Book Title: Bhaktamarstava Vrutti
Author(s): Shilchandrasuri
Publisher: ZZ_Anusandhan
Catalog link: https://jainqq.org/explore/229273/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna 50 khaNDellakagacchIya zrI zAntisUri-viracitA bhaktAmarastava - vRttiH|| saM. vijayazIlacandrasUri keTalAka samaya agAU DaoN. madhusUdana DhAMkIe sUcaveluM : bhaktAmara para zAntisUrikRta eka TIkA khambhAtamAM che, te upalabdha TIkAomAM sauthI prAcIna che. tene prakAzita karavAnI jarUra che. A sUcanane yAda rAkhIne A vakhatanI khambhAtanI sthiratAmAM A TIkAnI pratilipi UtArI che, ane te atre prakAzita karavAmAM Ave che. khaNDellaka gaccha ane zAntisUri - A banne nAmo TIkAnA antabhAgamAM ullekhAyelAM che. zrIzAntisUrinA sattAkAla viSe koI sandarbha upalabdha nathI. parantu TIkAnI nirADambara zailI ane zabdonA artha temaja praznottarIrUpe tenI prastuti vagere jotAM 12mA zatakathI arvAcIna te hoya tema jaNAtuM nathI. khambhAtanA zAntinAtha prAcIna tADapatra granthabhaNDAramAM kra. 278 para sthita A TIkA-prati 28 patronI che. tenI lakhAvaTa uparathI teo AnumAnika lekhana saMvat vikramano 15mo zataka hovArnu pUjya zrIpuNyavijayajI mahArAje nirdezyu che (Catalogue of Palm-leaf MSS. in the Shantinatha Jain Bhandara, Cambay : saM. muni puNyavijayajI, pra. gAyakavADjha orienTala sirIjha, baroDA - naM. 149, I. 1966, pR. 432) be-eka ThekANe TIkAMzo truTita che. eka pArnu phATela hovAthI pATha tUTelo che. te sivAya badhI - 44 gAthAo tathA tenI TIkA paripUrNa rUpamAM upalabdha che. 15muM kAvya temaja tenI avataraNikArUpa TIkAMza, lakhAyela nathI. te paikI kAvya to pracalita pATha paramparA pramANe lakhIne umerela che. keTalAMka padyomA nAnakaDA paNa pAThabhedo jovA maLe che, tenI noMdha A pramANe : padya 10- prathama caraNa, pracalita paramparAmAM "nAtyadbhutaM bhuvanabhUSaNabhUta ! nAtha !" Ama bolAya che. jyAre ahIM te caraNa "nAtyadbhutaM Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara 2009 bhuvanabhUSaNa ! bhUtanAtha !" e pramANe AlekhAyuM che. 'bhUtanAtha'nI TIkA 'prANiprabho !' ema karavAmAM AvI che. padya 12 mAM prathama caraNa "yaiH zAntarAgarucibhiH paramANubhistvaM" e pramANeno pATha pracalita che. A TIkA pramANe te pATha "yaiH zAntarAga ! rucibhiH paramANubhistvaM" ema che. 'he zAntarAga !-vItarAga', tathA 'rucibhiH -dIptimadbhiH' evI tyAM TIkA paNa che. padya 20mAM trIjuM caraNa A pramANe pracalita cha : "tejaH sphuranmaNiSu yAti yathA mahattvaM'. parantu A TIkAmAM te sthAne "tejo mahAmaNiSu yAti yathA mahattvaM" ema pATha che. tenI TIkA paNa-'mahAmaNiSu-mahAratneSuindranIlAdiSu' evI che. padya 25, prathama caraNa "buddhastvameva vibudhArcitabuddhibodhAt" ema pracalita che. jyAre ahIM "baddhastvameva vibudhArcita ! buddhibodhAt" ema pATha jovA maLe che. tenI TIkAmAM paNa 'buddhibodhAt - buddhyA - kevalajJAnena sakalatattvaparicchedAt', tathA 'vibudhAcita ! - zakrAdidevasaMghAtapUjita !' ema vivaraNa che. padya 27mAM cothA caraNamAM "kadAcid vIkSito'si" pATha che, ane tenI TIkA paNa te ja pATha pramANe che. jyAre pracalita pATha 'kadAcidapIkSito'si' ema che, je badhI dRSTie ucita paNa che. __padya 39mAM "vegAvatArataraNAturayodhabhIme" ema bI caraNa prasiddha che. ahIM "vegAvatArataruNAturayodhabhIme" pATha che. tenI TIkAmAM paNa, 'vegAvatAreNa-javAvataraNena taruNA-yuvAnaH' ema vivaraNa che. to te ja padyanA caturtha caraNamAM "0vanAzrayiNo labhante" pATha to che ja; paNa TIkAkAra teno pAThabheda Ama noMdhe che : "0samAzrayiNa iti pAThaH". pratilipi karavA devA badala khambhAtanA zAM.prA. jaina tADapatra bhaNDAranA Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara 2009 kAryavAhakono RNasvIkAra karUM chaM. namo vItarAgAya // bhaktAmara - vRttiH // vRttiM bhaktAmarAdInAM stavAnAM vacmi yathocitam / saMkSepAnmuktilAbhAya sukhabuddhiprabuddhaye ||1|| 3 bhaktAmarapraNatamaulimaNiprabhANA-mudyotakaM dalitapApatamovitAnam / samyak praNamya jinapAdayugaM yugAdA - vAlambanaM bhavajale patatAM janAnAm // 1 // yaH saMstutaH sakalavADmayatattvabodhA - dudbhUtabuddhipaTubhiH suralokanAthaiH / stotrairjagattritayacittaharairudAraiH stoSye kilA'hamapi taM prathamaM jinendram // 2 // yugalam // I I ahamapi, na kevalamindrAdayaH stutavantaH / stoSye - stavaM vidhAsye / kiletyAtmano'sa(za)ktimauddhatyaparihArArtham / cittaharairudArairiti / mAnatuGgAcArya kaviH / kiM stoSye ? / taM jinendram | rAgAdInAM jetRtvAjjinAH sAmAnyakevalinaH, teSAmindraH-pradhAnastIrthakaraH / taM kimbhUtaM ? | prathamamAdyamRSabhanAthamityarthaH / yaH kimbhUtaH ? / saMstutaH-samyag-bhaktibahumAnapurassaram; bhagavadatisA(zA)yiguNaparijJAnapUrvakaM vA stuto - nuto - vanditaH / kaiH kartRbhiH ? / suralokanAthairdevanivAsaprabhubhirindraiH / kIdRzaiH ? / udbhUtabuddhipaTubhiH / prAdurbhUtA yA buddhirmatistayA paTavo dakSA vidvAMsastaiH / kuta IdRzaiH ? / sakalavAGmayatattvabodhAt / vAcA nirvRttaM vADmayaM zAstrajAtam / sakalaM ca tad vADmayaM ca sakalavAGmayaM tasya tattvaM paramArthaH, tasyA'vabodho jJAnaM / tasmAt - zAstrAvagamAt / kaiH kRtvA saMstutaH ?, stotraiH-stavanaiH / kIdRzaiH ?, jagattritayacittaharaiH / jagatAMbhuvanAnAM tritayaM trayaM, tasya cittAni tAni haranti - raJjayantIti tAni tathoktAni / tairjagattraye jantumanaAvarjakaiH, ata evodAraiH - udArArthairudbhaTairvA / kiM kRtvA stoSye ?, praNamya - prakarSeNa natvA / kathaM ?, samyag bahumAnayuktam; guNAvabodhasahitaM vA / kiM tad ?, jinapAdayugaM - vItarAgacaraNayugalam / kIdRzaM ?, AlambanaMAzrayaNaM / keSAM ?, janAnAM - lokAnAM - prANinAmityarthaH / kiM kurvatAM ?, patatAMadho gacchatAM-nimajjatAM / kva ?, bhavajale / bhavanti - utpadyante karmAyattA Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna-50 jantavo yasmin saM.