Atmanand Prakash Pustak 027 Ank 08

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Catalog link: https://jainqq.org/explore/531317/1

Page #1

Reg. No. B. 431 श्रीमद्विजयानन्दसूरि सद्गुरुम्यो नमः
શ્રી.
& Le , ી મકાન
( દર માસની પૂણિમાએ પ્રકટ થત’ માસિકપત્ર.)
| રાહૂવિગત હિતમ્ II થાઇથાન સુધારણોત્તિ હૃયદ્રારા ફારું ન वृत्तादस्ति न कल्पपादप इह क्रोधान दावानलः ।। संतोषादपरोऽस्ति न प्रियसुहल्लोभान चान्यो रिपु।
युक्तायुक्तमिदं मया निगदितं यद्रोचते तत्यज ॥ પુ૦ ૨૭ મું. વીર સં. ૨૪૫૬. સ. ૧૯૮૬ ફાગુન, આત્મ સં. ૩૪. એક ૮ મો.
પ્રકાશક-શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા ભાવનગર
વિષયાનુક્રમણિકા.
૧ પ્રેરણાત્મક ગુણુનુવાદ... ... ૧૯૯ ૭ ધ મનાવ. • •
૨૧૭ ૨ શ્રી તીર્થાધિરાજ નામનાથ ક - ૮ ભૂલ્યા બાજી.
૨૧૧ દાહન, ...
••• ૨૦૦- ૯ જયજિનાગમ ... ... ૨૧૪ ૩ ગુરૂતવાષ્ટકમ્
... ૨૦૧ ૧૦ વર્તમાન સમાચાર. .. ૪ સમકિતની છ ભાવના... ... ૨૦૨ ૧૧ આત્મવિશ્વાસ.
... ૨૧૫ ૫ શ્રી સંધુ મહાસ્ય.
... ૨૦૩ ૧૨ બોધવચન વગેરે. ... ૨૧૮ ૨૧૯ ૨૨૦ ૬ જ્ઞાન ગર્ભિત વૈરાગ્યનું મહાતમ્પ.... ૨૦૯ ૧૩ સવીકાર સમાલોચના, અને સુધારે. ૨૨૧
• ૨૧૪
સુદ્રકઃશા. ગુલાબચંદ લલ્લુભાઈ. આનંદ પ્રિ. પ્રેસ સ્ટેશન રેડિ–ભાવનગ૨.
વાર્ષિક મૂલ્ય રૂ. ૧) ટપાલ ખચ ૪ આના.

Page #2

તવાર છે જલદી મંગાવા.
તૈયાર છે. ( જૂથ મી સંજાણાના-નાવનિર્મિનં. ) ॥ श्री वसुदेवहिण्डि प्रथमखण्डम् ॥
प्रथमोऽशः। (धम्मिल्लहिण्डिगर्भितः) સંપાદક તથા સંશાધા-આઘાચાર્ય -માયાભાનિધિ શ્રીમદ્વિજયાનંદસરિશ્વરજી શિષ્યરત્ન પ્રવર્તી કાજી મહારાજશ્રી કાન્તિવિજયજી મહારાજના શિષ્ય પ્રશિષ્ય મુનિરાજ શ્રી ચતુરવિજયજી મહારાજ તથા મુનિરાજ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજ..
આ ગ્રંથના પ્રથમ ખંડના પ્રથમ અંશ મૂળ (પ્રાકૃત) ભાષામાં આજે પ્રકટ થાય છે. આ પ્રથમ અંશ માં સાત સંભઠે આવેલા છે. આ ખંડના કર્તા મહાત્માનો પરિચય અને તે કેટલા ઉચ્ચ કોટીના છે તે બીજા ભાગમાં આપવામાં આવશે. આ ગ્રંથ જૈનાના પ્રાચીનમાં પ્રાચીન કથા સાહિત્યમાંનું એક અણુમાલુ રન છે. અનેક પૂજાઓમાં, ગ્રંથા વિગેરેમાં ઘણે સ્થળે આ ગ્રંથની સાધતા અપાય છે; કે જે પ્રકટ થવાની જૈનેતર સાક્ષરો, નામના યુરોપીયન અભ્યાસીઓ અને વિદ્વાન મુનિ મહા રાજાએ તરફથી રાહ જોવાતી હતી. તેના યથ સંપાદક મહાત્માઓ તથા હાયદાતા અંધુઓને જ ઘટે છે. ગયા વર્ષના માગશર માસના આત્માનંદ પ્રકાશ માસિકના ટાઈટલમાં જણામાં પ્રજમાં માત્ર શાનજડાવા તથા તેના ખપી મનિ મહારાજાએાના ઉપયોગ માટે જ, આર્થિક સહાય આપનાર બંધુઓની ઇચ્છા મુજબ આ ગ્રંથના ઉત્તરોત્તર ભાગી છપાયે જાય એવા ઉદ્દેશથી આ ગ્રંથની કિંમત રૂા. ૩૯-૦ સાડા ત્રણુ રૂપૈયા [ પારટેજ જુદુ ] રાખવામાં આવેલ છે આ પ્રથમ વિભાગ ઉંચા કોક્ષસી લાયન સ્કુલેજર પેપર (કાગળ) ઉપર, નિષ્ણુ યસાગર Bસમાં આ ગ્રંથ માટે ખાસ ટાઈપ તૈયાર કરાવી, સુંદર શારની વિવિધ ટાઇપ [અક્ષરો] માં છુપાવેલ છે. પ્રથમ ગ્રાહટ્ટા ટસ્ફાક થયેલા છે શૈડી ના બારી છે. ઇતિહાસિક પ્રાચીનમાં મામીન કથા સાહિત્યના આ ગ્રંથનું ગુજરાતી ભાષામાં ભાષાંતર કરાવી પ્રક્ટ કરવા મા જાવાની ઇચ્છા છેસુકતની લમીના વ્યય અને મનુષ્યજન્મનું’ સાર્થક કરવાની ઈચ્છાવાળા નએ લાભ લેવા જેવું છે. તેમની ઇચ્છા પ્રમાણે સીરીઝ તરીકે, અડધી કિંમતે, કે બેટ તરીકે સભા તે તે રીતે સાહિત્ય પ્રશ્રટન અને પ્રચાર કરવાના પ્રબંધ કરી શકશે. રોઠ હરજીવનદાસ દીપચંદની આર્થિક સહાયવડે છપાઇ તૈયાર થયેલ
શ્રી ચંદ્રપ્રભુ સ્વામીનું ચરિત્ર. - પ્રભુજીના પ્રથમ ગણુધર દત્તના પૂર્વભવનું અલૌકિક વૃત્તાંત, શ્રી ચંદ્રપ્રભસ્વામીના ત્રણ ભવાનું સુંદર અને મને હર ચરિત્ર, સાથે દેવાએ કરેલ પ્રભુના જન્મમહોત્સવ વગેરે પંચક૯યાણુક્રાનું અને તે વખતની અપૂર્વ ભક્તિનું રસિક, ચિત્તાકર્ષક અને વિસ્તારપૂર્વક વર્ણન, પ્રભુજીએ દાન, શીલ, તપ, ભાવ ખારબત અને તત્ત્વો ઉપર અપૃવ દેશના સાથે આપેલ અનેક કથાઓ. વિવિક ઉપદેશથી ભરપૂર એકંદર ત્રીશ આધિપ્રદ કથાઓથી ભરપૂર આ ચરિત્રની રચના છે. કે જે પ્રતિભાશાળા હાઈ વાંચકના આત્માને શાંતરસ ઉતપન્ન કરાવી, પુણ્યપ્રભાવી બનાવી, માક્ષમાગ ! સન્મુખ લઈ જનાર છે. એકંદર રીતે આ ઉગ્ય શૈલીનું પર મામાનું ચરિત્ર ૫ઠન પાઠન કરવા જેવુ હાઈ દરેક જિજ્ઞાસુઓ પાસે હોવું જોઈએ. ક્રાઉન સેળ પેજી ચાર પાનાના ઉંચા એન્ટીક પેપર ઉપર, સુંદર ગુજરાતી ટાઈપમાં છપાઈ, સુંદર બાખડીંગથી અલંકૃત કરેલ આ 2 થ છે. કિંમત રૂા. ૧-૧૨-૦ } શેઠ દીપચંદ ગાંડાભાઇની સીરીઝ નં ૧ [ પ સ્ટેજ જુદુ'..

Page #3

આજના અંકને વધારે Los SOLDESOBSERGBecomBesoes BOBBS
A CIGAREDDODREDIOS podpalene
શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા-ભાવનગર
તરફથી
પ્રકટ થયેલ ગ્રંથોનું ( જેમાં સંસ્કૃત, માગધી, ગુજરાતી ભાષાના તથા જૈન
ઐતિહાસિક વિગેરે છે.)
સ્િવીથ ત્રી,
G
Does
SELBSORBSORDO
generadores
deiecta
આમ સંવત ૩૩
વીર સંવત ૨૪૫૫
વિક્રમ સંવત ૧૯૮૫
સને ૧૯૨૯
શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા–ભાવનગર.

Page #4

૦
૦
૦
૦
૦
૦
|
.
( સંસ્કૃત માગધી અને મૂળ ટીકાના ગ્રંથ.) +૧ શ્રી સમવસરણ સ્તવઃ ... ૦-૧–૦ ૨૫ ચોદૂતમ્ ... ... ૦-૪-૦ +ર સુલક ભવાવલિ પ્રકરણમ ... ૦–૧–૦ ર૬ શ્રી : પર્યુષણ પર્વછાલિકા +૩ શ્રી કાલિકાત્રિશિકા ... ૦૨-૦ વ્યાખ્યાનમ્ .. •• .. +4 શ્રી એનસ્તવઃ ... ... ૦-૧-૦ +૨૭ ચંપકમાલા કથા .... .... ૦-૬-૦
૫ શ્રી કાલસપ્રતિકાભિધાન પ્રકરણમાં ૦-૧-૬ -૨૮ સમ્યક કૌમુદી . ૦-૧ ૨-૦ +૬ દેહ સ્થિતિ તવઃ ... ... ૦૧-૦
+૯ શ્રાદ્ધ ગુણવવરણમ ૧-૦૦ +૭ શ્રી સિદ્ધદંડિકા ... ... ૦-૧-૦
+૩૦ ધમ રન પ્રકરણમ... : ૦–૧૨-૦ +૮ શ્રી કાસ્થિતિ સ્તોત્રાભિધાન
+૩૧ શ્રી કલ્પસૂવમ સુધિ પ્રકર ... ... .....
... ૮-૨-૦ +૩૨ ઉત્તરાયનસૂત્ર ... ... ૫-૧-૦ +૯ શ્રી ભાવપ્રકરણમ , ... ... 0-ર- +૩૩ ઉપદેશ સંતિકા ... ... ૦–૧૩-૦ +1 નવતત્વભાળ ... ... ૦-૧૨- +૩૪ કુમારપાળ પ્રબન્ધ .. .. ૧-૦-૦ +૧૧ વિચાર પંચાશા ... ... ૦-૨-૦
+૩૫ શ્રી આચારોપદેશ .. . ૧-૩-૦ +૧૨ બંધ ષત્રિશિકા ... ... ૦–૨-૦ + ૬ શ્રી રોહિણી-અશોકચંદ્ર કથા ૦-૨૦ [+૧૩ પરમાણુ ખન્ડ પત્રિશિકા–
+૩૭ ગુરૂ ગુણ ઘટ્ર ચિંશત પત્રિશિકા પુદગલ ત્રિશિકા-નિગોદ પટ
કુલકમ ... ... ... ૦–૧૦–૦ ત્રિકા ... ... ... ૮-૩-૦ + ૨૮ શ્રી જ્ઞાનસાર ... ... ૧-૪-૦ -૧૪ સાવચૂરિક શ્રાવકત્રતભગ
૩૯ સમયસાર પ્રકરણમ્ ... ૦-૧૦-૦ પ્રકરણમ .... .. .. -ર-૦ +૪૦ સુકૃત સાગર... ... ... •–૧૨–૦ -૧૫ દેવ વન–ગુરુવન-પ્રત્યાખ્યાન
+૪૧ ધમ્મિલ કથા... ભાગ્યમ્ •••••• • ૦-૫-0 ૪૨ પ્રતિમા શતકમ ૧૬ સિદ્ધ પંચાશિકા ... ... 0-૨-૦ +૪૩ ધન્ય કથાનકમ ... ... ૦–૨-૦ ૧૭ અન્નાય ઉંકુલકમ ... 0-૨– +૪૪ ચતુર્વિશતિ જિનસ્તુતિ સંગ્રહ ૦-૬-૦ ૧૮ વિચાર સપ્તતિકા ... ... ૦-૩-૦ +૪પ રૌહિણેય-કથાનક...... .. ૦-ર-૦ ૧૯ અ૮૫ બહુત્વગભિનં શ્રી મહાવીર +૪૬ લઘુક્ષેત્ર સમાસ પ્રકરણ ... રતનમ્ •••
+૪૭ બૃહસંચણી ૨૦ પંચસૂત્રમ ... •. ૦-૬-૦ +૪૮ શ્રાદ્ધ વિધિ ... ૨૧ શ્રી જખ્ખસ્વામિ ચરિતમ્ ... ૦-૪-૦ +૪૯ ૫ દર્શન સમુચ્ચય: ... ૩-૦-૦ ૨૨ શ્રી રત્નપાલ પકથાનકમ... ૦-૫-૦
+૫૦ ૫ચ સ .• • • 3-૮-૦ ૨૩ સૂકા રત્નાવલી ... ... ૦૪ -૦ ૫૧ સુકૃત સંજીર્તનમ્ ... ... ૦--૦ ૨૪ મેઘદૂત સમસ્યા લેખ: ... -૪-૦ પર સટીકાવાર:પ્રાચીના કર્મ ગ્રન્થા ૨-૮-૦
૦
| ૦ Y'
૦
૦
| ૦ V
૦
૦.
A
*
*
આ નીશાનીવાળા પુસ્તકો સીલકે નથી.

