasiddha ane prAcIna nagarI IDara, jyAMnI DuMgarALa hAramALAo, ekAMta nirjana guphAo, jIrNazIrNa maMdiro ane te jamAnAmAM tyAMnAM gIca jaMgalo-A badhAnuM A yogIne dhANuM AkarSaNa rahyuM. ekAMta AtmasAdhanA mATe ane maMtrajApa mATe teoe ahIM keTalAMka aThavADiyAM vitAvyAM. (3) dakSiNa rAjasthAnanA prasiddha tIrtha "zrI kesariyAjI'. ahIMnA zAMta ane DuMgarALa vAtAvaraNamAM ane "aDhAre varaNanA zraddhAspada evA bAbA rASabhadevankAlAbAbAnAM darzana karIne teozrIe ghaNI Amika zAMtino anubhava karyo. IDaranI jema ja ahIM paNa ekAMta sAdhanA mATe temaNe ghaNA divaso vitAvyA. AcAryapada ane dharmabhAvanA : vi. saM. 1970nA mahA suda pUnamane divase vizALa jaina saMghanI hAjarImAM teone AcAryapada arpaNa karavAmAM AvyuM. kaI rIte samAjamAM jJAna ane sadAcAranA saMskAra nirmANa thAya, kayA upAyothI lokomAM AtmavizvAsa janma, kuTuMba-jJAti, samAja-dharma-deza ane mAnavamAtra pratye premano-sevAnoAmIyatAno bhAva kema karIne jAge, ane loko kevI rIte vIratApUrvaka jAmRta jIvana jIvatA thAya, A bAbatomAM ja temane mukhya rasa hato. A dhyeya siddha karavA teoe aneka prakAre samAjane mArgadarzana ApyuM. teo vi. saM. 1963 nA cAturmAsa pachI amadAvAdanA zeTha lallubhAI rAyajInA AgrahathI amadAvAda padhAryA hatA, jyAM jaina jainetarone aneka prakAre pratibodha Apyo. lAlA lajapatarAya, lIMbaDInA ThAkora, amadAvAdanA kalekTara-kamizanara temaja hiMdu, svAminArAyaNa, sthAnakavAsI ane AryasamAjanA tyAgIvarga sAthe paraspara dharmavArtA karI anekanI zaMkAo dUra karI ane saune potapotAnI paddhatithI satya, ahiMsA, aparigraha ane udAra vicAradhArAnAM zAzvata Aryasatyo samajAvyAM. adhyAtmajJAna prasAraka maMDaLa ane sAhityasevA : bhagavAna mahAvIrano saMdeza dUra-sudUra sudhI sAmAnya janatAne te samajI zake tevI saraLa ane sIdhI bhASAmAM Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ arvAcIna jaina jyotirdharo pahoMce, e dhyeyane lakSamAM rAkhIne vi. saM. 1965nA kArataka suda pAMcarma (jJAnapaMcamInA pavitra divase) uparyukta saMsthAnI sthApanA mANasA (ji. mahesANA) mukAme thaI. A saMsthAe nAma pramANe kAma karyuM. A sTaMsthA dvArA gujarAtI, saMskRta, hiMdI ane mAgadhImAM atyAra sudhImAM nAnA-moTA thaIne lagabhaga 125 jeTalA graMtho bahAra paDathA che. A graMthamALAnI vizeSatA e che ke temAM tattvajJAna, itihAsa, adhyAtmayoganI sAdhanA, vivecano--bhASAMtaro, jIvanacaritro ane samAjasudhAraNA Adi vividha viSayone lagatA graMtho prakAzita thayA che. A graMtho mAtra amuka nAtajAta, prAMta, dharma, bhASA ke mAnyatAnA loko mATe ja nathI paNa eka adanA mAnavIthI mAMDIne moTA moTA prophesaro, vakIlo, DaoNkTaro, vidvAno, itihAsakAro ke tyAgI-munio-sau koIne samajAya tevA ane upayogI, upakArI tathA vyaktinA dainika jIvanane unnata banAvavAmAM upayogI thAya tevA che, AmAMthI nIcenA graMtho bahujanasamAja ane sAdhako mATe vizeSa upayogI hovAthI vAMcavAnI khAsa bhalAmaNa karavAmAM Ave che : .. (1) samAdhizataka ( 2 ) paramAtma darzana (3) yogadIpaka (4) adhyAtma zAMti (5) karmayoga (6) adhyAtmagItA (7) dhyAnavicAra (8) Atmazakti prakAza (9) Atmadarzana (10) AnaMdaghanapada bhAvArthasaMgraha (11) zrImad devacaMdrajI (12) kumArapALa caritra (13) yazovijaya caritra (14) adhyAtma bhajanasaMgraha (bhAga 1-14) (15) zuddhopayoga (16) sAmyazataka (17) ziSyopaniSada (18) AtmAnuM zAsana ziSya samudAya : AcAryazrIno mukhya rasa ane prayatna to zAzvatakALa mATe rahenArAM zAstro racavAmAM ja raheto, tema chatAM