(sa) bhavaH-saMsAraH / sa eva jalaM-saMsArodakaM tasmin / kasmin kAle jinapAdayugamAlambanam ?; yugAdau - avasarpiNIsamayatRtIyArakaparyantakAle / kIdRzam ?, udyotakaM-uddIpakaM-visphArakam / kAsAM ?, bhaktAmarapraNatemaulimaNiprabhANAm / bhaktA-bhaktimanto ye amarA-devAH, teSAM praNatAnamrIkRtA eva maulayaH-ziromukuTAni teSu maNayo-ratnAni indranIlAdIni, teSAM praNatA-namrIkRtA eva maulayaH-ziromukuTAni teSu maNayo-ratnAni indranI lAdIni, teSAM prabhA-dIptayo'nekavarNAH tAsAM, bhagavatpAdayugmasyA'tidIptimattvAt / tathA, dalitapApatamovitAnam / dalitaM-vidhvastaH (staM) pApameva-kilbiSameva tamovitAno'ndhakAravistAro'pakAritvAd ye[na] te(ta)ttathoktam // 1-2 // sAmprataM 'kile'tyanena padenAbhau(nau?)ddhatyaM sUcitamAtmanastadeva prakaTayatibuddhayA vinApi vibudhArcitapAdapITha ! stotuM samudyatamatirvigatatrapo'ham / bAlaM vihAya jalasaMsthitamindubimba-manyaH ka icchati janaH sahasA grahItum ? // 3 // he vibudhAccitapAdapITha ! he devapUjitacaraNAsana ! bhaktiparatvAt praNatisamaye, devadrumakusumaiH, stotuM-navituM, samutpadyata (samudyata) matirudyamavabuddhiH, ahaM varte / kIdRzaH san ?, vigatatrapo'pagatalajjaH san / kathaM stotuM samutpadyata (smudyt)mtiH?| vinA-Rte'pi, kayA? buddhyAsemukhyA (zemuSyA), buddhirahito-'pItyarthaH / yazca buddhirahitaH stave pravarttate sa nirlajjo bhavatyeva / atrA'rthe-'rthAntaranyAsamAha-ko'nyo'paro jano loko vivekI sahasA-jhaTiti grahItu-mAdAtumicchati-vAJchati ?, naiva kazcit / kiM tad ?, indubimbaM-candrapratimAm / kIdRzam ?, jalasaMsthitamudakAzritam / ki kRtvA ?, vihAya-tyaktvA / kim?, bAlamajJaM zisuM(zuMvA / sa eva gRhNAtItyarthaH / tathA mAM tyaktvA jAnAno na ko'pi bhagavadguNAnAM durlepatvAt stave na pravartata iti // 3 // kuto vigatalajja ityAha - vaktuM guNAn guNasamudra ! zazAGkakAntAn, kaste kSamaH suragurupratimo'pi buddhyA, kalpAntakAlapavanoddhatanakracakraM, ko vA tarItumalamambunidhiM bhujaabhyaam||4|| Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 kaH kSamaH - sakvo (zaktaH) ?, na ko'pi / kiM kartuM ?, vaktuM - bhASitum / kAn ?, guNAn jJAnAdIn / kasya ? te-tava / kIdRzo'pi ? suragurupratimo'pi-bRhaspatitulyo'pi / kayA ? buddhyA-semukhyA (zemuSyA) / he guNasamudra ! - guNaratnAkara ! / kIdRzAn ? zazAGkakAntAn - candravadujjvalAn / atrArthe'rthAntaranyAsamAha-ko vA tarItuM-plotuM, alaM-samarthaH ? / naiva kazcit / kam ? ambunidhi-samudram / kAbhyAm ? bhujAbhyAM-bAhubhyAm / kIdRzam ? kalpAntakAlapavatoddhatanakracakram, kalpAntakAle [A]yukSayasamaye dazitam // 4 // yadyevaM, tarhi kimarthaM stavane pravRttaH ? ityAhaso'haM tathApi tava bhaktivasA (zA)nmunIza ! kartuM stavaM vigatazaktirapi pravRttaH / prItyA''tmavIryamavicArya mRgo mRgendraM nAbhyeti kiM nijazizoH paripAlanArtham ? // 5 // yadyapi vaktuM guNAn tava na ko'pi zaktaH tathApi, so'haM vigatazaktirapisAmarthyahIno'pi / he munIza ! - gaNadharAdimunisvAmin ! / pravRttaH-pravRttimAn / kiM ? kartuM - stavaM vidhAtum / kasya ? tava-bhavataH / kutaH ? bhaktivasA(zA)t - AntarabhAvapreritaH san / atrArthe arthAntaranyAsamAha- kiM nAbhyeti ?-Abhimukhyena kiM na gacchati ? / ko'sau ? mRgo-hariNaH / kam ? mRgendraM-siMham / gacchatyeva / kayA ? prItyA-praNayena / kiM kRtvA ? avicArya-aparyAlocya / kiM tad ? AtmavIryaM-nijabalam / kimartham ? paripAlanArtham / kasya ? nijazizoH - AtmIyabAlasya / yathA mRgo nijabAlarakSaNArthaM siMhAbhimukhaM pravRttaH, tathA'hamapi stavaM kartuM pravRtta iti // 5 // nanvalpazrutasya stavakaraNe kathaM mukharatA bhavati ? ityAha - alpazrutaM zrutavatAM parihAsadhAma tvadbhaktireva mukharIkurute balAnmAm / yat kokilaH kila madhau madhuraM virauti taccArucUtakalikAnikaraikahetuH // 6 // tvadbhaktireva-bhavatsevaiva mAM mukha(?) mukharIkurute-vAcAlayati / kutaH ? balAt-haThAt kAraNa[taH] / kIdRzaM mAm ? alpazrutaM-svalpazAstrAvabodham / tathA parihAsadhAma-casUrIsthAnam / keSAm ? zrutavatAM-bahuzAstrajJAnAM viduSAm / Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna-50 atraivArthe'rthAntaranyAsamAha yat kokilaH-yasmAt piko madhau-caitre madhuraM-karNasukhadaM cAru / kila prasiddhau / virauti-nAnAprakAraM vakti / taccArucUtakalikAnikaraikahetuH - cAruzcAsau cUtakalikAnikarazca sa tathoktaH, sa evaikahetuH-ananyakAraNaM sa tathA / tasya vivaraNasya cArukalikAnikaraikahetuH sa tathoktaH / vasante kila kokilanAnAzabdanA(na)sya zobhanA''mramaJjarIsaMghAta eko heturyathA tathA mama stavanakaraNe tvadbhaktirevaiko hetu(:) // 6 // nanu stavena kiM phalam ? ata AhatvatsaMstavena bhavasantatisannibaddhaM pApaM kSaNAt kSayamupaiti zarIrabhAjAm / AkrAntalokamalinIlamazeSamAzu sUryAMzubhinnamiva sA(zA)varamandhakAram // 7 // zarIrabhAjAM-prANinAM pApaM-pAtakaM kSaNAd-alpakAlena kSayaM-vinAzaM upaiti-gacchati / kIdRzam ? bhavasantatisannibaddhaM-janmaparamparopArjitam / kena kena hetunA karaNena ca ? tvatsaMstavena-bhavatsaMstavanena / upamAmAha-andhakAramivatama iva, yathA tamo vinAzaM gacchati / kimbhUtam ? sA(zA)varaM-rAtrisatkam / kIdRzam ? AkrAntalokaM-vyAptabhuvanam, tathA'linIlaM-bhRGgakRSNam, tathA'zeSaMsakalam / katham ? Azu-zIghram / kimbhUtaM sat ? sUryAMzubhinnaM-ravikaravidAritam |7|| yatastava saMstavena kSaNAt kSayaM pApamupaiti, ata Ahamatveti nAtha ! tava saMstavanaM mayeda-mArabhyate tanudhiyA'pi tava prabhAvAt / ceto hariSyati satAM nalinIdaleSu muktAphaladyutimupaiti nanUdabinduH // 8 // idaM - vakSyamANaM saMstavanaM - saMstavo mayA / kIdRzenApi ? tanudhiyA'pi-stokabuddhyA'pi Arabhyate-kriyate / he nAtha !