Page #5

+૫૩ સાધુ સંતતિઃ ... .૦–૧૦–૦ +૫૪ કુવલયમાલા કથા ... ... ૧-૮-૦ ૫૫ સામાચારી પ્રકરણું આરાધક વિ- - રાધકચનુ ભગી પ્રકરણમ . ૦-૮-૦ ૫૬ કરૂણું વ યુદ્ધ નટ” ... –૪– ૦ +૫૦ કુમારપાળ ચરિત્ર મહાકાવ્યમ્ ૦-૮-૦ ૫૮ મહાવીરચરિયું ... ... ૧-૦-૦ ૫૯ કૌમુદી મિત્રાનન્દમ્... ... ૦-૬-૦ ૬૦ પ્રબુદ્ધ રોહિણેયમ્ .. ..... ૦-૫-૧ ૬૧ ધર્માલ્યુદયમ ... ... ... ૦-૪-૦ ૬૨ પંચનિગ્રન્થી પ્રજ્ઞાપનોપાંગ તૃતીય
પદ સંગ્રહણી પ્રકરણ ... ૦-૬-૦ ૬૩ રણસેહરી કહા ... ... ૦-૬-૦ ૬૪ સિદ્ધ પ્રામૃત સટીકમ્ ... ૦-૧૦-૦ ૬૫ દાનપ્રદીપ ... ... ... ૨-૦- ૬૬ બંધહેતૃદય ત્રિભંગી પ્રકરણ ૧-૧૦-૦
૬૭ ધર્મ પરીક્ષા ... .. ••• ૧-૦-૦ ૬૮ સપ્તતિ સત સ્થાન પ્રકરણમ. ૧-૦-૦ ૬૯ ચેઈઅ વંદણ મહાભાસં ૧-૧૨-૦ ૭૦ પ્રશ્ન પદ્ધતિના માં ગ્રન્થઃ ... ૦૯-૨-૦ ૭૧ શ્રી ક૯પસૂત્રમ કિરણાવલી .. ૦-૦-૦ ૭ર ચગદર્શન તથા યોગવિંશિકા ૧-૮-૦ ૭૩ મંડલ પ્રકરણું ... * ૦–૪–૦ ૭૪ દેવેન્દ્ર નરકેન્દ્ર પ્રકરણમ ... ૦-૧૨9પ ચન્દ્રવીરજીભા–ધનધર્મ-સિદ્ધ
દત્તકપિલ-સુમુખ તૃપામિત્ર
ચતુષ્ક-કથા ચતુષ્ટયમ ૦ -૧૧–૦ ૭૬ જેન મેઘદુતમ ... ... ૨-૦-૦ ૭૭ શ્રાવકધમ વિધિ પ્રકરણ ... ૦-૮-૦ ૭૮ ગુર્ત વિનિશ્ચયઃ ... ... ૩-૦-૦ ૭૯ ચતુર્વિશતિ “કસ્તુતિ” .. ૦-૪-૦
વસુદેવ હીંડી, ભાગ ૧ લે... છપાય છે.
( વગર નંબરના ) ૧ સુસઢ ચરિત્ર ... ... ૦-ર-૦ + સાધુ આવશ્યક ક્રિયાના સૂત્રો +ર જલ્પ મંજરી... ... ... ૦-ર-૦ ૮ નોપદેશ ... ... ... +3 સુદશ ન ચરિત્ર (પ્રથમ ભાગ) ૦-૬
શ્રી પાળ ચરિત્ર ૪ અનુત્તરાવવાઈ મુત્ર... ૦-૬-૦ ૧૦ ગાંગેય ભંગ- પ્રકરણ .. ૫ નળ દમયંતી મુળ ... ... ભેટ. ૧૧ મૃગાંક ચરિત્ર ... ... +જેન વૃત્ત ક્રિયા વિધિ.
ભેટ. ૧-૦-૦ ૦-૪-૦
૧-૪-૦
૦-૪-૦
ભટ.
પ્રવર્તક શ્રી કાંતિવિજયજી જૈન ઐતિહાસિક ગ્રંથે. +1 વિજ્ઞપ્તિ ત્રિવેણી .. ... ૧-૦-૦
પ દ્રોપદી સ્વયંવરમ • • ૮-૪-૦ +૨ કૃપાસાગર કાપ સાગર કાર •••
... .. ૧-૦-૦ ૬ પ્રાચીન જૈન લેખ સંગ્રહ ભા.૨ જે ૩ -૮-૦ +૩ શત્રુંજય તીર્થોદ્વાર પ્રબંધ... ૦-૧૦-૦ છે જેના ઐતિહાસિક ગૂર્જર કાવ્ય +૪ પ્રાચીન જૈન લેખસંગ્રહ ભાગ ૧ લે.
સંચ. .... ... ... ૨-૧૨-૦ ••• • ૧-૦-)
+ આ નીશાનીવાળા પુસ્તકા સીલકે નથી.

Page #6

૧ શ્રી જૈન તવાદ
૨ શ્રી નવતત્વના સુંદરએધ. +૩ દેવસિરાઇ પ્રતિક્રમણ સૂત્રા ૪ શ્રી જવિચાર વૃત્તિ . ૫ શ્રી અજ્ઞાનતિમિર ભાસ્કર ... +૬ શ્રી જૈનયમ વિયિક પ્રશ્નોત્તર
+
વિવિધ પૂજા સંગ્રહ ૮ શ્રી દંડક વૃત્તિ... ૯ શ્રી નયમાર્ગ દ ક ૧૦ હંસ વિનાદ
ગુજરાતી ભાષાના-ભાષાંતર વિગેરેના ગ્રંથા,
... 4-0-0 ૦-૧૦-૦ ૭-૩-૭
--..
૨-૮-૦
૦-૮-૦
૧-૮-૦
--。
૧૫
ભાષાંતર
૧૬ શ્રી આમ વલ્લભ જૈન
""
૭-૧૨-૦
૦-૧૨-૦
+૧૧ વિવિધ પૂજાસંગ્રહ બીજી આવૃત્તિ ૧-૮-૦ ૧૨ કુમાર વિહાર શતક ૧૩ શ્રી જૈન ધર્મ વિષયિક પ્રશ્નોત્તર
...
૧-૮-૦
બીજી આવૃત્તિ.
૧૪ શ્રી જૈન તત્ત્વસાર મૂળ તથા
ભાષાંતર.
...
...
***
...
...
+૨૦ ધ્યાન વિચાર ......
૨૧ શ્રી શ્રાવક ક૯પતર
...
૨૨ શ્રી આત્મપ્રોધ ભાષાંતર ...
રતવનાવલી
૧૭ શ્રી મેક્ષપદ સેાપાન
2-8-0 ૦૧૨-૦
૧૮ ધર્મ બીન્દુ ગ્રંથ આવૃતી ખીજી ૨-૦-૦ ૧૯ શ્રી પ્રશ્નોત્તર પુષ્પમાળા
૦-૧૪-૦
...
...
5-7-0
--∞
...
૮-૨-૦
૦૩-૦
+૨૩ શ્રી આત્માતિ +૨૪ શ્રી પ્રકરણ પુષ્પમાળા ૨૫ શ્રી જંબુસ્વામિ ત્રિ ૨૬ જૈન ગ્રંથ ગાડ ૨૭ શ્રી નવાણું પ્રકારી પૂજા ( અર્થ સહિત ) --- ૨૮ શ્રી તપેારત્ન મહેાધિ ભા.૧-૨. ૧-૦-૦
+ નિરાાનીવાળા પુસ્તકા શીલીકમાં નથી.
01110
-૮-૦
૭-૧૦-૦
-૬-૦
*}-a
૧-૦-૦
૨૯ શ્રી સમ્યકત્વ સ્વરૂપ સ્તવ. 01810 +૩૦ શ્રી શ્રાદ્દગુણુ વિવરણુ ભાષાંતર ૨-૦-૦ ૩૧ શ્રી ચંપકમાળા ચરિત્ર
+૩૨ કુમારપાળ ચરિત્ર
૩૩ સમ્યકત્વ કૌમુદી ભાષાંતર
૩૪ શ્રી પ્રકરણ પુષ્પમાળા ( દ્વિતીય પુષ્પ )
+૩૫ શ્રી અનુયાગદ્વાર સૂત્ર...
૩૬ શ્રી અધ્યાત્મમત પરિક્ષા ૨૭ શ્રી ગુરૂ ગુરુમાળા
...
600
...
...
૬-૪-૦
૭-૬-૦
-૪-૦
૩૮ શ્રી શત્રુંજય તીર્થં સ્તવનાવલી. ૦-પ્-૦ +૩૯ શ્રી આત્મ કાન્તિ પ્રકાશ ૪૦ શ્રી જ્ઞાનામૃત કાવ્યકુંજ +૯૧ શ્રી દેવભક્તિમાળા પ્રકરણ
01610
1-0-0
...
૧-૦-૦
૧-૦-૦
૪૨. શ્રી ઉપદેશ સપ્રતિકા ૪૩. શ્રી સધિ સતિકા ૪૪ શ્રી પંચ પરમેષ્ટિ ગુણ રત્નમાળા ૧-૮-૦ ૪૫ સુમુખપદે ધમ પ્રભાવકાની
૫૩ શ્રી આચારો દેશ ૫૪ ધર્મરત્ન પ્રકરણ
૫૫ શ્રી પંચ પ્રતિક્રમણુ સૂત્ર ( અ
સહિત )
૫૬ શ્રી આત્મવિશુદ્ધિ
...
...
કથા.
૧-૩-૦
૪૬ શ્રી તેમનાથ પ્રભુનું ચરિત્ર ... ૨-૦-૦ ૪૭ શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ચરિત્ર ભાલા ૨-૦-૦ ૪૮ આદર્શો જૈન સ્ત્રી રા
૧-૦-૦
૪૯
શ્રી સુપાર્શ્વનાથ ચરિત્ર ભા.૨જો ૨-૮-૦ ૫૦ શ્રીદાનપ્રદીપ...
31019
૫૧ શ્રીનવપદજી પૂજા (અ` સહિત) ૧-૪-૦
પરં કાવ્ય સુધાકર
t-t-v
01110
...
૧-૦-૦
-2-p
૭-૫-૦
...
૨-૮-૦
0-7-2
* ૧-૩-૭
... 1-૧૨-૦
--•