yogAnuyoge temaNe keTalAka bhavya jIvone dIkSA ApavAnuM kArya paNa bajAvyuM. temanA mukhya ziSyo nIce pramANe che : (1) ajitasAgara (2) kIrtisAgara (4) amRtasAgara (5) jItasAgara (6) bhRddhisAgara (3) bhaktisAgara ajitasAgarajI ane kIrtisAgarajInI paraMparAmAM ghaNA prabhAvazALI munirAjo thayA, jemAM sarvazrI kailAsasAgarajI, subodhasAgarajI, padmasAgarajI vagere aneke zAsana prabhAvanAnAM rUDAM kAryo karyAM. Aje paNa te paraMparA sArI rIte satkAryarata che. mahuDI tIrtha khUba vikAsa ane lokapriyatAne pAmyuM che. pUjyazrInI paraMparAnA munio bhAratabharamAM potAnA jJAna-cAritrayukta preraka, tejasvI ane pratibhAzALI vyaktitvathI suMdara ane dIrdhajIvI zAsana-prabhAvanA karI rahyA che. bIjA rUDAM kAryonI sAthe sAthe A munirAjo vizALa binasAMpradAyika dRSTi ane adhyAtmayoganI sAdhanAne AgaLa vadhAravAmAM agragaNya bhAga bhajavaze, emAM kaMI zaMkA nathI. Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ yoganiSTha AcAryazrI buddhisAgara saguNonI suvAsa : (1) satyAnveSaka vizALa daSTi sahita guNAnurAga ane guNagrahaNa (ra) hiMmata ane sAhasa (3) dIrdhadaSTi (4) satata apramatta puruSArtha (5) zrutajJAnamAM niSThA ane tenI satata ArAdhanA (6) sadharmasamabhAva (7) dayAdratA (8) jJAnagati ane vairAgyajanita ni:spRhatA (9) vrata pAlanamAM niSThA ane satata prayatnazIlatA (10) utkaTa zAsanaprema ane vizALa jainadRSTi (11) bhArata jaina mahAzAnAlaya(pustakAlaya)nI racanA dvArA jaina-jainetaromAM zAstrajJAnanA pracAra-prasAranI bhAvanA (12) yogasAdhanAmAM niSThA ane satata teno abhyAsa uttarAva : vi. saM. 1970mAM mANasA mukAme AcAryapadavI prApta thayA pachI A yogIrAje sANaMdanAM be comAsA bAda karatAM badhA cAturmAsa vijApura, mANasA ane pethApuranI AjubAju ja karyA. vi. saM. 1976 thI temane DAyAbiTIsano roga lAgu paDayo ane te vadhato gayo. vi. saM. 1980mAM ANaMdanA prakhyAta DaoN. kupare nidAna karIne gaMbhIra mAMdagInI jAherAta karI. paraMtu A yogIrAjane mRtyunI phikara nahotI. phikara kara phAkA kiyA, kAkA nAma phakIra' paraMtu bAkI rahelA graMthonA prakAzananuM kArya varAthI thAya tevI temaNe goThavaNa karI. 1980 nA mahA suda dazame paTTaziSya zrI ajitasAgarane AcAryanI, zrI mahendrasAgarane gaNinI tathA zrI RddhisAgarane pravartakanI padavIo ApavAmAM AvI. te ja varSamAM mAgazara suda bIjane divase mahuDImAM ghaMTAkarNa vIranI sthApanA karI, jethI jenajainetara saune dharmanuM AkarSaNa rahI zake. vi. saM. 1981mAM dIkSAnA 25mA varSamAM ane jIvananA chellA varSamAM praveza karyo. mahAprayANa : mahAroga DAyAbiTIsane lIdhe temanA zarIramAM judA judA roganAM cihano dekhAvA lAgyAM hatAM. pAdarAnA poliTikala ejanTane upadeza ApI, mahArAjazrI mANasA, lodrA, vijApura thaIne mahuDI AvI pahoMcyA. caitra mAsamAM zrI vRddhisAgarajInA dehavilaya pachI mahArAjazrI kaMIka ekalApaNAno anubhava karatA. pachI to teonI dehasthiti vadhAre kathaLavA lAgI. paNa AtmAnI daDhatA ane jIvananA sarvottama Adarzane-sva-pakalyANane-vaLagI rahevAno saMkalpa aphara dekhAto hato. vijApura saMghe yogIrAjane laI javAno Agraha rAkhyo ane puMdharAthI maLaske pATa para suvADI temane vijApura laI javAmAM AvyA. saMgha sAthe muni mahendrasAgara satata sevA-suzradUSAmAM hatA. vacce vacce " ahe mahAvIrano dhImo nAda saMbhaLAto. savAre vijApuramAM praveza thayA pachI eka-be kalAke vi. saM. 1981nA jeTha vada trIjanA savAre 8-30 vAge vizALa caturvidha saMghanI vidAya laI yogIrAja zAMtipUrvaka anaMtanI yAtrAe cAlyA gayA.