- svAmin ! / kasya sambandhi ? tava-bhavataH / kiM kRtvA ? matvA-jJAtvA / kiM tad ? iti - pUrvazlokabhaNitam / kuta Arabhyate ? tava prabhAvAd-bhavataH sAmarthyAt, nA''tmIyA stavanakaraNazakti-rasti / tacca ceto-mano hariSyati-raJjayiSyati / keSAm ? satAM-satpuruSANAM sujanAnAm / atra-atrArthe'rthAntaranyAsamAha-nanu-aho !, udakabinduH-toyabinduH muktAphaladyuti-mauktikazomAM upaiti-gacchati / keSu ? Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 nalinIdaleSu-padminI patreSu sthitaH / yathodakabindurviziSTAdhAravazena zobhAM prAptavAn, tathA madIyamapi stavanaM sujanAdhAratvena prasaMzAM(zaMsAM) prApsyati // 8 // na kevalaM bhavataH stavane (stavena ?) sarvadoSApagamaH, kathApi duritaM hanti, etadAhaAstAM tava stavanamastasamastadoSaM tvatsaMkathA'pi jagatAM duritAni hanti / dUre sahastrakiraNaH kurute prabhaiva padmAkareSu jalajAni vikAsabhAJji // 9 // AstAM-tiSThatu tava stavanaM-stotram / kIdRzam ? astasamastadoSaMnirAkRti(ta) sakalarAgAdidoSagaNaM, tvatsaMkathA'pi-bhavadvArtA'pi jagatAMbhuvanavarttiprANinAM duritAni-duHkRtAni nihanti-vinAzayati / atrArthe'rthAntaranyAsamAha -dUre-viprakRSTe tiSThatu / ko'sau ? sahasrakiraNo-bhAnuH / kurute-vidadhAti / ko'sau ? prabhaiva-dIptireva / kAni kurute ? jalajAnipadmAni / kIdRzAni ? vikAzabhAJji-vikasitAni / keSu ? padmAkareSupadmakhaNDeSu / ravisthAnIyaM stavanaM, prabhAtulyA saMkatheti // 9 // yazca bhaktyA bhavantaM stauti sa tavaiva samo bhavatIti darzayatinAtyadbhutaM bhuvanabhUSaNa ! bhUtanAtha ! bhUtairguNairbhuvi bhavantamabhiSTavantaH / tulyA bhavanti bhavato nanu tena kiM vA bhUtyA''zritaM ya iha nAtmasamaM karoti ? // 10 // tadetannAtyadbhutaM-nAzcaryakAri yat tulyAH samAnAH bhavataH-tava bhavantijAyante / he bhUtanAtha !-prANiprabho ! / ka(kI)dRzaH ? bhuvanabhUSaNa !-jagajjantumaNDana ! kiM kurvantaH ? abhiSTuvantaH-nuvantaH / kam ? bhavantaM-tvAm / kasyAm ? bhuvi-pRthavyAm / kaiH ? guNairjJAnAdibhiH / kIdRzaiH ? bhUtaiH-sadbhUtaiH satyaiH / arthAntaranyAsamAha-nanu-aho !, kiMvA yathA (athavA) kiM prayojanam ? / kena ? tena-prabhuNA, ya iha jagati [na]karoti-na vidadhAti / kam ? Azritam / kIdRzam ? AtmasamaM-AtmasamAnam / kayA ? bhUtyA-zriyA // 10 // atizayarUpavattvaM bhagavato darzayitumAhadRSTvA bhavantamanimeSavilokanIyaM nAnyatra toSamupajA( yA )ti janasya cakSuH / Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 8 anusandhAna-50 pItvA payaH zazikaradyuti dugdhasindhoH kSAraM jalaM jalanidherasituM ka icchet ? // 11 // I janasya-lokasya [cakSuH] - netraM toSaM - tuSTiM na upajA(yA)ti- labhate / kva ? anyatra-tvatto'parasmin dRSTe sati / kiM kRtvA ? dRSTvA - avalokya / kam ? bhavantaM-tvAm / kIdRzam ? aniSidha ( animeSa) vilokanIyaM - nimeSarahitaM yathA bhavati tathA vilokyate yaH sa tathoktaH, tam / atirUpatvAd bhavantaM pazyanto netranimIlanamapi vighnakalpatvAnna kurvantItyarthaH / atrArthe'rthAntaranyAsamAha- kaH-prANI icched-abhilaSet / kiM kartum ? rasituM - AsvAdayitum / kiM tat ? jalaM-pAnIyam / kimbhUtam ? kSAraM - duSTAsvAdam / kasya ? jalanidheHsamudrasya / kiM kRtvA ? pItvA - rasitvA / kiM tat ? payo - jalam / kIdRzam ? zazara (zazikara) dyuti - candrarasmi (zmi) nirmalam / kasya ? dugdhasindhoHkSIrasAgarasya / naiva kazcidicchedityarthaH // 11 // I ahamevaM manye-bhavaddehani: pattaye ye'Navo vyAdhR (pR)tAste tAvanta eva / yat(ta) Aha yaiH zAntarAga ! rucibhiH paramANubhistvaM nirmApitastribhuvanaikakalAmabhUta ! / tAvanta eva khalu te'pyaNavaH pRthivyAM yatte samAnamaparaM nahi rUpamasti // 12 // khalu-nizcayena te'pi-te punaH aNavaH - paramANavaH tAvantaH-tatparimANA eva, anye na santItyarthaH / yaiH paramANubhistvaM-bhavAn nirmApito-ni:pAditaH / kIdRzaiH ? rucibhiH - dIptimadbhiH / he zAntarAga ! vItarAga ! / kIdRzo nirmApitaH ? tribhuvanaikalalAmabhUto- jagattrayAdvitIyatilaka iva bhUtazabda ivArthe / tAvanta eva / kasyAm ? pRthivyAM - bhuvi / kathaM jJAyate ? yad - yasmAd nahinaiva aparaM-anyad rUpaM - AkRtiH asti - vidyate / kIdRzam ? samAnaM - tulyam / kasya ? te tava / / anenApi rUpAtizayatvaM bhagavato darzitam // 12 // sAmprataM bhagavato mukhaM varNayativaktraM kva te suranaroraganetrahAri niHzeSanirjitajagattritayopamAnam / bimbaM kalaGkamalinaM kva nizAkarasya Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara 2009 yad vAsare bhavati pANDupalAsa ( za ) kalpam // 13 // niHzeSaM-samastaM yathA bhavati tathA, niHzeSANi vA nirjitAni-tiraskRtAni jagattritaye vartamAnAni upamAnAni - upamA yena tattathoktam / bhagavanmukhatulyaM kiJcidapi nAstItyarthaH / candrabimbamupamAnaM bhaviSyatIti cet, Aha- bimbaM - maNDalaM kva ? - naitat / kIdRzam ? kalaGkamalinaM-mRgalAJchanalAJchitaM kuzobhamityarthaH / kasya ? nizAkarasya - candrasya yad - bimbaM bhavati jAyate / kva ? vAsare - divase / kIdRzam ? pANDupalAzakalpaM pakvapatratulyam / kalaGkayuktatva-nistejastvAbhyAM na samAnaM bhagavanmukhaM ca viparItam // 13 // nirupamaguNAzrayatvAd bhagavAn stutya [i]ti darzayi (ya) tisampUrNamaNDalazazAGkakalAkalApa ! zubhrA guNAstribhuvanaM tava laGghayanti / saMtra ( ) tAtrijagadIzvara ! nAthamekaM kastAM( stAn) nivArayati saJcarato