Page #7

...૩-૧૨-૦
૫૭ કુમારપાળ પ્રતિાધ ૫૮ જૈન નરરત્ન ભામાશાહ”.. ર્-૫૯ આત્માનંદ સભાની લાઇબ્રેરીનુ અક્ષરાનુક્રમ લીસ્ટ....
સદર
સુદર
સદર
દક
વિતરાગ તેાત્ર સજ્જન સન્મિત્ર
સિદ્ધાંત મુકતાવલી જૈનભાનુ
...
૧૦-૦-૦
૨-૪-૦
તત્ત્વનિષ્ણુ ય પ્રાસાદ.. અભયકુમાર ચરિત્ર ભા, ૧ લે. અભયકુમાર ચરિત્ર ભા. ૨ જો. સઝાયમાળા ભાગ ૧ થી ૪ દરેકના... ર્-'ગ્રંથ હિંદી ભા. ૧ લેા (હીંદી)
૩-૦-૦
(,,)
ભા. ૨ જો. ભા. ૧ જે. ભા. ૪ થા.
(,,)
(,,)
૨-૦-૦
(,,) ૦-૩-૦
(,,) ૮-૩-૦
૪-૦-૦
વિમલ વિનેદ
વિશેષ નિર્ણય
અવિદ્યા અધકાર માડ
આત્મવલ્લભ પૂર્જા સગ્રહ
સત્તભેદી પૂજા ( હારમેાનીયમ નેટીસન સારીગમ સાથે...
જૈનસતી રત્ના ( ચિત્ર )
જૈનગીતા ... પ્રમેય રત્ન કાય
--૧૪-૦
...
પ
અન્ય ગ્રન્થો.
૧-૪૦
૦૧૨-૦
0-610
૦-૧૦-૦
-૮-૦
૮-૧૦-૦
01x10
-૨-૦
શ્રી નવપદજી પૂજા શ્રી ગંભીર વિકૃત ૦-૨-૦ પૂજાસંગ્રહ શાસ્ત્રી વિજ્યાનંદ સરિ– વિજયવલ્લભસૂરિ-શ્રી સવિ. મ. કૃત.૧-૪-૦
૧-૮-૦
૮-૪-૦
૧-૪-૦
૧-૦-૦
°-,-.
૬૦ શ્રી વિમલનાથ ચરિત્ર શ્રી પ્રભાવક ચરિત્ર શ્રી ચ’દ્રપ્રભુ ચરિત્ર શ્રી મહાવીર સ્વામિ ચરિત્ર...
...
...
... ૧-૧૨-૦
છપાય છે.
19
ચૈત્યવંદન ચાવીશી
પ્રાણપ્રેમ પુષ્પમાળા ધર્મ અને જીવન
મહિલા મહાદય ભા. ૧-૨ દરેકના
જૈન મહાભારત સચિત્ર,,, રાજકુમારી સુદર્શના... મલયા સુંદરી શ્રીપાળ રાજાને રાસ (સા` સચિત્ર) ૨- ૦-૦ સમ્મેતશિખર ચિત્રાવલી
૨૮-૦
...
૨-૮-૦
ઉત્તમ કુમાર ( સચિત્ર )
૧-૪-૦
ના રચન્દ્ર જયેતિષ
...
...
...
ભદ્રબાહુ સ ંહિતા વિવેક વિલાસ (સચિત્ર) સમરાદિત્ય કેવળા ચરિત્ર
પૂજા સંગ્રહ સચિત્ર ભા, ૧ થી ૭ નવપદ એળી વિધિ... નવપદજી મડળની છી સિદ્ધચક્રજીના યંત્રની છી ચૌદ રાજલેક પૂજા સમ્યકત્વ દર્શન પૂજા... ૫યપ્રતિક્રમણ્ ત્ર, ગુજરાતી (,,) શાસ્ત્રી
...
...
...
...
...
દેવસીરાઇ પ્રતિક્રમણ, ગુજરાતી
(,, )
શાસ્ત્રી
>>
---
૧-૪-૦
૭-૮-૦
૨-૨-૦
૦-૦
૩-૦-૭
૩-૦-૦
21000
૩-૭-૦
૫-૦૦
4-0-0
૦-૧૨-૦
૦-૪-૦
૦-૨-૦
-૧-૦
01910
0-90.0
૦-૧૦-૦
-૪-૦
૯-૪

Page #8

સુંદર ફટાઓ (છબીઓ). મુનિ મહારાજાઓના દરેક સાઈઝની છબીઓ તથા તીર્થોના રંગીન નકશા અને ડેટા.
તથા કલકતાવાળા નથમલ ચાંડાલીયા ફોટોગ્રાફરે હાલમાં એવા વિવિધ રંગોથી તૈયાર કરેલા સુંદર, મને હર અને આકર્ષક ફોટાઓ બહાર પાડ્યા છે. શ્રી કેસરીયાજી મહારાજ
૧૫+૨ . શ્રી ચંદ્રગુપ્તના સાળ સ્વપ્ન ( સમજણ સહિત) ,.
૭-૮-૦ મધુ બિંદુ પલેશ્યા શ્રી છનદત્ત સૂરિજી-(દાદાસાહેબ ) ,, , પાવાપુરીનું જીન મંદિર
૧૨+૨૦
પુના ચિત્રશાળા પ્રેસની રંગીન છબીયો.
શ્રી ગૌતમસ્વામીજી મહારાજ શ્રી મહાવીર સ્વામી ભગવાન
૦-૧૦૦
૧૫-૨૦ ૧૫+ ૦
૦-૮- ૦
સૂચના–સિવાય અમારે ત્યાં જે ધર્મનાં તમામ ગ્રંથ, જેવા કે-શાહ ભીમશી માણેક મુંબઈ, શાક મેઘજી હીરજી-મુંબઈ, શ્રી જૈનધર્મ પ્રસારક સભા -જેન ઓફીસ -ભાવનગર શેઠ દેવચંદ લાલભાઈ પુસ્તકોદ્ધાર ફંડ-મુંબઈ, શાક હીરાલાલ હંસરાજ-જામનગર, સાત અમૃતલાલ અમરચંદ-પાલીતાણા, શ્રી જેન સસ્તી વાંચનમાળા-ભાવનગર, નથમલ ચાંડાલીયા ફોટોગ્રાફર-કલકત્તા. વિગેરે પુસ્તક પ્રકટકર્તાના તમામ પુસ્તક, તેમજ અન્યના પુસ્તકો, નકશાઓ, અને મુનિરાજ તથા તીર્થોના તેમજ શ્રી તીર્થકર ભગવાન તથા શ્રીગૌતમસ્વામીના ફોટોગ્રાફ (બી) અમારે ત્યાંથી મળશે. નર જ્ઞાનખાતામાં જાય છે, જેથી મંગાવનારને તે પણ લાભ થાય છે.
લ–શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા
ભાવનગર,

Page #9

લાઇફ મેમ્બર. કોઇપણ વેતામ્બર મૂર્તિપૂજક જૈન આ સભામાં સભાસદ તરીકે દાખલ થઈ શકે છે. એક સાથે રૂ ૫૦૦) આપનાર ગૃહસ્થ આ સભાના પિટન (માનવંતા મુરબ્બી) થઈ શકશે. એક સાથે રૂ ૧૦૦) આપનાર પહેલા વર્ગના લાઇફ મેમ્બર થઈ શકશે. એક સાથે રૂા ૫૦) આપનાર બીજા વર્ગના લાઈફ મેમ્બર થઈ શકશે.
જેન લાઈબ્રેરી, શાળા કે સંસ્થા મેમ્બર તરીકે રજીસ્ટર્ડ થવા માગે છે પ૦) ભરવાથી બીજા વર્ગના લાઈફ મૅમ્બરના હક્કો ભોગવી શકશે.
પહેલા વર્ગના લાઇફ મેમ્બરોને સભા તરફથી પ્રગટ થતા પુસ્તકની એક એક નકલ તથા આત્માનંદ પ્રકાશ માસિક તેમની જીંદગી સુધી ભેટ આપવામાં આવશે.
બીજા વર્ગનાં લાઈફ મેમ્બરને સભા તરફથી પ્રકાશિત થતા બે રૂપીઆની કિંમત સુધીના દરેક ગ્રંથની એક એક નકલ ભેટ આપવામાં આવશે, તેમજ આત્માનંદપ્રકાશ માસિક પણ તેમની જીંદગી સુધી ભેટ મળશે.
આત્માનંદ પ્રકાશ. ઉપરોક્ત માસિક સભા તરફથી છવીસ વર્ષથી પ્રકટ થાય છે. તેમાં ધાર્મિક, ઐતિહાસિક, સામાજીક અને નૈતિક ઉપરાંત સ્ત્રી કેળવણી અને વિદ્યાર્થી વિભાગ વાંચનના લેખે પણ આવે છે, કે જેથી સ્ત્રી જાતિનું ગૌરવ તેમનું માતા તરીકેનું સ્થાન અને બાળકોને ઉત્તમ સંસ્કાર કેમ આપી શકાય ? તે તથા સમાજની ભાવિ ઉન્નતિમાં સ્ત્રીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ કેમ આદર્શ બને તે માટે ઉત્તમ લેખો આપવામાં આવે છે. જેથી વાંચન માટે સમાજની રૂચી વધતા તે માટે અનેક પ્રશંસાના આવેલ છે. મંગાવી ખાત્રી કરો !
વાર્ષિક લવાજમ રૂા ૧-૪-૦૦ વાષક ભેટનું સુંદર દળદાર પુસ્તક તથા પંચાંગ ભેટ આપવામાં આવે છે.
પુસ્તક પ્રકાશન ખાતું. આ સભા તરફથી આજે ત્રીશ વર્ષથી ચાલુ છે. અમારા તરફથી પ્રકટ થતા ગુજરાતી સંસ્કૃત, માગધી, હીંદી વિગેરે પુસ્તકની સાહિત્યરસીક સાક્ષરે મુકતકંઠ પ્રશંસા કરે છે, જેથી તેને લાભ લેધા ન ચુકશો, નફો જ્ઞાનખાતામાં જાય છે. સીરીઝ સિવાયના અન્ય ગ્રંથ પડત કિંમતે આપવામાં આવે છે,
શ્રી જૈન આત્માનંદ સભા-ભાવનગર,

Page #10

આટલું
૦૪૦૦૦૦૦૦૦૦—૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૮૦૦૦×»
- તમારું નામ અમર કરવું હોય તો 100
વાંચી નિર્ણય કરી લ્યો. છું એ આ જગતમાં જન્મ ને મરણ પ્રત્યેક પ્રાણુને માટે સર્જાયેલ છે. જ્યારે મનુષ્યોને છું
માUિ પરમામાએ જ્ઞાન અને બુદ્ધિ આપેલ હોવાથી તે પોતાના માટે અને ડ્ર હતી કે માર્ગ શોધી કાઢે છે. જેથી તમારે આ જીવનમાં તમારું નામ અમર રાખવું છે
મિ. હેય, જ્ઞાનભક્તિ કરવી હોય જેન સાહિત્ય સેવા કરી જ્ઞાન ઉપાર્જન કરવું છે 8 હેય તે નીચેની યોજના વાંચી, વિચારી આજેજ આપ નિર્ણય કરે. અને આપના નામની ? ૪ ગ્રંથમાલા પ્રસિદ્ધ કરાવી તે અમૂલ્ય લાભ મેળવો.
ચોજના. જે ગૃહસ્થ ઓછામાં ઓછા રૂા. ૧૦૦૦) એક હજાર આ સભાને આપે તેમના નામથી ગ્રંથમાળા (સીરીઝ ) (ગ્રંથ) આ સભાએ દરેક વખતે નીચેની શરતે પ્રકટ કરવા.
૨ સીરીઝનો પ્રથમ ગ્રંથ છપાવવાને માટે વધારેમાં વધારે રૂા. ૧૦૦૦) સુધી આ છે. સભાએ ખરચવા.
૪ અમુક સંખ્યામાં જાહેર લાઈબ્રેરી કે ભંડાર તેમજ સાધુ સાધ્વી મહારાજ વગેરેને હું 3 આ સિરિઝના ગ્રંથે સભાના નિયમ મુજબ જે જે ભેટ અપાય તે તે “સિરિઝવાલાની વતી 8 3 સભા મારફત ભેટ” એવી ચીઠ્ઠી છપાવી પુસ્તક ઉપર ચોડી ભેટ મોકલવામાં આવશે. ૐ ૭ તે સીરીઝની છપાતી દરેક બુકની પચીશ કોપી જે ગૃહસ્થના તરફથી આ ગ્રંથમાળા 8 સીરીઝ છપાય તેમને ભેટ આપવામાં આવશે.
૮ તે સીરીઝના પ્રથમ અડધા ગ્રંથો ખપી ગયા હોય તે સમયે ઉપજેલી તે રકમના 8 પ્રમાણમાં તે ગૃહસ્થના નામથી બીજો ગ્રંથ (સિરિઝનો) સમાએ છપાવવો શરૂ કરવ: એજ કમ સાચવી સિરિઝના બીજા ગ્રંથો સભાએ નિરંતર છપાવવા.
૧૦ ગ્રંથમાળાના પ્રથમના એકજ ગ્રંથમાં સીરીઝવાળા ગૃહસ્થનું ટુંકું જીવન છે ફેટોગ્રાફ અને અર્પણ પત્રિકા તેમની ઈચ્છાનુસાર (એકજવાર ) આપવામાં આવશે.
નીચેના પ્રમાણેના મહાના નામથી ગ્રંથમાળાઓ પ્રકટ થઈ ચૂકી છે. ૧ શેઠ આણંદજી પુરૂષોતમદાસ. ૨ વોરા હઠીચંદ ઝવેરચંદ ૩ શ્રીમાન સુખસાગરજી મહારાજ
૪ શ્રીમાન આચાર્યશ્રી બુદ્ધિસાગરજી મહારાજ ૫ વકીલ હરીચંદ નથુભાઈ
૬ શ્રી આત્મવલ્લભ ગ્રંથમાળા ૭ શેઠ નાગરદાસભાઈ પુરૂષોતમદાસ રાણપુર. ૮ શેઠ ઝવેરભાઈ ભાઈચંદ ૯ શાહ મગનલાલ ઓધવજી
૧૦ શેડ અમરચંદ હરજીવનદાસ ૧૧ શેઠ દીપચંદ ગાંડાભાઈ 8 ઉપરના મહાશયોએ પિતાની લક્ષ્મીને સદ્વ્યય કર્યો છે. આપ પણ વિચારી તે રસ્તે હૈં હું ચાલવા પ્રયત્નશીલ થઈ સાહિત્યના ક્ષેત્રમાં આપનું નામ અમર કરશે. તેમ ઇચ્છીએ છીએ.
લખશ્રી જૈન આત્માનંદ સભા–ભાવનગર, 0000000ઝ00:~૦૦૦૦×00 આનંદ પ્રી. પ્રેમ–ભાવનગર,
0િ00000000000000000000**

Page #11

Eiewer S9 શ્રી »©©e « આમાન પ્રકાશા.
છે જે દી૫ __ यथा वा धौतपटो जलार्द्र एव संहतश्चिरेण शोषमुपयाति,
स एव च वितानितः सूर्यरश्मिवायुभिर्हतः क्षिप्रं शोषमुपयाति, न च संहते तस्मिन्नभूत स्नेहागमोनापि वितानिते सति अकृत्स्न शोषः, तद्वद्यथोक्त निमित्तापवर्तनैः कर्मणः क्षिप्रं फलोपभोगो | भवति, न च कृतप्रणाशाकृताभ्यागमाफल्यानीति ॥
तत्त्वार्थ सूत्र--भाष्य-द्वितीय अध्याय ।
પુd ૨૭ }
વીર સં. ૨૪૧૬
પુર. આમ સંરૂ ૪. {
સંવ 5 મો.
પ્રેરણાત્મક ગુણનુવાદ.
સાખી. શ્રી સુખકર નિજ રૂપની, ભગવતી સૂત્ર પ્રમાણ વાચ્છા તવિધ ગની, નય આદિ સહ નાણ. ૧
૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦ની Com
જીન પ્રણિત વચન વિષે, ભાવ હદય રસપૂર; ઈચ્છા દ્રઢ મિટાવવા, નેકી આત્મ પ્રચૂર. ૨
૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦૦
વેળા સુંદર સાંપડી, લક્ષિત લક્ષ સુહાય; ચંદ્ર પ્રભા સમ આત્મ, દર્શન સહેજે થાય. ૩
નામ નિરંજન દેવનું, નહિં ચેક ક્ષણ એક મન વચ કાય ત્રિયોગથી, નમીએ ગૃહિ ગુરૂ ટેક. ૪
વેલચંદ્ર ધનજી.

Page #12

૨૦૦
શ્રી આત્માનઃ પ્રકાશ.
20000
copyO00000
000
શ્રી તીર્થોધિરાજ નામ સાર્થક તત્ત્વ દોહન.
તી
તીથ
( નાથ કૈસે ગજકે બધ છુડાયા—એ ચાલ. ) તીર્થ સકલમાં શ્રેષ્ઠ જ જાને, સાક નામ તથાવિધ માને. સકલ તીથ શિરતાજ” ત્રિજગમાં, “ચરમ જિને દ્ર” જણાવે; સ્ફૂરે ખળ આલખન યાગે, તાત્ત્વિક તીર્થ પ્રભાવે. તીર્થં સ્વત: પ્રભાવિક તીર્થ સ્થાન આ, શાશ્વત પ્રાય પ્રમાના; જ્ઞાની જનકહે દીર્ઘ સમયથી, એહ પ્રણાલી પિછાનેા. અન્ય તીર્થ પ્રભાવિક પણ એ, જાણુ અપેક્ષિત ભ્રાતુ ! ભાગ્યવાનના ફરસન યેાગે, શાસ્ત્ર નિદર્શિત વાતુ. તી નિરપેક્ષ સાપેક્ષિત ચેાગે, તરતમતા છે તેથી; અન્ય તી એ તીર્થ છતાં આ, “ તીથરાજ ” કહેા એથી. તીર્થં તીરાજના મુકુટમણી સમ, “આદિનાથ” અહિં આવ્યા, પૂર્વ નવાં વાર ક્રસના, કીધી કમ ખાવા. તીથ કારણે સમયને સ્થાનતણું કર, ભાન યથાવિધ આજે; દૈવી સ્થળની દિવ્ય પ્રભા જ્યાં, જગ મશહૂર વિરાજે. તીર્થં લાભ મળે નહીં કષ્ટ સહન વિષ્ણુ, એહ ચિત્ર દિલ ધારે; યાન અનુપમ શરણે નિશ્ચલ, ભવજલ પાર ઉતારે. તીર્થં મનાહર આનદકારી, વનરાજી વિસ્તારી; ચેાગી જનને યાગ વહુનમાં, તીથ અતિ ઉપકારી, તી “ રસ કૃષિકા ” “ ચિત્રામણ વેલી, ” પ્રતિ લાલે છે જેમાં; ભાગ્યવાન નરને ભેટે એ, નહુિ આશ્ચર્ય જ તેમાં. તી ‘ શાસન ’ શાસનપતિનું સમઝી, શરણુ જેણે કીધું ; કર્મ દહન કરી વેગે તેણે, મન વાંચ્છિત ફળ લીધું. તીર્થં પશુ પક્ષી સૂર નર વર સહુ કે, સેવા અહર્નિશ સારે; પ્રચલિત તીર્થં પ્રભુત્વપણે એ, શરણાગત ને તારે. તી દુ ભ સ્થળ દરશન ક્રશન એ, પુણ્ય યાગથી પામ્યા; માનવ જીવન સલુ કરવા. ચૂક ન અવસર આયેા. તી ૧૨ શ્રેણી જિનાલય કેરી સુંદર, ઉજ્જવલ આનંદકારી; જિન પ્રતિમાનું દરશન પૂજન, અપે શિવ અવિકારી તી ૧૩ ધ્યાન થાવિશ્વ ધરતાં જંતુ, કર્મ કઠિન ક્ષય થાવે, ધ્યાતા ! ધ્યેય મિલાવે સહેજે, આત્મિક આનંદ પાવે. તીર્થં ૧૪
શ્ય
.
૧૦
૧૧
વેલચ'દ ધનજી.
cop
co<00000
૧
ર
૩
૪
૫
૬
७
૯
21000000000

Page #13

ગુરૂવાષ્ટકમ,
૨૦૧
00000000000000000000000
0 00000000000000000000000
30000000000
POC0030808806960 को गुरुतत्त्वाष्टकम् DOC000080900669
ले. स्व. अजितसागरसूरिः
0 000000000==
000000000000000000000000000४
0000000000000000000000000000000000000
(त्रोटकवृत्तम् ) शिवभूति तति प्रथुलत्वकरं, करणीय निदानतिमं प्रबलम् । बलहीन महार्थ निधि प्रभवं, गुरुतत्त्वमनन्यमखएडविमम् ॥१॥ खलबुद्धिवितानतमाहरणं, मरणान्तकरं भवभीतहरम् । परमार्थपथप्रथनैक रविं, गुरुतत्त्वमनिन्दितमस्तिपरम् ॥२॥ दलिताक्षरिपुप्रवलं बहुलं, कलितात्मगुणं शुभशर्मनिधिम् । विदितार्थचयं नियतिप्रवणं, गुरुतत्वमनन्पमहार्द्धिकरम् ॥३॥ वरधर्मदयानिलयं विलयं, समता सुलता ललिताद्धचयम् । प्रलयं कुविकल्प समाजजुषां, गुरुतत्त्वमपूर्वमखएड गुणम् ॥४॥ विधिनार्चितमत्र महार्थनिधि, परमार्थविदां सुलभं सकलम् । अकलङ्कितचन्द्रनिमं विशदं, गुरुतत्त्वमचिन्त्यविमं सुमतम् ॥ ५॥ भवभीरुजनाश्रयदं दमिना, शिवदं भवतापहरं भविनाम् । शरणं प्रवरं प्रथुकीर्तिकरं गुरुतत्त्वमिहास्तिगुणप्रवरम् ॥६॥ शमतत्त्वनिदानमनर्थहरं, ममताऽसुरसङ्गभयक्षपकम् । हतमानमहाद्विरदाधिपति, गुरुतत्चमवारितदीव्य गृहम् ॥७॥ शिवसिद्धिवधूवरणाऽभिमुखाः ? गुरुतवसमं न भवत्यपरम् । हृदये सुविचिन्त्य मनोज्ञधिया, भजतेति सदा गुरुतचमिदम् ॥ ८॥
00cCom
2000-100
४0000000000000000000000ccoDN0000000000000000000

Page #14

૨૨.
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
સમકિતની છ ભાવના (સંક્ષેપથી)
(સન્મિત્ર શ્રી રવિજયજી મહારાજ. ) ૧ સમકિત એ શ્રુત ચારિત્ર રૂપી ધર્મ– વૃક્ષનું મૂળ છે. , , ધમનગરમાં પ્રવેશવાનું દ્વાર છે.
ધર્મ મંદિરનો પાયો છે. ચારિત્ર પ્રમુખ સમસ્ત ગુણનું નિધાન છે.
શમ દમાદિક ગુણના આધાર રૂપ છે. ૬ ,, ,, શ્રુતશીલને રસ સાચવી રાખવાનું ભાજન છે.
સાર-સમ્યકત્વ ગુણ આબાદ હોય તે જ કૃત–ચારિત્ર ધર્મ ટકી શકે છે, તેમજ બીજા અનેક ગુણની પ્રાપ્તિ રક્ષા અને વૃદ્ધિ થઈ શકે છે, તેથી જ શાસ્ત્રકારે સમ્યકત્વ ગુણની ખાસ મહત્તા વખાણું છે. સહજ સ્વભાવે કે ગુરૂ ઉપદેશ વડે તેની પ્રાપ્તિ થઈ શકે છે. તેની રક્ષા અને પુષ્ટિ માટે જ તેના લિંગ, લક્ષણ, ભૂષણાદિ વખાણ્યા છે. સમકિતના ૬૭ બેલની સઝાય સાથે સમજી કંઠાગ્ર કરવા લાયક છે.
(સંક્ષેપથી) સમકિતનાં છ સ્થાન (જેમાં સમકિત કફી શકે) ૧ ચેતના લક્ષણ જીવ–આત્મા છતો-વિદ્યમાન છે;
જોકે તે ક્ષીર-નીરની પિઠે પુદ્ગલ મિશ્રિત છતાં અનુભવ રૂપી હસ-ચંચુજોગે એથી અળગો થઈ શકે એવો છે.
૨ આત્મા નિત્ય છેઃ—જેમ બાળકને સ્તનપાન વાસના પર્વભવના અભ્યાસથી થવા પામે છે. દેવ–મનુષ્યાદિક તો તેના અનિત્ય પર્યાયો છે ગમે તે ગતિમાં કર્મવશ જતાં આત્મદ્રવ્ય અનુયુત રહે છે. પોતાના જ્ઞાન-દર્શન–ચારિત્ર પ્રમુખ ગુણ પણ શકિતરૂપે સાર્થવા બન્યા રહે છે. એટલે દ્રવ્યથી આત્મા અવિચલિત ને અખંડિત સમજાય છે.
૩ આત્મા કર્તા છે –અશુદ્ધ વ્યવહારથી તે વિવિધ કામો કર્તા અને શુદ્ધ વ્યવહાર (નિશ્ચયનય)થી તે તે જ્ઞાનાદિક નિજ ગુણોનો જ કર્તા છે.