yatheSTam ? // 14 // he sampUrNamaNDalazazAGkakalA[kalA]pa ! - paripUrNabimbo yaH zazAGkaHcandrastasya kalA tatkalApo - dvisaptatikalAsamUho yasya sa tathoktaH, tasyAmantraNaM he sampUrNe tyAdi / ete guNA - jJAnAdayaH zubhrA - dhavalAstava-bhavatastribhuvanaMjagattrayaM laGghayanti-atikrAmanti - jayantItyarthaH / ye saMzritA - AzritAstrijagadIzvara ! -he bhuvanatraya prabho ! | kaM saMzritA: ? nAthaM - svAminaM ca / kimbhUtam ? ekaM - advitiiym| yadvA trijagadIzvarA bhavanapati - vyantara-jyo [ti]Ska- - vaimAnikendrAsteSAM nAthaM - svAminaM tvAM saMzrityA (tA: ) / atrArthe'rthAntaranyAsamAha-ekaru (ka?) kSaSTa(sthi ?) tAn guNAn saJcarato - bhramataH / katham ? yatheSTaM svecchayA ko nivArayati-niSedhayati ? naiva kazcit // 14 // - citraM kimatra yadi te tridazAGganAbhi-nataM manAgapi mano na vikAramArgam / kalpAntakAlamarutA calitAcalena kiM mandarAdrizikharaM calitaM kadAcit ? // 15 // kimatra citraM - kimAzcaryametasmin yadi yad na nItaM na gamitam / kiM tat ? mana:- cittam / kasya ? te tava / kaM na nItam ? vikAramArga - Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna-50 vikRtipatham / katham ? manAgapi-stokamapi / kAbhiH ? tridazAGganAbhi:devakAntAbhiH / atrArthe'rthAntaranyAsamAha-kiM kA(ka)dAcit-kasmiMzcit kAle mandarAdizikharaM-meruzRGga calitam ? naiva kampitam / kena? kalpAntakAlamarutAyugakSayasamayavAyunA / kIdRzena ? calitAcalena-kampitAparagiriNA / yAdRzaM meruzRGga tAdRzaM bhagavanmanaH // 15 // prakAsa(za)katvAdapUrvadIpatvaM bhagavato varNayitumAhanirdUmavarttirapavarjitatailapUraH kRtsnaM jagattrayamidaM prakaTIkaroSi / gamyo na jAtu marutAM calitAca[lA]nAM dIpo'parastvamasi nAtha ! jagatprakAzaH // 16 // he nAtha ! svAmin ! dIpaH-pradIpaH aparo-'nyo'pUrvo asi-bhavasi tvam / kIdRzaH ? jagatprakAzaH-tribhuvanodyotakaH / dIpo hi gRhaikadeze prakAzako bhavati / yato na gamyo-na parAbhavanIyaH / keSAm ? marutAM-vAyUnAm / kIdRzAnAm ? calitAcalAnAM-kampitagirINAm / katham ? jAtu-kadAcid yathA / prakaTIkaroSi-prakAzA(za)yasi / kiM tat ? idaM-pratyakSaM jagattrayaM-bhuvanatritayam / kimbhUtam ? kRtsnaM-sarvam / kIDa[za]stvaM dIpaH ? nirdUmavarttiH-nirgatau dhUma-vartI yasya sa tathoktaH // 16 // sUryAdapi adhikatvaM darzayitumAhanA'staM kadAcidupayAsi na rAhugamyaH spaSTIkaroSi sahasA yugapajjaganti / nAmbhodharodaraniruddhamahAprabhAvaH sUryAtizAyimahimA'si munIndra ! loke // 17 // he munIndra ! - gaNadharAdisAdhunAtha ! asi-bhavasi tvam / kIdRzaH? sUryAtizAyimahimA-sUryAtizAyI-sUratiraskArI mahimA-mahattvaM yasya sa tathoktaH / yato nAstaM-[na] tirodha(dhA)natvaM kadAcidupayAsi-upagacchasi / sUro hi sandhyAsamaye channo bhavati, tvaM punaH sadA prakAsa(za)rUpaH / tathA tvaM na rAhugamyaH-tamaparAbhavanIyo na bhavati(si) / ravizca grahaNakAle tamasA parAbhUyate / tathA tvaM sahasA-santataM yugapad-ekakAlaM jaganti-trINi bhavanAni adhomadhyamordhvarUpANi spaSTIkaroSi-prakAzayasi / raviH punarbhuvanaikadezaM krameNa Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 satataM prakAzayati / tathA tvaM nAmbhodharodaraniruddhamahAprabhAvaH-ambhodharAmeghAsteSAmudaraM-kukSiH, tena tasmin vA niruddho-'panIto mahAn-bRhat prabhAvaHpratApo yasya sa tathoktaH / AdityastvetadviparIto bhavati ataH sUryAtizAyimahimA tvam // 17 // __ idAnIM bhagavato mukhapadmasyA'pUrvazazAGkarUpatAM stavakAro varNayatinityodayaM dalitamohamahAndhakAraM gamyaM na rAhuvadanasya na vAridAnAm / vibhrAjate tava mukhAbjamanalpakAnti vidyotyjjgdpuurvshshaangkbimbm||18|| he jina ! tava mukhAbjaM-mukhakamalaM vibhrAjate-vizeSeNa vividhaM vi(vA) dyotate / kIdRzam ? analpakAnti-gurudIpti gurukamanIyaM ca / kimbhUtaM sad ? apUrvazazAGkabimbaM-a[na]nyacandramaNDalaM, yato nityodayaM-sarvadoditam / candramaNDalaM tu rAtryudayam / tathA dalitamohamahAndhakAraM - dalito-nAsi(zi)to moha eva-ajJAnameva mahAndhakAro-gurutamo yena tat tathoktam / candrabimbaM tu mohatamo vinAzayituM na zaktaM bhavati / tathA na gamyaM-na parAbhavanIyam / kasya ? rAhuvadanasya-tamomukhasya / kartari SaSTIyaM, 'kRtyAnAM karttari ce'ti / tathA na vAridAnAM-meghAnAM gamyaM-parAbhavanIyam / tatparAbhavottIrNatvAt / candrabimbaM tu rAhumukhasya meghAnAM ca gamyaM bhavati, bhakSaNAdAvaraNAdvA // 18 // rAtrau candrasya dine ca rave gavato mukhacandre sati nirarthakatvaM stavakAro varNayatikiM zarvarISu zazinA'hni vivasvatA vA yuSmanmukhendudaliteSu tamassu nAtha ! / niSpannazAlivanazAlini jIvaloke kArya kiyajjaladharairjalabhArananaiH ? // 19 // he nAtha ! - svAmin RSabha ! kiM zazinA - kiM prayojanaM candreNa? kAsu ? zarvarISu-rAtriSu / vivasvatA vA - Adityena vA kiM prayojanaM ? kva? [ahni]- dine / na kiJcit / keSu satsu ? tamassu-dhvAnteSu / kimbhUteSu ? yuSmanmukhendudaliteSu-tvadvaktracandravinAsi(zi)teSu / tamovinAzanaM hi candra-sUryamasoH (sUrya-candramasoH) kAryaM, tacca tvanmukhacandreNaiva kRtaM, ato niHprayojanau / tAvadatrArthe'rthAntaranyAsamAha-kiyat kArya-kiM prayojanaM, na kimapi Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 12 anusandhAna- 50 / kaiH ? jaladharaiH-meghaiH / kIdRzaiH ? jalabhAranamraiH - udakasaMghAtanataiH / kva ? jIvaloke jantunivAse jagati / kIdRze ? niSpannazAlivanazAlininiSpannAni yAni zAlivanAni-kalamavrIhisatkAni kSetrANi taiH / sA (zA) latezobhate yaH sa tathoktaH, tasmin / zAlivA (va) nAnAmupalakSaNatvAd yadA kila niSpannasarvazasya sampanno bhavati prakArAntareNa jIvalokaH, kiM prayojanaM jalanamrameghaiH, satkAryasya siddhatvAt / evaM kiM prayojanaM zazi - sUryAbhyAmiti // 19 // hariharabrahmAdidevebhyo bhagavato'tizAyi jJAnaM kavirvarNayitumAhajJAnaM yathA tvayi vibhAti kRtAvakAzaM naivaM tathA hariharAdiSu nAyakeSu / tejo mahAmaNiSu yAti yathA mahattvaM naivaM tu kAcasa(za)kale kiraNAkule'pi // 20 // I he bhagavan ! yathA - yena prakAreNa tvayi - bhavati yathAvasthitArthaparicchedako bodho vibhAti-vizeSeNa zobhate, gatarAgatvAd bhagavataH, naivaM-naiva tathA-tena prakAreNa vibhAti jJAnam / keSu ? hariharAdiSu nAyakeSu - viSNu - zaGkara-brahmAdiSu prabhuSu, sarAgatvAnmohopetatvAcca / jJAnaM ca kIdRzaM ? kRtAvakAzaM vihitaprakAzaM dharmAdharmAdeH / na ca sarAgasya mUDhasya cAjJAnaM vihitaprakAzaM bhavati / atrArthe'rthAntaranyAsamAha-tejo-dhAma yathA yena prakAreNa mahattvaMmahimAnaM bRhattvaM yAti - prApnoti / kAsu?(keSu?) mahAmaNiSu - mahAratneSu indranIlAdiSu, tathA kAcasa (za)kaleSu-kAcakhaNDeSu punarnaivaM - naivaM (va) tejo - mahattvaM yAti / kIdRze'pi ? kiraNAkule'pi - razmivyApte'pi / kAcasa (za) kalatulyA hariharAdayaH, kathaM tathA jJAnaM bhavediti // 20 // I vakroktyA bhagavato manohAritvaM hariharAdibhyaH stavakAro varNayati manye varaM hariharAdaya eva dRSTA dRSTeSu yeSu hRdayaM tvayi toSameti / kiM vIkSa (kSi) tena bhavatA bhuvi yena nAnyaH kazcinmano harati nAtha ! bhavAntare'pi // 21 // ahamevaM manye-jAne he nAtha ! svAmin ! varaM pradhAnaM hariharAdayo Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 viSNuzaGkarAdaya eva dRSTA-avalokitAH, kiM bhavatA dRSTena ? / yato yeSu haryAdiSu dRSTeSu hRdayaM-manaH toSaM-prIti upaiti-gacchati / kva ? tvayi-bhavati, tvayyeva prItiM karoti, nAnyatretyarthaH / kiM prayojanaM vIkSa(kSi)tena-dRSTena ? / kena? bhavatA-tvayA / kasyAm ? bhuvi-pRthivyAm / yena bhavadvIkSaNena-karaNena hetunA vA nAnyo-nA[paro] mato(no)-mAnasaM harati-raJjayati / kva ? bhavAntare'pi / AstAmiha janamni(nmani), janmAntare'pi / anena bhagavati dRSTe sati anyo na citte vizati tathAvidhaguNAbhAvAditi darzitam // 21 // sAmprataM sarvajananIputrAtizAyitvaM bhagavato varNayatistrINAM zatAni zatazo janayanti putrAn nAnyA sutaM tvadupamaM jananI prasUtA / sarvA dizo dadhati bhAni sahastrarasmi(zima) prAcyeva dig janayati sphuradaMzujAlam // 22 // janayanti-prasavanti / kAni ? strINAM zatAni-baDhyo yoSitaH / kAn ? putrAn-sUnUn / kiyataH ? zatazaH-anekazatAni / kevalaM tvadupamaMbhavatsamAnaM sutaM-putraM na prasUtA-na janitavatI / kA'sau ? jananI-mAtA / kimbhUtA? anyA-marudevyaparA / atrArthe'rthAntaranyAsamAha-sarvAH-sakalA dizA:AzA dadhati-bibhrati / kAni ? bhAni-nakSatrANi / sahasrarasmi(zmi)-AdityaM punaH prAcyeva-pUrvaiva dig-AsA(zA) janayati-prasavati, nA'nyA dik / kIdRzam ? sphuradaMzujAlaM-prasaratkiraNanikaram / yAdRzo ravistAdRzo bhagavAn, yAdRzI prAcI tAdRzI marudevI bhagavatIti // 22 // idAnIM bhagavataH paramapuruSatvaM mRtyuja(a)yatvaM muktimArgatvaM ca stavakAro varNayatitvAmAmananti munayaH paramaM pumAMsa mAdityavarNamamalaM tamasaH pu(pa)rastAt / tvAmeva samyagupalabhya jayaM[ti] mRtyu nAnyaH zivaH zivapadasya munIndra ! panthAH // 23 // 1. atra TIkA truTitA / Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 14 anusandhAna-50 munayo-jagatastrikAlAvasthAvi(ve)dinastvAM-bhavantaM AmanantipratipAdayanti-abhyasyanti vA / kimbhUtam ? pumAMsaM-puruSam / kIdRzam ? paramaM-prakRSTam / tathA''dityavarNa(ga)ravo?---- / [u]palabhya-jJAtvA prApya vA munayorja(ja)yanti-abhibhavanti / kam ? mRtyu-maraNam, maraNabhAjo na bhavanti, mokSagamanAt / kathamupalabhya ? samyag-jJAnAdipUrvakaM ca / tathA he munIndra ! - gaNadharAdisAdhunAtha ! nAnyo-nAparo'sti / ko'sau ? panthA-mArgaH / kasya ? zivapadasya-muktisthAnasya / kIdRzaH ? ziva:-kSemo-nirapAyami(i)tyarthaH / tvAM vihAya-tvatsevayA-tvadvacanAnuSThAnena vA mokSAvApteH, ityanena paradarzanAni nirAkRtAni draSTavyAni, teSAM mohAndhatvenAnyathA vacodhAt (?) // 23 // adhunA ekasyApi bhagavato anekatvaM guNadvArakaM stavakAra AhatvAmavyayaM vibhumacintyamasaGkhyamAdyaM brahmANamIzvaramanantamanaGgaketum / yogIzvaraM viditayogamanekamekaM jJAnaH(na)zva(sva)rUpamamalaM pravadanti santaH // 24 // he nnA(nA)tha ! santo-vidvAMsastvAM-bhavantaM pravadanti-pratipAdayanti / kimbhUtam ? brahmANaM-padmayoni, jJAnasampannatvAt / tathezvaraM-mahezvaraM, aNimAdyaizvaryayuktatvAt / tathA'nantaM-vAsudevaM, alabdhaparatvAt / kIdRzam ? ananta(Gga)ketuM-kAmanAzakam / tathA'vyayaM-akSayam / tathA vibhuM-vyApakaM, kevalAlokena vyAptacaturdazarajja(jju)pramANalokAlokatvAt / tathA'cintyaM, bhagavatsvarUpasya cintaya(yi)tumazakyatvAt / tathA''dyaM, dharmasyA''dau tata eva pravRtteH / tathA'saGkhyaM, na vidyate jJAnAdeH saGkhyA'syetyasaGkhyam, etAvat(d) jJAnaM sukhaM darzanaM vA bhaga[va]taH paricchettumazakyatvAt / tathA yogIzvaraM-dhyAnamArgapraviSTanaranAyakam / yato viditayogaM-jJAna(ta)dharmadhyAnAdivyApAram / tathA'nekaM, uktakrameNA'nekarUpatvAt / tathaikaM, svarUpeNaikarUpatvAt / virodhazcAtraivamudbhAvanIyo yadyanekaM katha[meka]manekatvAt / [yadyekaM kathamanekamekatvAt / ] naika[tvA'neka]tve hi parasparaviruddha / virodhazca para(ri)hRta eva / tathA jJAnasvarUpaM-jJAnamayaM astyeva, karmakSayeNa zarIrAbhAvAt / tathA'malaM-nirmalaM, rAgAdimalarahitatvAt // 24 // Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 idAnIM puruSacatuSTayarUpatvaM tadguNayogena bhagavato darzayitumAhabuddhastvameva vibuddhA( thA )rcita ! buddhibodhAt ___ tvaM zaGkaro'Si( si) bhuvanatrayazaGkaratvAt / dhAtA'si dhIra ! zivamArgavidhervidhAnAd ___vyaktaM tvameva bhagavan ! puruSottamo'si // 25 // he bhagavan !