Page #15

શ્રી સંઘ મહામ્ય.
૨૦૩, ૪ આત્મા ભકતા છે–વ્યવહારથી તો પુણ્ય-પાપ ફળને ભેસ્તા અને નિશ્ચયનયથી જ્ઞાન ચરણાદિક સ્વગુણેને ભક્તા કરે છે.
૫ મેક્ષ છે – જ્યાં અચળ અને અનંત સુખનો વાસ છે એવું માપદ છે. જ્યાં કશી આધિ-વ્યાધિ કે ઉપાધ અંશમાત્ર નથી એવા મોક્ષસ્થાનમાં સર્વોત્તમ સ્વાભાવિક સુખ વત્ય કરે છે.
૬ મેક્ષ-સુખ પ્રાપ્તિનો ઉપાય પણ છે –જ્ઞાન અને સંયમ કહો કે સમ્યગદર્શન-જ્ઞાન અને ચારિત્ર એ ઉક્ત મોક્ષસુખ પ્રાપ્ત કરવાને અમેઘ (સફળ) ઉપાય છે. કેવળ જ્ઞાન કે કેવળ ચારિત્ર માત્રથી મોક્ષની પ્રાપ્તિ થતી નથી; બંનેના સહ
ગથી જ મોક્ષ પ્રાપ્તિ થઈ શકે છે. પંગુ અને અંધના દ્રષ્ટાને જ્ઞાન વગરની ક્રિયા અંધ જેવી અને ક્રિયા વગરનું એકલું જ્ઞાન પંગુ–પાંગળા જેવું, અર્થ ક્રિયાકારી નહીં હોવાથી નિષ્ફળ લેખાય છે, તેથી જ મોક્ષાથીને ઉભય આરાધવાની જરૂર રહે છે.
ઈતિશમ.
EEEE
A શ્રી સંઘ મહામ્ય. એ
THERE WERE ru ૫ : a =
= =
(
E
ગતાંક પૃટ ૧૬૯થી શરૂ. શ્રી સંઘની ગંભીરતા સમુદ્રના રૂપકથી જણાવે છે :–
भदं धिइवेला परिगयस्म, सज्झायजोगमगरस्त,
अक्खोइस्त भगवओ संघसमुदस्सरुंदस्त ॥ ११॥ અર્થ–પૈયરૂપી વેલા-ભરતીથીયુક્ત, સ્વાધ્યાય યોગરૂપમકર-મગરોથીયુકત તથા અક્ષેશ્ય અને વિસ્તીર્ણ એવા ભગવાન શ્રી સંઘ સમુદ્રનો જય હો - સંઘ સમુદ્ર સદા જય પામે.
વિવેચન-સમુદ્રમાં જેમ અમુક સમયે ભરતી આવે છે, તેમ આ સંઘ સમુદ્રમાં પણ મૂલગુણ અને ઉત્તરગુણની વૃદ્ધિરૂપ વેળા-ભરતિ છે, જેમાં સમુદ્રમાં મોટા મોટા મગરમચ્છ હોય છે તેમ આ સંઘસમુદ્રમાં સજજાય, ધ્યાન, અને

Page #16

૨૦૪
શ્રી માત્માના પ્રકારો. ગરૂપી જબરજસ્ત મગરમચ્છે છે. અને આ મગરમચ્છ આપણું કર્મોને ગળી જાય છે. જેમ સમુદ્ર અક્ષેશ્ય છે, તે કદીપણ પિતાની મર્યાદા મુકતો નથી. દેવોએ અને દાનવોએ મેરૂ પર્વતથી તેને ખુબ મ–ડે છતાં તે અભ્યજ રહ્યો, તેમ આ સંઘ સમુદ્રપણુ નિપ્રકંપજ છે. તેના ઉપર ગમે તેવા ઘર ઉપસર્ગો અને પરિષહ થાય, ભલે ગમે તે દર્શન તેના ઉપર આક્રમણ કરે છતાં તેને લગારે આંચ નથી આવતી. તે શાંતિથી બધું સહન કરી શત્રુને પણ મિત્ર બનાવે છે. જેમ સમુદ્ર અપાર છે–એના છેડાને અંત આવતો નથી તેમ શ્રી સંઘ સમુદ્ર પણ એ મહત્તાપૂર્ણ છે કે જેની વિશાળતાને અન્ન નથી. આવા શ્રી સંઘ સમુદ્રને જય છે. અર્થાત્ ધેર્ય, સ્વાધ્યાય અને ચોગયુકત તથા અક્ષોભ્ય વિશાલ શ્રી સંઘસમુદ્ર જય પામે છે એમ સૂચવ્યું છે ૧૧ છે વળી સંઘ સર્વદા અચલ રહેતો હોવાથી મેરૂપર્વતરૂપે તેની સ્તુતિ કરે છે.
सम्मदसण वरवइरहढरुढगाढावगाढपेढस्स, धम्मवर रयणमंडिय चामीयर मेहलागस्त ॥ १२ ॥ नियमूसियकणय सिलायलुज्जल जलंतचित्तकूडस्स, नंदणवणमगहर सुरभि सुगंधुध्धुमस्स ॥ १३ ॥ जीवदयासुंदरकंदरुद्धरियमुणिवरमईदइनस, हेउसयधाउपगलंतरयणदित्तोसहिगुहस्स ॥ १४ ॥ संवरपरजलपगलिय उज्झरपविरायमाणहारम्स, सावगजणपउरवंतमोरनच्चंतफुहरस्स ॥ १५ ॥ विणयनयपवर मुणिवरफुरंतविज्जुज्जलंतसिहरस्स, विविहगुणकप्परुक्खगफलभरकुसुमाउलवणस्स ॥ १६ ॥ नाणवररयणदिप्पंतकंतवेरुलियविमलचूलस्स,
वंदामि विणयपणओ संघमहामंदर गिरिस्त ॥ १७ ॥ અર્થ-સમ્યગદર્શનરૂપી ઉત્તમ વામય દઢ-મજબુત, ગાઢ અને નિમગ્નઉં એવું પીઠાસન-પ્રથમ ભૂમિકાયુકત, ધર્મરૂપી ઉત્તમ રત્નથી મંડિત સુવર્ણ મેખલાવાળે (૧૨) નિયમરૂપી કનક શિ૯૫તલમાં ઉભા કરેલા ઉજજવલ જવલંત ચિત્તશિખરવાળે, આનંદને દેનાર મનહર તથા સુગંધી શીયલરૂપી ગન્ધથી પરિપૂર્ણ-સંતોષવન નામને મનોહર સુધી સ્વભાવવાળા શીલગન્ધથી પરિ

Page #17

શ્રી સઘ મહાત્મ્ય
૧૦૫
પુર્ણ ( ૧૩ ) જીવદયારૂપી સુદર કેતરમાં કર્મ શત્રુને જીતવા માટે તૈયાર થયેલા મદેોન્મત્ત મુનિવરેાપી મૃગેન્દ્રસિંહેાથી વ્યાપ્ત, સેંકડા હેતુરૂપ ધાતુએમાંથી ઝરતું શ્રુતજ્ઞાનરૂપી રત્ન, તેની જાજવલ્યમાન આમ રૂપી ઔષધિઓથીયુકત ગુફાઓ–વ્યાખ્યાન શાલાયુકત ( ૧૪ ) સાઁવરરૂપી જલનાં નીકળતા ઝરા-પ્રવાહેા તે રૂપ સુંદર હારથી વિભૂષિત, સ્તુતિ કરતા અને નૃત્ય કરતાં શ્રાવક્જનરૂપી મયૂરાથીયુક્ત જીનમદિરેથી શૈાભિત, વિનયવડે નમ્ર અને પ્રખર મુનિએ રૂપી દેદીપ્યમાન વિદ્યુત તેથી શેાભતા ( ૧૫ ) શિખરે-આચાર્યથીયુક્ત. વિવિધગુણ વાળા મુનિએરૂપ કલ્પવૃક્ષ, મૂલગુણ અને કુંત્તરગુણરૂપી ફૂલ, નાનાપ્રકારની ઋદ્ધિરૂપી કુસુમગુચ્છાથી આકુલ વન-ગચ્છવાળા ( ૧૬ ) જ્ઞાનરૂપી ઉત્તમરત્ન તે રૂપજ વિમલવે મણીની Àાલતી ચુડાવાળા, એવા શ્રી સંઘરૂપી મહાન મેરૂપર્વતને હું વિનયથી નમસ્કાર કરૂ છુ ( ૧૭ )
વિવેચન—જેમ મેરૂપ ત ઉપર વજ્ર મય દઢ મજબુત નિષ્રક ૫ પીઠાસન હાય છે તેમ આ સધરૂપ મેરૂપર્વતમાં સમ્યકદર્શનરૂપ વજનું પીઠાસન તે એવું તા મજબુત છે કે પર તીથિકા-અન્યદ નાનાં તત્ત્વજ્ઞાનની વાસનારૂપ જલનું એક ખીન્દુ પણ અંદર નથી પ્રવેશી શકતુ, તેમ પ્રશસ્ત વિશુદ્ધ અધ્યવસાયેાથી યુક્ત, તથા શ્રી જીનેશ્વર ભગવાને ભાષિત તીવ્રતત્ત્વના વિષયની રૂચિવાળું, તથા જીવાદિ પદાર્થોનાં યથાર્થ અવખાધમાં મગ્ન એવું સુંદર સમ્યકત્વરૂપી ઉત્તમ વમય પીઠાસન છે. જેમ મેરૂપ તને મેખલા હાય છે તેમ આ સંઘરૂપી મન્દરાચલને ધ રૂપી રત્નથી મ ંડિત-શેાભતી સુવણુ મેખલા છે, તેમાં ધમ, સુલગુણ અને ઉત્તરગુણ એમ એ પ્રકારના છે. ત્યારે મુલગુણુ રૂપમેખલા અને તેમાં ઉત્તરગુણરૂપી રત્ના મઢેલાં છે. આવી મેખલાથીયુકત, મુલગુણરૂપી મેખલા ઉત્તરગુણુ રૂપ રત્ના સિવાય શાભતી નથી. માટે આવા ધ રત્નથી શેાભિત, સુવર્ણ મેખલાથી યુકત શ્રી સ ંઘરૂપી મંદરાચલ છે એમ જણાવ્યું છે. તથા જેમ મેરૂપવત ઉપર સુંદર જાજવલ્યમાન શિખરા હાય છે, તેમ આ સંઘરૂપી મન્દરાચલ ઇન્દ્રિય અને નેઇન્દ્રિયનું દમનરૂપ કનક શિલાતલમાં અશુભ અધ્યવસાયના પરિત્યાગરૂપઉજજવલ ચિત્તરૂપ શિખરાથી યુકત છે.
સુર અસુર અને વિદ્યાધરા જેમાં ખુશી થાય -ખુશીથી ક્રીડા કરે તે નંદનવન કહેવાય. આ નંદનવન મેરૂપર્યંત ઉપર છે. જેમ આ ન ંદનવનમાં સુન્દર અશાકવૃક્ષ આમ્રવૃક્ષ આદિ વૃક્ષાના સમુહ હાય છે. અનેક પ્રકારની લતાએ-વેલડીએ, વિવિધ પ્રકારનાં પુષ્પા, તેમજ અનેક પ્રકારના અંકુરાઓથી તે યુકત હાવાથી તે મનેાહર લાગે છે, અને સુરભિ સ્વભાવવાળા ગન્ધથી આપુરિત–પરિપુર્ણ હાય છે. તેમ સંઘરૂપી મંદરાચલમાં સતાષમાં મસ્ત સાધુએરૂપી નદનવન છે.—સતાષમાં મસ્ત સાધુ આનંદ ભાગવે છે, તેમજ અનેક પ્રકારની આમ ષષિ

Page #18

૨૦૬
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ. આદિ લબ્ધિઓથીયુકત હોવાથી મનોહર છે. સુરભિશીયલરૂપી ગબ્ધ તેથી વ્યાપ્ત છે.
જેમ મેરૂ પર્વતમાં સુંદર અનેક કોતરો હોય છે, અને અંદર મદોન્મત્ત વનરાજે કેસરીસિંહા શોભે છે, તેમ આ શ્રી સંઘરૂપ મન્દરાચલ તપસ્વીઓના આવાસભૂત હોવાથી તેમાં જીવદયારૂપી સુંદર અને ભવ્ય કતરો છે, અને તેમાં કર્મશત્રુને જીતવા પ્રત્યે ઉદૃપિત અને અવદશનોરૂપી મૃગલાંઓને જીતતા હોવાથી મુનિવરોરૂપી મૃગેન્દ્રો શેભે છે-ગાજે છે. જેમ મેરૂ પર્વતમાં ગુફાઓમાં ઝરતા ચંદ્રકાન્ત રત્નો હોય છે, કનકાદિ ધાતુઓ, દીસ ઔષધિઓ હોય છે તેમ સંઘ મન્દરાચલમાં કુયુકિતઓને નિરાસ કરનાર અભયલક્ષવાળા સેંકડો હેતુરૂપ ધાતુઓથી યુકત, તથા ઝરતાં એવા શ્રતરત્નો અને આમ ઓષધીઓથીયુકત વ્યાખ્યાનશાલાઓ શેભે છે-વ્યાખ્યાનશાલાઓથી યુકત છે.
મેરૂ પર્વત જેમ નિરંતર પાણીના પ્રવાહવાળાં ઝરણાથી યુકત છે તેમ સંઘરૂપી મહાન મન્દરાચલમાં પ્રાણાતિપાતાદિ આશ્રવનાં પચ્ચખાણ અને પચ્ચખાણજ કર્મમલને નાશ કરતું હોવાથી અને સાંસારિક તાપને શમન કરતું હોવાથી પરિ. ણુમે સુંદર સંવરરૂપી જલનો પ્રવાહ નિરંતર વહેતાં-ઝરણાં હારરૂપ છે. મેરૂપતમાં કેકારવ કરતા અને નૃત્ય કરતા મયૂરોથીયુકત કુહરો હોય છે, તેમ આ સંઘ મંદરાચલમાં પ્રભુસ્તુતિ, સ્તોત્ર, અને સ્વાધ્યાયવડે વાચાલિત ઘોષ કરતા અને આનંદમાં આવી નૃત્ય કરતા શ્રાવકરૂપી મયૂરોથીયુકત સુંદર જીન પ્રાસાદા છે.
મેરૂ પર્વતમાં જેમ વિજળીના ઝબકારાવડે શેભતા શિખરે હોય છે તેમ આ સંઘ મંદરાચલમાં વિનયથી નમ્ર અને તપસ્યાથીયુકત મુનિવરોરૂપ જબકતી વિજળીથી શોભતા આચાર્યો છે. તથા મેરૂ પર્વતમાં વિવિધ પ્રકારનાં કલ્પવૃક્ષ, તેનાં ફલ અને કુસુમગુચ્છથીયુકત વનસમુહ હોય છે, તેમ સંઘરૂપ મંદરાચલમાં વિવિધ ગુણવાળા મુનિવરે વિશિષ્ટ કુલમાં ઉત્પન્ન થયેલા હોવાથી અને પરમાનંદ સુખનાં કારણભૂત ધર્મફલનું દાન કરતા હોવાથી વિવિધગુણુવાળા મુનિવરોરૂપી ક૯પવૃક્ષે છે, અને તેનાં મુલગુણ અને ઉત્તરગુણરૂપી ફલસમુહ અને નાનાપ્રકારની ઋદ્ધિએ રૂપકુસુમ સમુહથીયુકત મહાનું ગુચ્છરૂપ બને છે.
મેરૂ પર્વતમાં કાન્ત, ઉજજવલ વૈદુર્યમયી ચુડા હોય છે તેમ આ સંઘરૂપ મન્દરાચલમાં કાન્ત અને જીવાદિ પદાર્થનું સ્વરૂપ જણાવતી હોવાથી ભવ્યજનને મનહર હોવાથી વિમલ, મોક્ષનું હેતુ હોવાથી ઉત્તમ જ્ઞાનરૂપી રત્નમય ચુડા છે. આવા અનેક ગુણયુકત શ્રી સંઘરૂપ મેરૂપર્વતને હું વિનયથી નમસ્કાર કરૂં છું. આવી રીતે અનેક પ્રકારે શ્રી સંઘ સ્તુતિ કરી.