-aizvaryAdiguNayukta ! tvamevA'si / ko'sau ? buddho devatAvizeSaH, buddhyate sma tattvamityanvarthatvAt / kutaH ? buddhibodhAd-buddhyAkevalajJAnena sakalatattvaparicchedAt / kIdRza !? vibudhArcita ! - sa(za)krAdi devasaMghAtapUjita ! / tathA tvaM-bhavAn zaGkaro'si-zivo bhavasi / kasmAd ? bhuvanatrayazaGkaratvAd-jagattrayasukhakAritvAt / tathA he dhIra !-jJAnarAjin ! dhAtAzreSTho'si-bhavasi tvam / kutaH ? zivamArgavidhevidhAnAd-mokSapathasRSTeH karaNAt / tathA tvamevA'si-bhavasi / kIdRzaH ? puruSottamaH-puruSANAM madhye uttamaHutkRSTaH puruSottamaH sarvanarapradhAna ityarthaH, anyatra viSNuH / katham ? vyaktaMspaSTam / pUrvoktaguNairdevacatuSTayamayatvaM darzitam // 25 // idAnImanekaguNaiH kRtvA bhava(bhagava)to'tizAyitvakhyApanAya punaH punarnamaskAramAha kaviHtubhyaM namastribhuvanAtiharAya nAtha ! tubhyaM namaH kSititalAmalabhUSaNAya / tubhyaM namastrijagataH paramezvarAya tubhyaM namo jina ! bhavodadhizoSaNAya // 26 // namo-namaskAro'stu / kasmai ? tubhyaM bhavate / kimbhUtAya ? tribhuvanArtiharAya-trijagajjantupIDAnAzakAya he nAtha ! - svAmin ! / tathA tubhyaM namobhavate namaskAro bhavatu / kIdRzAya ? kSititalAmalabhUSaNAya-bhUtalanirmalAbharaNAya / tathA tubhyaM namaH pUrvavat / kIdRzAya ? paramezvarAya-pradhAnaprabhAva(bhave) / kasya ? trijagataH-tribhuvanasthajantUnAM rakSaNAdisamarthatvAt / tathA tubhyaM namaH pUrvavat / he jina ! - rAgAdijeta: ! / kIdRzAya ? bhavodadhizoSaNAya-saMsArasamudra[ni] zanAya, Atmano'nyeSAM ca // 26 // sAmprataM niHzeSaguNAzritatvaM doSanirAkRtatvaM ca bhagavato darzayitumAha kaviH ko vismayo'tra yadi nAma guNairazeSai Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 16 anusandhAna-50 stvaM zaMstri (saMzri) to niravakAsa ( za ) tayA munIza ! / doSairupAttavividhAzrayajAtagarvaiH svapnAntare'pi na kadAcidvI (dapI) kSito'si // 27 // he munIza ! - gaNadharAdisAdhunAtha ! ko vismayo'tra ? - kimatrAzcaryam ? | yadi tvaM-bhagavAn saMzritaH - saMsa (se) vito nAma - aho ! vyaktaM vA / kai: ? guNairatizAyijJAnAdibhiH / kimbhUtaiH ? azeSaiH sarvairna kiyadbhiH / kayA ? niravakAzatayA-nirviSayatayA, tathAvidho'nyo viSayo nAsti yaH samagraguNAnAmAdhAraH / tathA he munIza ! na kadAcid - na kasmiMzcit kAle vIkSa(kSi)to'si - avalokito'si / kva ? svapnAntare'pi svapnamadhye'pi, AstAM jAgaramANaiH / kaiH ? doSaiH / kIdRzaiH ? upAttavividhAzrayajAtagarvaiH - prAptanAnAprakArA - dhArotpannadapaiH // idAnIM SaDbhiH zlokairbhagavato vibhUtiM varNayitumAha stavakAra:uccairazokatarusaMzritamunmayUkha - mAbhAti rUpamamalaM bhavato nitAntam / spaSTollasatkiraNamastatamovitAnaM bimbaM raveriva payodharapArzvavartti // 28 // siMhAsane maNimayUkhazikhAvicitre vibhrAjate tava vapuH kanakAvadAtam / bimba viyadvilasadaMzulatAvitAnaM tuGgo dayAdri zirasIva sahastrarasmeH(zmeH) // 29 // kundAvadAtacalacAmaracAruzobhaM vibhrAjate tava vapuH kaladhautakAntam / udyacchazAGkazucinirjharavAridhAra - muccaistaTaM suragireriva zAtakaumbham // 30 // chatratrayaM tava vibhAti zazAGkakAnta - muccaiH sthitaM sthagitabhAnukarapratApam / muktAphalaprakarajAlavivRddhazobhaM prakhyApaya: (ya) t trijagataH paramezvaratvam // 31 // unnidra hemanavapaGkajapuJjakAnti- paryullasannakhamayUkhazikhAbhirAmau / pAdau padAni tava yatra jinendra ! dhattaH padmAni tatra vibudhAH parikalpayanti // 32 // itthaM yathA tava vibhUtirabhUjjinendra ! dharmopadezanavidhau na tathA parasya / yAdRg( k)prabhA dinakRtaH prahatAndhakArA tAdRkkuto grahagaNasya vikAsino'pi // 33 // Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 17 he jinendra ! - sAmAnyakevalinAtha ! yathA-yena prakAreNa tava-bhavato vibhUti:-aizvaryamabhUd-babhUva / katham ? itthaM-anena pUrvaprakAreNa / kasmin ? dharmopadezanavidhau-jJAnotpattisamananantaracaturvidhadharmakathanakAle / tathA - tena prakAreNa nAparasya-nAnyasya buddhAdeH / atrArthe'rthAntaranyAsamAha-yAdRg-yAdRzI prabhAdIptirdinakRto-raverbhavati / kIdRzI ? prahatAndhakArA-nAsi(zi)tatamAH tAdRktAdRzI / kuto bhavati ? grahagaNasya-zukrAdivRndasya / kIdRzaH ? vikAsino'piprakAsa(za)vato'pi / sUryatulyo bhagavAn, zeSagrahatulyA buddhAdayo devAH // 33 // tAmeva darzayati bhavataH-te rUpaM-mUrtivi(vi) bhAti-zobhate / katham ? nitaantNatishyen| kIdRzam ? amalaM-nirdoSam / tathonmayUkhaM-udgatakiraNajAlaM, tathoccairazokatarusaMzritaM-uccataru(ra)kaMkeklivRkSAsannavatinam / kIdRzaM ? spaSTollasakiraNaM prasarad-vyaktarazmijAlaM, ata evA'statamovitAnaMnirAkRtAndhakArasaMghAtaM / tathA payodhara-pArzvavarti-meghanikaTAvasthitam // 28 // tathA tava-bhavato vapuH-zarIraM vibhrAjate-vizeSeNa zobhate / kIdRzaM ? kanakAvadAtaM-svarNavarNam / kva sthitaM ? siMhAsane-hariyuktabhadrapIThe / kIdRze ? maNimayUkhazikhAvicitre-ratnAnAnA(ratnAnAM) kiraNajvAlAvividhacitre / kimiva zobhate ? bimbamiva-maNDalamiva / kasya ? sahasrarasme(zme):-Adityasya / kva sthitam ? tuGgodayAdizirasi-uccodayAcalamastake / kIdRzam ? viyadvilasadaMzu-latAvitAnaM-AkAsa(za)prasarat-kiraNavi(va)llisaMghAtam // 29 // ____ tava vapuH-bhavataH zarIraM vibhrAjate-vividhaM rAjate / kIdRzaM ? kundAvadAttaM(ta)calacAmaracAruzobhaM-kundakusumanirmalaM(la) caJcalavyajanaso(zo) bhanazrIkam / tathA kaladhautakAntaM-suvarNakamanIyam / kimivAbhAti ? tada(Ta)mivavapu iva (?) / kIdRzaM ? uccaiH-uccam / kasya ? suragireH-meroH / tathA zAtakaumbhaM - suvarNamayam / tathA udyacchazAGkazucinirjharavAridhAra-udyacchazAGkavadudgacchaccandrasyeva zucayo-nirmalA vAridhArA-jalarAjayo yatra tat tathoktam / cAmarasya sAmyaM darzitam // 30 // tathA chatratrayaM-AtapatratrayI tava-bhavato vibhAti-vividhaM zobhate / kIdRzaM? zazAGkakAntaM-candranirmalam / tathoccaiH sthitaM-uparivyavasthitam / tathA Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna-50 sthagitabhAnukarapratApaM-AcchAditaravikiraNaprabhAvaM / tathA muktAphalaprakarajAlavivRddhazobhaM-muktAphalaprakarajAlena mauktikavisarastabakena vizeSeNa vRddhA-vRddhiM gatA zobhA-zrIryasya tat tathoktam / kiM kurvan(t) ? prakhyApayat-prakaTayat, trijagata:tribhuvanajantUnAM paramezvaratvaM-prakRSTaprabhutvaM, chatratrayaM hi tribhuvanaprabhutvalakSaNam // 31 // he jinendra !-tIrthakaradeva / tatra-pradeze vibudhA-devAH padmAnikAJcanakamalAni parikalpayanti-racayanti, yatra-pradeze tava pAdau-caraNau padAninyAsAn dhattaH-kurutaH / kIdRzau ? unnidrahemanavapaGkajapuJjakAntiparyullasannakhamayUravazikhAbhirAmau-unnidrahemanavapaGkajapuJjasyeva vikasitasauvarNa(?) kRtin (?) padmasyeva kAntiryAsAM tAstathoktAH, tAzca tAH paryullasannakhamayUkhazikhAzcaprasarannakhakiraNajvAlAzca tAH, tAbhirabhirAmau-abhiramaNIyau abhU(?) tau tathoktau // 32 // arthApekSayaikaM kulakam / yadvA bhinnakriyA - bhinnA evaite zlokAH // jinAzritAnAM karibhayAbhAvamAhAtmyasUcanena kavi:zcyotanmadAvilavilolakapolamUla-mattabhramabhramaranAdavivRddhakopam / airAvatAbhamibhamuddhatamApatantaM dRSTvA bhayaM bhavati no bhavadAzritAnAm // 34 // ___ no-na bhavati-utpa]dyate / kiM tad ? bhayaM-trAsaH / keSAM ? bhavadAzritAnAM-yuSmatsevAprAptAnAm / kiM kRtvA ? dRSTvA-'valokya / kam ? ibhaM-kariNam / kiM kurvantaM ? ApatantaM-Agacchantam / kIdRzaM ? uddhataMdo ddharam / tathA airAvatAbhaM-indra karisamAnam / kathambhUtaM ? zcyotanmadAvilavilola-kapolamUlamattabhramabhramaranAdavivRddhakopaM-tryotanmadenakSaraddAnajalena AvilaM-syA(zyA)malaM yat kapolamUlaM-gallaprathamabhAgaH, tasmin mattabhramabhramarAH kSaraccalabhRGgAH, teSAM nAdaH-zabdaH, tena vivRddho-vRddhi gataH kopaH-krodho yasya sa yathoktastam // 34 // bhavataH pAdAzrayaNasya phalamAha stavakAraHmattebhakumbhagaladujjvalazi( zo )NitAkta __muktAphalaprakarabhUSitabhUmibhAgaH / baddhaH(ddha)kramaH kramagataM hariNAdhipo'pi nAkrAmati kramayugAcalasaMzritaM te // 35 // Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 ___ hariNAdhipo'pi-siMho'pi, AstAmanyaH karyAdiH / nAkrAmatinAzliSyati / kaM ? kramayugAcalaM-pAdapadmadvayaM girimAzritaM-ArUDhaM tatsambaddham / kasya ? te-tava / kIdRzaM ? kramagataM-phAlAviSayam / kIdRzaH ? baddhakramaHracitaphAlaH / tathA mattebhakumbhagaladujvalazoNitAktamuktAphalaprakarabhUSitabhUmibhAgaHmattebhasya-kSIbakariNaH kumbha:-ziraHsthalaM, tasmAd galat-kSarad ujvalaM-nirmalamacchaM raktaM-rudhiraM, tenAktAni-avaliptAni yAni muktAphalAni-mauktikAni, teSAM prakara:saMghAtaH, tena bhUSito-'laGkRto bhUmibhAgo-bhUpradezo yena sa tathoktaH / anena vizeSaNenA'syA'tizUratvAdiguNAH pratipAditAH // 35 // sAmprataM pracaNDAgnidarpaharatvena bhagavanA(nnA)mno jalarUpa[tva]mAhakalpAntakAlapavanoddhatavahnikalpaM dAvAnalaM jvalitamujvalamutphu(tsphu)liGgam / vizvaM jighatsumiva sanmukhamApatantaM tvaM nA (tvannA)makIrtanajalaM sa(za )mayatyazeSam // 36 // he jina ! tvannAmakIrtanajalaM-bhavadabhidhAnoccAraNodakaM sa(za)mayatinivartayati / kaM? dAvAnalaM-dAvAgnim / kIdRzaM ? kalpAntakAlapavanoddhatavahni kalpaM-ja(la)yakAlavAtodbhaTAgnisadRzam / tathA'zeSaM-samastam / tathA jvalitaMpradIptaM / tathojvalaM-uddIptam / tathotsphuliGga-udgatAgnikaNam / kiM kurvantaM ? ApatantaM-Agacchantam / kathaM ? sanmukhaM-abhimukham / kiM kurvantamiva ? jighatsanta(jighatsu)miva-bhakSitumiva / kiM tat ? vizvaM-jagat / anena ca vizeSaNavRndeNA'tipracaNDatvena kenApyapratisaMhAryatvaM agnerdarzayati // 36 // ___ adhunA krodhodbhaTAdiguNasya sarpasya kramayugo (gA)kramaNena bhagavaMnA(vannA)-mno nAgadamanItvamAha stavakAra: raktekSaNaM samadakokilakaNThanIlaM krodhoddhataM phaNinamutphaNamApatantam / nA(A)krAmati kramayugena nirastasa( za)GkaH tvannAmanAgadamanI hRdi yasya puMsaH // 37 // sa nara AkrAmati-Apnoti-upamardayati / kena ? kramayugena-pAdadvayena / Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna-50 kIdRzaH san ? nirastazaGko-'pagatakhAdanasandehaH / kamAkrAmati ? phaNinaMnAgam / kIdRzaM? raktekSaNaM-aruNanetraM, tathA samadakokilakaNThanIlaM-mattapikagalakRSNam / tathA krodhoddhataM-kopodbhaTaM, tathotphaNaM-udgataphaNAbhogaM, tathA''patantaMAgacchantam / yasya puMsaH puruSasya hRdi-citte vartate / ko'sau ? tvannAmanAgadamanI-bhavadabhidhAnasarpadamanauSadhIvizeSaH // 37 // ___ idAnIM bhagavannAmna evoccAraNasya zakrasainyabhedakatvamAha kaviHvalgatturaGgagajagarjitabhImanAda-mAjau balaM balavatAmapi bhUpatInAm / udyadivAkaramayUkhazikhApaviddhaM tvatkIrtanAt tama ivAzu bhidAmupaiti // 38 // ___ bhUpatInAM-nRpANAM balaM-sainyaM caturaGgaM bhidAM-bhedamupaiti-gacchati / kasmAt ? tvannAmakIrtanAd-bhavadabhidhAnoccAraNAt / kimiva ? tama ivaandhakAramiva / kIdRzaM sad ? udyaddivAkara [mayUkha] zikhApaviddhaMudgacchadravikiraNaparamparAhataM / kIdRzAnAM bhUpatInAm ? balavatAM-zaktimatAmapi / kIdRzaM balaM ? valgatturaGga-gajagarjitabhImanAdaM-valgatturaGgAzca-itastatazcaladazvAzca gajAzca-kariNazca te tathoktAH, teSAM garjitaM, tadeva bhImo-bhayakArako nAdaH-zabdo yatra