Page #19

શ્રી સંઘ મહામ્ય.
ઉપસંહાર.
આપણે આ સ્તુતિમાં જોયું કે શ્રી સંઘનું માહાસ્ય અપૂર્વ છે, એમાં લગારેક શંકા જેવું નથી. સૂત્રકાર મહારાજે પ્રથમ લેકમાં નગરની ઉપમા આપવા સાથે તેને ગુણભવન અને શ્રત રત્નથી ભરપુર-દંસણ-સમ્યકત્વથી યુકત વર્ણવી રસ્તુતિ કરી છે. એવા ગુણેથી પરિપૂર્ણ શ્રી સંઘ નગર શેભે છે. આવી રીતે બીજા લેકમાં ચક્રની ઉપમા આપી સંયમ-તપ-સમ્યકત્વ ગુણ યુકત સંઘ જણાવેલ છે, આવા ગુણ યુકત શ્રીસંઘ ચકજ સં સારો છેદક હોઈ શકે છે, બીજે નહીં એ ખુબ સમજવાનું છે. ત્રીજા લોકમાં સંઘને રથની ઉપમા આપી શિયલરૂપી પતાકાઓવાળા રથને તપ અને સંયમ રૂપ સુંદર તેજ ઘેડા જોડ્યા છે. આવા ઘેડાએ જ જલ્દી યથા સ્થાને પહોંચાડવા સમર્થ થાય છે. રથ ભલે ગમે તેવો સુંદર હોય પણ અવે જેડ્યા સિવાય તેની ઉપયુકતતા નથી જણાતી તેમ આ સંઘ રથને તપ અને સંયમ રૂપ અથવો જી નિવૃત્તિ માર્ગે જલ્દી પહોંચાડવાની તેની શકિત સામર્થ બતાવ્યું છે. ત્યારપછીના બે લોકોમાં સંઘને કમલની ઉપમા આપી સંઘની નિર્માતા અને શ્રેષ્ઠતા સિદ્ધ કરી છે. લેકના મધ્યમાં રહેવા છતાં લોકથી ન્યારૂ વ્યકિતત્વ અને કર્મમળથી રહિત છે, તેમજ શ્રતરત્ન-જીનવાણીના દીર્ઘનાલ વાળું–ઉત્તર ગુણ રૂપ કેસરાથી યુક્ત, પાંચ મહાવ્રત રૂપ સ્થિર કર્ણિકાવાળું અને શ્રાવક રૂપી મધુકર –બ્રમોના ગુંજારવથી યુકત શ્રીજીનેશ્વર દેવરૂપી સૂર્યના તેજથી પ્રબોધવિકાસ પામતું અને સાધુઓ રૂ૫ સહસ્ત્ર પત્રોથી યુકત આવા સુંદર ભવ્ય કમલ સમાન શ્રી સંઘ છે. આ લેકમાં એક વાત ખાસ લક્ષ્ય ખેંચે તેવી છે. શ્રાવકોને ફકત મધુકરેની જ ઉપમા આપી છે. અહીં સાધુ અને શ્રાવકના પદની સીમા બંધાઈ જાય છે, એ લક્ષ્યમાં લેવા જેવું છે. સાથે સાથે એ પણ વિચારવાનું છે કે આવા આવા ગુણયુકત સંઘ હોય છે, અર્થાત્ તે કમળથી પાતળું–રહિત હોય કૃત–જીનવાણુનું પરમ ઉપાસક હય, મૂલગુણ અને ઉત્તર ગુણ રૂપ ધર્મથી વિભૂષિત હોય, ગુણસંપન્ન સાધુએથી યુકત હોય અને સદાય શ્રી જીનેશ્વર દેવના ઉપદેશ પ્રમાણે ચાલનાર હોય એવા શ્રી સંઘજ સદાય શેભે છે, જય પામે છે, ત્યારપછી તેને સૂર્ય ચંદ્રની ઉપમા આપી છે અને પછી શ્રી સંઘને મહાન અને ગંભીર સમુદ્રની ઉપમા આપી છે, તેની અક્ષેભ્યતા, ધૈર્યતા, વિશાલતા, ગંભીરતા અને અનન્તતા શ્રી સંઘમાં ઘટાવી છે. શ્રી સંઘ કેવા કેવા ગુણેથી વિભૂષિત છે તે બરાબર બતાવ્યું છે. સમુદ્રની કેટલી વિશાળ ઉદારતા અને ગંભીરતા હોય છે, એ ખાસ વિચારી એવા ગુણ આપણામાં ઉતરે એ માટે વિચા. રવાની જરૂર છે. આપણી વર્તમાન દશા ખરેખર બહુજ શોચનીય થઈ પડી છે.

Page #20

૨૦૮
શ્રી આત્માનંદ પ્રા.
સ્હેજ સ્હેજમાં આપણામાં તડા, ધડા, ઝઘડા થઇ જાય છે. મતભેદ સાથે મનભેદ અને ઈર્ષ્યા અસૂયામાં આપણે ઝળીએ ઇ.એ. જે સમ્યગ્ રીતે વિચારીએ અને ઉપર્યું કત ગુણે આપણા જીવનમાં ઉતારીએ તેા આજ આ દશા ન હોય. છેલ્લા બ્લેકમાં શ્રી સંઘને મેરૂ પર્વતની ઉપમા આપી કમાલ કરી છે ઉન્નતગિરિશિખરા, ગુફાઓ, કાતરા, વનરાજા, નંદનવન, કલ્પવૃક્ષા, ફુલ, કુસુમ, ગુચ્છ આદિ ભરેલાં વનાથી તે શેાભે છે. સમ્યક્ દન રૂપ પઠાસન વધ્યું છે. ઉત્તમ ધર્મરત્નથી મંડિત મેખલા છે. નિયમ સંયમરૂપ કનકશીલ તલમાં ઉજવળ ચિત્તરૂપ શિખરે સતેાષમાં મસ્ત સાધુએ અને આમાંદિ ઔષધીએ સુગધી સ્વભાવવાળુ શિયલ ઉત્તમ બ્રહ્મચર્ય, જીવદયારૂપી ગુફાએ અને કમ શત્રુને જીતવા ઉર્પિત સાધુવરા વનરાજો સ ંવરરૂપી નિર્મલ જળ, તપસ્વી સાધુએથી શોભતા આચાર્યાદિકથી યુક્ત અર્થાત તપ સયમ, સાંવર, સમ્યકત્વ, સ્વાધ્યાય અને મનની વિમલતા નિર્માંલતા આદિ ગુણ યુકતજ શ્રી સઘ કહેવાય. આ બધામાં એકજ ભણકારા વાગે છે. પરમ સમ્યકત્વથી વિભૂષિત શ્રી જીનવરૅન્દ્રના ઉપદેશ પ્રમાણે ચાલનાર તપ અને સયમના ઉપાસક સાધુએ આચાર્યા, દમ, સમતા, ગંભીરતા, ધીરતા અને મહાન પ્રભાવશાલી, ઉદાર અને સદાય અચલ અÀાન્ય આદિ ગુણુથી યુકત હાય તેનેજ શ્રી સંધ કહી શકાય.
આ સ્તુતિ લેાકેા વાંચી આપણે કયાં છીએ, આપણું સ્થાન કયું હાઇ શકે તે વિચારવાનું કામ સુજ્ઞ વાંચકેા ઉપર જ છેડુ છું. આ લેકમાંથી ઘણું વિચારવાનુ મળે તેમ છે. આ સ્તુતિકા આપણી વર્તમાનપરિસ્થિતિ ઉપર ઘણું। પ્રકાશ નાંખે છે. આમાંથો ઘણા સરલ માર્ગ સૂઝે તેમ છે. આ શ્લેાકેા એક દીવાદાંડી રૂપ થઇ પડશે. શ્રી સંધ કેવા કેવા ગુણાથી અલંકૃત હાય છે તે સમજાશે. આમાં આચાર્ય સાધુ મહાત્માએ અને શ્રાવકનુ સ્થાન કયું છે તે સમજાશે. આપણા પૂર્વાચાર્યાએ આપણા માટે ઘણુ' ઉજવલ પ્રકાશમય સાહિત્ય આપણને વારસામાં આપ્યું છે તેનું રક્ષણ કરવુ, તેની સેવા કરવી એ આપણી ફરજ છે. અન્તમાં દરેક જીવાત્મા ઉપર્યુકત ગુણયુકત ખની મુક્તિપ ંથે વિચરે અને सवि जीव करु शासन रसी ए भाव दयाँ मन उसी मे शुभ ભાવના પૂર્વક વિરમું છું.
બનારસ ( સિટી )
ॐ शांति शांति शांतिः લે॰ મુનિ ન્યાયવિજય.
તા૦ કું—આ બ્લેકાના અમાં મે ટીકાના છુટથી ઉપયાગ કર્યાં છે. કયાંક અર્થમાં ભૂલ થઇ હાય તેા સુજ્ઞ વાંચા તે સુધારી મને સૂચવશે. ભુલ માટે ક્ષમા યાચીને અત્યારે વિરમું છું.