tat tathoktam / kva ? Ajau-saGgrAme // 38 // idAnIM bhagavatpAdasevinAM saGgrAme jayamAha stutikAra:kuntAgrabhinnagajazoNita[ vAri vAha-vegAvatArataruNAturayodhabhIme / yuddhe jayaM vijitadurjayajeyapakSAH tvatpAdapaGkajavanAzrayiNo labhante // 39 // yuddhe-raNe jayaM-zatruparAbhavaM labhante-prApnuvanti / ke ? tvatpAdapaGkajavanAyiNo-bhavaccaraNapadmakhaNDasevino narAH, bhavaccaraNapadmasamyaksevino vA / samAzrayiNa iti pAThaH / kIdRzAH santaH ? vijitadurjayajeyapakSAH-parAbhUtaduHkhaparAbhavanIyazatrupakSAH / kIdRze yuddhe ? kuntAgrabhinnagajazoNitavArivAhavegAvatAra taruNAturayodhabhIme kuntAgreNa bhinnA-vidAritA ye gajA:-kariNasteSAM yacchoNitavAri-raktajalaM tasya vAhaH-pravAhastasmin vegAvatAreNa-javAvataraNena taruNA-yuvAna AturA-bhItA ye yodhAH-subhaTAstaiIme-bhayakArake / anenAtyantabhayakAraNatvaM yuddhasya darzitam // 39 // Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 idAnIM samudrapratiSThAnAM yAnapAtrArUDhAnAM bhagavaccintanAnmajjanabhayaM na bhavatIti darzayitumAha kaviH ambhonidhau kSubhitabhISaNanakracakra ___pAThInapIThabhayadolbaNavADavAgnau / raGgataraGgazi[kha]rasthitamAnapAtrA strAsaM vihAya bhavataH smaraNAd vrajanti // 40 // narA vrajanti-gacchanti-samudramullaGgayantItyarthaH / kiM kRtvA ? vihAyatyaktvA / kaM ? trAsaM-bhayaM majjanAdeH / kuto hetoH ? smaraNAt-cintanAt / kasya ? bhavataH-tava / kva ? ambhonidhau-samudre / kIdRze ? kSubhitabhISaNanakracakrapAThInapIThabhayadolbaNavADavAgnau-kSubhitAzcalitA bhISaNA-bhayAnakA ye nakracakrapAThInapIThAH-jIvavizeSAH, tairbhayaM-bhItiM dadAti sa tathoktaH, tatholbaNa-udbhaTo vADavAgnirvaradAvAnalo yasmin sa tathoktaH, pazcAt padadvayasya karmadhArayaH samAsaH, tasmin / kIdRzAH santaH ? raGgattaraGgazikharasthitayAnapAtrA:-raGganta-zcalanto ye taraGgAH-kallolAsteSAM zikharaM-agraM tasmin sthitaM yAnapAtraM-pravahaNaM yeSAM te tathoktAH, IdRzA api // 40 // idAnIM bhagavataH pAdapadmarajaHpIyUSazarIrAvaguNDanasya narANAM phalaM darzayati stavakAraHudbhatabhISaNajalodarabhArabhugnAH so(zo )cyAM dazAmupagatAH zcyutajIvitAzAH / tvatpAdapaGkajarajo'mRtadigdhadehA mA bhavanti makaradhvajatulyarUpAH // 41 // mA-manuSyA bhavanti-jAyante / kIdRzAH ? makaradhvajatulyarUpA:kAmasamAnAkArAH / kathambhUtAH santaH ? tvatpAdapaGkajarajo'mRtadigdhadehAH - bhavaccaraNaparAgapIyUSamrakSitasa(za)rIrAH / pUrva kIdRzAH santaH ? upagatAHprAptAH / kAM ? dazAM-avasthAm / kIdRzIM ? zocyAM-zocanIyAM maraNayogyAm / kimbhUtAH ? zcyutajIvitAzA:-tyaktajIvanavAJchAH / tathodbhUtabhISaNajalodarabhArabhugnA-utpannabhayaGkarodaravyAdhivizeSaprAgbhArakuTilIbhUtAH // 41 // Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ anusandhAna-50 adhunA stavakAro bhagavannAmamantrasmaraNasya bandhanabhayApahAraphalamAhaApAdakaNThamuruzRGkhalaveSTitAGgA gADhaM bRhannigaDakoTinighRSTajaGghAH / tvannAmamantramanizaM manujAH smarantaH sadyaH svayaM vigatabandhabhayA bhavanti // 42 // manujA-mAnavAH svayaM-Atmana eva vigatabandhabhayA-apagatabandhanatrAsA bhavanti-santi / kathaM ? sadya:-zIghrataram / kiM kurvantaH-smarantaH cintayantaH / kaM? tvannAmamantraM-bhavadabhidhAnavidyAm / kathaM ? anisaM(zaM)-anavaratam / kIdRzAH santaH ? uruzRGkhalaveSTitAGgAH-mahAzRGkhalAvRtadehAH / kiM yAvad ? ApAdakaNThaM-caraNagalaM yAvat / pAdAbhyAM prabhRti galapradezaM yAvadityarthaH / tathA bRhannigaDakoTinighRSTajaGghAH-mahApa'.......................... gADhaM-atitarAm // 42 // adhunA sarvaM mattakariprabhRtibhayApahAra(raH)phalaM stavapaThanasya stavakAraH prAha mattadvipendramRgarAjadavAnalAhi-saGgrAmavAridhimahodarabandhanottham / tasyAzu nAzamupayAti bhayaM bhiyeva yastAvakaM stavamimaM matimAnadhIte // 43 // tasya-narasya matimatAzu-(matimataH Azu)-zIghraM bhayaM-trAso vinAzaMkSayaM bhiyeva-bhayevena (bhayeneva) upayAti-gacchati, yo matimAn-buddhimAn stavaMstavanamimaM-pratyakSaM adhIte-paThati / kathambhUtaM ? tAvakaM-bhavadIyam / mattadvipendramRgarAjadavAnalAhisaGgrAmavAridhimahodarabandhanotthaM-kSIbakarirAja-siMha-davAgni-sarparaNa-samudra-jalodara-saMyamanaprabhavam // 43 // idAnIM stotramAlAyAH kaNThasthitAyAH phalamAha stavakAraH, AtmanAma ca pradarzayatistotrasrajaM tava jinendra ! guNairnibaddhAM bhaktyA mayA ruciravarNavicitrapuSpAm / dhatte jano ya iha kaNThagatAmajasraM taM mAnatuGgamavasA(zA) samupaiti lakSmIH // 44 // taM puruSaM, kIdRzaM ? mAnatujhaM-pUjAmahAntaM ahaGkArabRhantaM vA / puruSasyA'haGkAraH prazasyate2 - - - - - nirahaGkArasya loke bhasmatulyatvAt, 1. pAThaH truTitaH / 2. patraM truTitam / Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Disembara-2009 na paralokamArge / lakSmIH-zrIH samupaiti-prApnoti-AzliSyati / kIdRzI ? avasA(zA)-aparAdhInA satI / yo jano-naro dhatte-bibharti / kAM ? stotrasrajaMstavanamAlAm / kasya ? tava-bhavataH / he jinendra ! - sakalakevalinAtha ! / kathambhUtAM satIM dhatte ? kaNThagatAM-galapradezasthitAm / kva ? iha-jagati / kathaM? ajazraM-anavaratam / kIdRzIM ? nibaddhAM-ra[citAM] - - - - - - - tava / kayA ? bhaktyA-prakRSTabhAvena / kena ? mayA-kaLa / kIdRzIM ? vividhavarNavicitrapuSpAM-vividhA-nAnAprakArA ye varNA-akSarANi, ta eva vicitrANi-nAnArUpANi paJcavarNAni puSpANi yasyAM sA tathoktA, tAm / mAlA'pi sUtragrathitA paJcavarNajAtyAdipuSpakalitA ca kaNThe-galapradeze dhriyate // zrIkhaNDellakagacchasambandhi-zvetAmbara zrIzAntisUriviracitamAnatuGgAcArya-kavikRta-bhaktAmarAkhyastavavRttiH parisamAptA / -X 1. pAThaH truTitaH /