Page #21

જ્ઞાન અને વૈરાગ્યનું અથવા રાનગતિ વૈરાગ્યનું મહા. ૨૦ 9જરાજ જીessociates gates: 59 છે જ્ઞાન અને વૈરાગ્યનું અથવા જ્ઞાનગર્ભિત વેરાગ્યનું માહા”. છે
ખરા જ્ઞાનગતિ વૈરાગ્યનું માહા... અજબ જેવું છે કે તેના પ્રભાવથી કઈ તથાવિધ કર્મનાયેગે તેમાં પ્રબળ ઉદયે કામગને ભોગવતાં છતાં જ્ઞાની પુરૂષ અજ્ઞાની જેમ કલિષ્ટ કર્મોથી લેપ બંધાતા નથી કેમકે તેને પ્રસંગે પણ પિોતે નિલેપ પ્રાય રહે છે, તેથી ઠીક જ કહ્યું છે કે-( ભાગ, કર્મફળ રગત!! પેરે, ભેગવે રાગ નિવારી ) જેમ રોગી માણસ તથાવિધ રોગીની ચિકિત્સા અણછુટકે કરી રોગનું નિવારણ કરે છે તે પ્રસંગે પિતાને ખુશી ન હોય પરંતુ રોગજનિત વેદના સહન થઈ ન શકવાથી અટકે તેને તેને ઉપચારઉપાય કરવો પડે છે. એમ કરતાં તે તીવ્ર રાગ કે આસકિત નહિ હોવાથી અને કેવળ સાક્ષીભાવે તેવી પ્રવૃત્તિ સેવાતી હોવાથી, અન્ય અજ્ઞાની જેને તેવી જ પ્રવૃત્તિ અતિ રાગ કે આસકિતથી સેવતાં જે કલિષ્ટ કર્મનો બંધ થાય છે તે કમબંધ જ્ઞાની વેરાગીને થવા પામતું નથી. પરન્તુ ઉદિત (ઉદય પામેલા) ભેગાવળી કમને ક્ષય થવા પામે છે એજ એની ખરી ખુબી છે.
મુગ્ધ અજ્ઞાની જનનું અન્યથા આચરણ.” ઉપાધ્યાયજી મહારાજ જ્ઞાનાષ્ટકમાં વર્ણવે છે કે “ અજ્ઞાની જીવ, જેમ ભંડ વિષ્ટામાં મગ્ન થઈ જાય છે, તેમ અજ્ઞાનાચરણમાં મગ્ન રહે છે અને જ્ઞાની પુરૂષ હંસની પરે જ્ઞાનાચરણમાં જ મગ્ન થઈ રહે છે, અજ્ઞાની જીવેનું આચરણ એથી અન્યથા પ્રકારનું એટલે ઉલટું હોય છે. તેમને તથાવિધ મોહક વિષેનો સંગ મળતાં અત્યન્ત રાગ-આસકિત વશ અંધ બની દુ:ખે નિવારી શકાય એવા કિલષ્ટ કર્મો બાંધવાનું બન્યા કરે છે તેમજ તેવા વિષયેની ગેરહાજરીમાં પણ તેની ઝંખના કરતા રહી તેઓ કેવળ મોહવશ ભારે કમબંધ કર્યા કરે છે. જ્ઞાનીવિરાગી જનો તો તથાવિધ ભેગસામગ્રીના ભોગે પણ તેમાં ઉદાસીન દશા રાખતા હાઈ, કર્મ-નિર્જરાજ કરતા રહે છે. મધ-બિંદુના દષ્ટાને મુગ્ધ અજ્ઞાની જનો કુત્સિત વિષય સુખમાં મગ્ન થઈ રહે છે અને કદાચ દેવગે કોઈ ઉપકારી મહાત્મા તેમને તેવા કુત્સિત વિષયોને સંગ છેડી સાચા સુખને માર્ગે ચાલવા બોધ આપે છે ત્યારે પણ તેને યેગ્ય આદર નહિ કરવાથી દુ:ખથી છુટી શકતા નથી.
(સન્મિત્ર શ્રી કપૂરવિજયજી મહારાજ)

Page #22

શ્રી આત્માન પ્રકાશ,
ધર્મ–નાવ.
ભદધિના જળમાં ભમતો શાને તું ગભરાય, તારક ના કે એકાકી હું એવું ના દીલ આણ;
ધેય શસ્ત્રને ધાર ! તું ધર્મ નાવ બનાવ!
આગમ વૃક્ષે વિસ્તૃત ઉંચાં તેને તું નિહાળ, ગુરૂ રક્ષક પાસે તું જા યાચ કાષ્ટનું દાન;
એ કાષ્ટ ઉત્તમ જાણું, તું ધર્મ નાવ બનાવ!
વિષમ વારિ વારિધિના કરશે કાણું નાવ, એ આશ્રવવિવરે વારિ રહેશે ડુબાવશે તત્કાળ;
તું સંવર રસથી સાંધ તું ધર્મ નાવ બનાવી
મિથ્યામતના મેજ મોટાં ઉછાળશે એ નાવ, ત્રિરનાંકિત ધવલ સઢાને તું ફેલાવી રાખ;
ધર તું શ્રેષ્ઠ સુકાન ! તું ધર્મ નાવ ચલાવ!
કમે શિકારીની જાળમાં જકડાશે તુજ નાવ, નિર્જરાના તીક્ષણ અસ્ત્રથી બધાને વિદાર;
દેખાશે સિદ્ધિ ધામ! તું ધર્મ નાવ ચલાવ!
કાન્તિલાલ જે. શાહ

Page #23

ભૂ
બાજી.
૨૧૧
છે ભૂલ્યો બાજી. છે
@ &# @ @ ૩૯
લેખક–દફતરી નંદલાલ વનેચંદ, મોરબી. ૪૪છne { આ જે બેસતો મહીનો હતો. ચાર ઘડી પાછલી રાત્રિએ વહેલા ઉઠી 'હા સામાયિક વ્રત લીધું. વિચાર કુર્યો.
આજી બાજી બાજી ભૂટો બાજી. વારંવાર તેને જાપ ચાલ્યા, શેની બાજી? કોણ ભૂલ્ય? જ્યારે ભૂલ્યો? શા કારણથી ભૂલ્યો ?
ત્યારે શું આખી બાજી ખરેખર ભૂલી જ ગયો ? આ સર્વ રમત કેમ થાય છે? એની પછવાડે કાણું ખેલ કરે છે? આવી બાજી માંડી શા માટે? અને રમતાં આવડી નહી કે માંડતાજ આવડી નહિ? અને આ સર્વ કેમ ચાલે છે? આવા આવા કેમ અને શા માટેના સવાલોના ગર્ભમાં બાજી ભૂલે એને સુમધુર પણ ખેદ કરાવનાર લય તે ચાલ્યા જ કર્યો.
આ પ્રમાણે ખેદ અને આનંદમાં ઝોકા ખાતું મન આખરે આગળ ચાલ્યું અત્યારની બાજી ભૂલ્યો છે એટલું જ નહી પણ એ અનાદિ કાળથી બાજી માંડતેજ આવ્યો છે, ભૂલતો જ આવ્યું છે, અને એથી બધી વાતોજ ખોટી છે, ઉલટે માગે જ છે, આડે અવળે રસ્તે ઉતરી પડેલ છે. અરે. અહીં તે એટલે સુધી વાત કરી નાખી છે કે એની એક પણ વાત સાજી નથી, એક પણ વાત પ્રશસ્ય નથી, એક પણ વાત સીધે માર્ગે નથી.
અ હા હા ! શી વિચારણા અને કયાં તણાઈ ગયા ? આ તો કાંઈ રસ્તોજ દેખાતો નથી. ભૂલ્યા તો ખરા પણ ભીંત ભૂલ્યા? આ રસ્તોજ અવળે લીધે. વારંવાર બાજીઓ ગોઠવી અને ઉપાડી, માંડી અને સંકેલી પણ દરેક વખતે માટે ભાગે ભૂલ્યા. બાજી માંડતા જ ન આવડી અને સંકેલતા ભાન ન રહ્યું. આખી ૨મત ખોટી માંડી અને આખરે હારેલા જુગારીની માફક ભગ્ન હદયે પોતાની માનેલી સર્વ ચીજો અને વસ્તુઓ મૂકી રમતની જગ્યા છોડી ચાલ્યા ગયા; અને આવું એક વાર નહી પણ અનેકવાર થયું, પાંચ પચાસ વાર નહિ પણ અનંતિ. વાર થયું, ભૂતકાળમાં નજર રાખી તે કાંઈ છેડો જ દેખાય નહિ. માત્ર અનુમાનથી જણાય કે અનેકવાર ખેલ ખેલ્યા અને આખરે હારીને બધું મૂકીને ખાલી હાથે

Page #24

સર
શ્રી આત્માના પ્રકાર.
ઉપડી ગયા. આમ તે મુંઝવણ વધતીજ ચાલી પણ બાજીનું માંડવું અને હારીને ઉપડી જવું એ સિવાય કાંઈ દેખાય જ નહિ, કાંઈ વિચાર દષ્ટિમાં આવેજ નહિ, કાંઈ નવીનતા ખ્યાલમાં આવે જ નહિ.
કંઇક બાજીઓ મેટા પાયા પર પણ માંડી હશે? કોઈવાર માટી ધમાલ કરી હશે ? કંઈકવાર વાહવાહ પોકરાવી હશે ? પણ આખરે બાજી સંકેલતી વખતે એમાંનું કાંઈ મળે નહિ; ઈદ્રજાળની રમત જેવું બધુ ખલાસ ! અને આપણે તે પાછા ચક્કરમાં જ્યાંના ત્યાં. કોઈવાર શેઠશાહકાર થયા, વ્યાપારની ધમાલ કરી, લાખ કરોડોની ઉથલપાથલ કરી, ચાકરે પર હુકમો કર્યા પણ આખરે ખલાસ!
ઉજજન નગરીની બહાર મેટો સૈન્યનો પડાવ જામ્યો છે. પ્રજાપાળરાજા ગભરાય છે. શ્રીપાળ દેવ સહાયથી રાત્રે પોતાને ઘેર જાય છે. ત્યાં મયણ અને તેની સાસુ (શ્રી પાળની માતા) આનંદ અને ખેદની વાત કરતાં સંભળાય છે તે દિવસે થયેલ અમૃત ક્રિયાના ઉમળકા મયણાને આવે છે, પ્રભાતે થયેલ આહાદ આખો દિવસ ચાલે છે, અને રાત્રે પણ આનંદ રસ રેડે છે, સાસુને તે આનંદની વાત કરે છે અને જરૂર આજે પતિ મેળાપ થવો જોઈએ એવી વાત કરે છે, ત્યાં તેનું વચન સત્ય કરવા શ્રીપાળ બહારથી બારણું ખખડાવે છે. પછી અંદર જઈ માતા અને પત્નીને ખભે અને હાથ પર લઈ પોતાના મુકામે આવે છે.
આખું દ્રશ્ય ભારે મજાનું છે. આ ભાવ કવિ એ ન ભૂલી શકાય તેવા લયમાં ઉતાર્યો છે અને તૂટેલો તાંતણે સહાભ્યાસી પ્રખર વિદ્વાને ઉપાડી લઈ ગાલુ રંગમાં નવીન રંગ પૂર્યા છે. પ્રજાપાળ રાજા પણ વખત વિચારી ગયે. ખભે કુહાડે રાખી તાબે થઈ સામે આવ્યે. પ્રતાપી શ્રીપાળ વિવેક ન ભૂલ્ય. સાસરાને સામે લેવા ઉમળકાથી દોડ અને કુહાડો લઈ લીધો, તેમજ તેમને સિંહાસને બેસાડ્યા.
આ વખતના આનંદનું વર્ણન શું થાય ? બાજી રમનારને બાજી રમતાં આવડતી હતી, વ્યવહાર અને ધર્મ જાગતા હતા, બન્નેના સ્પષ્ટ ખ્યાલે વિવેકસર જાગૃત હતા એટલે એ બાજીમાં ભૂલ કેમ થાય ? આનંદ પ્રસંગને ઉચિત નાટક કરવાનો હુકમ થયો. ત્યાં વિચારણાને માટે મુદ્દો પ્રાપ્ત થાય છે. આ આખું ચિત્ર લખવામાં તે વખત જાય છે; પણ ચિત્ર પટ પર આ બનાવ એક સપાટામાં આવી જાય છે. શ્રીપાળને હુકમ થયા છતાં નાટક શરું થતું નથી. શ્રીપાળની નવે પત્નીઓ, પ્રજાપાળ મહારાજા, પ્રધાન વર્ગ, આખું લશ્કર અને સેભાગ્ય સુંદરી અને રૂપસુંદરી ઉચિત સ્થાનકે બેઠા છે, શ્રીપાળે ફરીવાર હુકમ કર્યો પણ નાટક શરૂ થતું નથી. તપાસ કરતા જણાયું કે આગેવાન નટી નાટક કરતાં આંચકો ખાય

Page #25

ભૂ બાજી.
૨૧૩ છે. આખરે તેને ખુલાસે પૂછતાં પિતે મયણુની બહેન સુરસુંદરી છે, અને રાજાને પરણાવ્યા છતાં નગરે પહોંચતાં રાત્રે ધાડ પડી, પોતે ચોરાણુ, મહા દુઃખ પામી, છેવટે મહાકાળ રાજાને ત્યાં વેચાણ અને નટી થઈ એ વાત જણાવી અને છેવટે બોલી કે આજે માતા પિતાને નજરે જોયા એટલે તેને પોતાની પૂર્વ સ્થિતિ નો ખ્યાલ થયે. પિતાનું સભામાં બોલવું અનુચિત હતું તે સમજાયું, કમને પ્રભાવ સાચે છે એવું ભાન થયું, મયણની તત્ત્વ બુદ્ધિ પરીક્ષાને પરિણામે થયેલ સાચી હતી એમ તેની ખાત્રી થઈ. આ સર્વ વાતનું ભાન જ્યારે માતા પિતા મળ્યા ત્યારે થયું. હવે નટીનો વેશ રાખવો છે કે અસલ સાચા સ્વરૂપે પ્રગટ થવું છે? પણ અત્યાર સુધી તો બાજી ખટી ખેલાણી છે, તેનો કદિ ખ્યાલ આવે છે ? હવે તો માતા પિતાનો બાહ્ય યોગ થયેલ છે. જે હજુ પણ નટીના ખેલ કરવા હોય, તો નટ તરીકેનો પગાર મળ્યા કરશે, બાકી રાજ્યગાદીના પદપર આરહણ કરવાની ઈચ્છા હેય તે માબાપ પાસે ઉઘાડી રીતે બહાર પડો, માબાપને સાચી વાત જણાવી દે, અને મૂળ સ્વરૂપે તમે નાચ કરનાર નટી નથી તે કહી દો અને થયેલી સ્થિતિનાં
રણે વિચારી પશ્ચાતાપ કરો. પછી માતા પિતા અરિદમનને બોલાવી તમને ઘટતે સ્થાનકે મોકલવાનો ગ્ય પ્રબંધ કરશે. અને નહિતર તો “બાજી ભૂલ્યો ”
બાજી ભૂલ્યો ” “બાજી ભૂલ્યા” એ વાત ખરી જ રહેશે. એ વાતને ખરી– સાચી રાખવામાં જ તમને મહત્તા લાગતી હોય તો તમારા માર્ગ તમે જાણે; અથવા જે માગને કુમાર્ગ માનવાની ભૂલ ભરેલી માન્યતાને અંગે તમે ચાલ્યા છે તેમાં આડા ચાલ્યા, એટલે આંટા માર્યા કરશે અને ખાડા ટેકરામાં અટવાયા કરી ત્રાસ પામશે, તેમાં શી નવીનતા છે? “બાજી ભૂલ્ય” તે તે વાત એજ આકારમાં રહેશે.
આવા આવા વિચાર ચાલતા હતા ત્યાં મનપર આવરણ આવવા માંડયું, બગીચામાં મંદ મંદ પવન વાતે હતો તેની લહેરમાં ઉંઘ આવી ગઈ અને વિચાર ધારા તૂટી ગઈ.

Page #26

૨૧૪
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
જય જિનાગમ!
જય જગતુ જાતિ જિનાગમ ! જય જગેશજન્ય જિનાગમ! જય જન્મજરાઠ્ય જિનાગમ ! જય જગતુ જાતિ જિનાગમ !
(૨) તમેહર તત્વનું તારણ, સત્ સ્યાદવાદનું સિચન, વર વિશ્વવસ્તુનું વર્ણન, જય જગત્ જાતિ જિનાગમ!
ચરિતાનુયોગનું ચમેન, દ્રવ્યાનુયોગનું દર્શન, ગણિતાનુયેગનું ગર્જન, જય જગતુ જ્યોતિ જિનાગમ!
0
કરનાર કર્મ કદથંન, પૂરનાર પૂણ્ય પ્રદીપન, પાનાર પરમપદપિબન, જય જગતુતિ જિનાગમ!
કાતિલાલ જે. શાહ
=
ORO 0505OOOOO છે વર્તમાન સમાચાર. C
O DE0202020202020 ઉપકાર–પ્રાતઃસ્મરણીય ગુરૂરાજ શ્રી વિજ્યાનંદસૂરીશ્વરજીની આ સાલની આગામી (જેઠ સુદ ૮ ની ) જયંતી શ્રી સિદ્ધાચળજી પવિત્ર તીર્થે ઉજવવા માટે ગુરૂભક્તિ નિમિત્તે પૂનામાં બીરાજતા સ્વર્ગવાસી ગુરૂદેવ ન્યાયાબેનિધિ જૈનાચાર્ય ૧૦૦૮ શ્રીમજિયા નંદસૂરિ આત્મારામજી મહારાજશ્રીના પટ્ટધર શ્રીમદ્વિજયવલભસૂરિ મહારાજની સેવામાં રહેતા મુનિ મહારાજશ્રી ચરણ વિજયજીના ઉપદેશથી અને મુંબઈવાળા શ્રાવિકા હીરાકર બહેનની પ્રેરણાથી જુવેર નિવાસી સમત ધર્મબંધુ શેક કચુભાઈ ગુલાબચંદના સ્મરણાર્થે તેમની ધર્માત્મા સુપુત્રી શ્રીમતી મણીબહેને આ સાલના જયન્તી ખરચ માટે પુરતી રકમ (પણુબસો રૂપીઆ) આ સભાને મોકલાવ્યા છે, જે માટે તેમને ઉપકાર માનવામાં આવે છે.

Page #27

આત્મવિશ્વાસ,
૨૧૫
આત્મવિશ્વાસ. ૯િ૪૯
સ્ત્રી વિઠ્ઠલદાસ મૂ. શાહ બી. એ.
અનુસંધાન ગતાંક પૃષ્ઠ ૧૭૫ થી. જે જે ગુણે તમે પ્રાપ્ત કરવા ઇચ્છતા હો તે તે ગુણેને જે તમે તમારા માનસિક ભુવનમાં ઉત્પન્ન કરતા રહેશે તો ધીમે ધીમે તે ગુણો તમારા થવા લાગશે. અને તેને પ્રકાશ તમારા ચહેરા ઉપર પણ ચમકવા લાગશે. જો તમે ઈચ્છતા છે કે તમારા મુખમંડળ ઉપર દિવ્યતાનો ભાવ છવાઈ રહે તો પહેલાં તમારે તમારા હૃદયમાં તેવા ભાવ ઉત્પન્ન કરવા જોઈએ. જો તમે ઈચ્છતા હો કે તમારા મુખમંડળ ઉપર તે જ આચાર વ્યવહારમાં ઉચ્ચતાનો ભાવ દેખાય તો તેને માટે તમારે તમારા વિચારોમાં ઉગ્રતા લાવવાની જરૂર છે.
આપણા કાર્યને આધાર આપણા આત્મવિશ્વાસ ઉપર રહેલો છે. “હું અમુક કાર્ય કરી શકું છું' એ વિચારમાં અભુત શક્તિ ભરેલી છે.
જે મનુષ્યમાં પુરેપુરો આત્મવિશ્વાસ પ્રકટ હોય છે તે એવી ભાંજગડમાં નથી પડતો કે હું યોગ્ય માર્ગ ઉપર છું કે નહિ, મારામાં કાર્ય સંપાદનની ગ્યતા છે કે નહિ, તેને તે પોતાના ભવિષ્ય સંબંધી કોઈપણ પ્રકારની ચિંતા રહેતી નથી.
જે મનુષ્ય આત્મવિશ્વાસથી સુરક્ષિત છે તે એ ચિંતાઓથી દૂર રહે છે કે જેનાથી બીજા મનુષ્ય ઘણું જ દબાયેલા રહે છે. તેના વિચારો તથા કાર્ય તે બલાઓથી મુકત થઈને સ્વાધીનતા પ્રાપ્ત કરે છે, અથવા બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો તે તે કાર્ય તેમજ વિચારની સ્વાધીનતા મળી જાય છે, જે ઉંચા પ્રકારની કાર્ય સંપાદિકા શક્તિની પ્રાપ્તિને માટે ઘણી જ જરૂરની છે.
કોઈપણ મહાન સાહસિક કાર્યને માટે સ્વાધીનતાની ઘણી જ જરૂર છે. જે મનુષ્યનું મન ભય, ચિંતા અને શંકાથી ભરેલું હોય છે તે કદિ પણ મહાન કાર્ય કરી શકતો નથી. પ્રભાવશાળી મગજના કાર્યને માટે સંપૂર્ણ સ્વાધીનતાની મહાન આવશ્યકતા છે. શંકા અથવા સંદેહ આપણે માનસિક એકાગ્રતામાં બાધક બને છે જે એકાગ્રતા આપણું કાર્ય કરવાની શક્તિનું રહસ્ય છે. આત્મવિશ્વાસઆત્મશ્રદ્ધા કોઈપણ કાર્યનું મૂળ છે. જીવન વ્યવસાયની પ્રત્યેક શાળામાં એનાથી

Page #28

૨૧૬
શ્રી મામાનદ પ્રકાશ
અદ્દભુત પ્રકાશ પડે છે. જે આત્મવિશ્વાસ-આત્મશ્રદ્ધા દ્વારા મનુષ્યએ મેટા સાહસિક કાર્યો કર્યા છે, મહાન વિધ્રો તથા મુશ્કેલીઓની સામે થઈને તેની ઉપર વિજય મેળવ્યો છે, વિપત્તિઓના પર્વતને તોડી નાખ્યા છે તે આત્મવિશ્વાસમાં રહેલી બધી અદભુત શક્તિ રહેલી છે તેનું અનુમાન કોણ કરી શકે ?
આત્મવિશ્વાસથી જ આપણી શક્તિ બમણી થાય છે અને આપણી ગ્યતામાં વધારો થાય છે.
ગમે તેવા મજબુત મનુષ્યમાં પણ જ્યારે આત્મવિશ્વાસ ઓછો થવા લાગે છે ત્યારે તેના પગ પાછા પડવા લાગે છે. વિશ્વાસ–એવી વસ્તુ છે કે જે આપણે આપણી અંદર રહેલ દીવ્યતાનું દર્શન કરાવે છે. વિશ્વાસ જ એવી વસ્તુ છે કે જે પરમાત્માની સાથે આપણું એકય કરાવે છે. વિધાસ જ એવી વસ્તુ છે કે જે આપણું હૃદય-કપાટ ઉઘાડી દે છે અને વિશ્વાસ જ એવી ચીજ છે કે જે આપણને અનંતની સાથે મેળવી દે છે જેનાથી આપણને અનન્ત શક્તિ, અનન્ત જ્ઞાન તથા અનન દર્શનનો અનુભવ થવા લાગે છે. આપણું જીવન મહાન છે કે સાધારણ, ઉચ્ચ છે કે શુદ્ધ એ વાત આપણી અંતરદષ્ટિ તથા વિશ્વાસની શક્તિ ઉપર નિર્ભર રહેલી છે. અનેક મનુષ્યને આત્મવિશ્વાસ નથી હોતે, કેમકે તેઓ આત્મવિશ્વાસ શી વસ્તુ છે તેજ નથી જાણતા હતા. તેઓ એટલું પણ નથી જાણતા કે આત્મવિશ્વાસ જ તેમના અંતરાત્માનો ધ્વનિ છે, એ એક આધ્યાત્મિક કાર્યશક્તિ છે. એ એક એવા પ્રકારનું એવું જ્ઞાન છે કે જે ઇદ્રિ દ્વારા પ્રાપત કરેલા જ્ઞાન જેટલું જ સત્ય છે. આત્મવિશ્વાસ આપણા ચિત્તને ઉચે લાવનાર છે. તેમાં અભુતપ્રભાવ આપણા આદર્શ પર પડે છે. એ આપણને ઉંચે લાવે છે, અને દિવ્યતા-સફલતાના દર્શન કરાવે છે એ જ સત્ય છે. અને બુદ્ધિને પ્રકાશ છે. હું તો એટલે સુધી માનું છું કે બચ્ચાંઓને આત્મવિશ્વાસથી પાછા હઠાવવા અને તેઓને કહેવું કે તમારૂં જરા:પણ મહત્વ નથી, તમે કાંઈ નથી, તમે અમુક કાર્ય નહિ કરી શકે એ પણ એક અપરાધ છે.
ઘણુ થડા માતા પિતા તેમજ અધ્યાપકો જાણે છે કે બચ્ચાંઓનું મન કેટલું કોમળ હોય છે અને તેઓને આ જાતના સાહસહીન વચનો કહેવાથી તેઓના ઉપર કેટલો ખરાબ પ્રભાવ પડે છે. એટલું તો નિશ્ચયપૂર્વક કહી શકાય કે સંસારમાં જે કાંઈ દુઃખ, દરિદ્રતા તથા અસફલતા જોવામાં આવે છે, તેને માટે ભાગ હીન પ્રેરણાઓનું જ ફલ છે. ડે. યુથી કે જેઓ ન્યુયેકની પાઠશાળાઓના ફીઝીકલ ડાયરેકટર છે. તેઓ કહે છે કે આપણી જાહેર પાઠશાળાઓના ઘણા વિદ્યાથીઓ પરીક્ષામાં નાપાસ થવાથી અકાળે મરણ શરણ થાય છે. પરીક્ષામાં નાપાસ થવાના

Page #29

આત્મવિશ્વાસ,
૨૧૭ કારણે તરીકે આંખની નબળાઈ, ખરાબ દાંત, પષ્ટિક ભજનનો અભાવ વિગેરે બતાવવામાં આવ્યા છે. બચ્ચાંઓ આપણા બતાવેલા માર્ગ પર નથી ચાલતા. તેઓ એમ નથી જાણતા કે અમે શા માટે આટલા બધા અપૂર્ણ છીએ ? તેઓ તે પોતાની અસફળતાથી દુ:ખી ઉદાસ બની જાય છે. તેઓનું સાહસ શિથિલ બની જાય છે, મન નબળું પડી જાય છે. આવાં કારણેને લઈને દર વર્ષે અનેક વિદ્યાથીએ આત્મહત્યા કરે છે. માત્ર બાળક ઉપર જ નહિ, પણ વિશ્વાસ પતનનું ખરાબ પરિણામ પશુઓમાં પણ જોવામાં આવે છે. જે ઘેડ દોડવાની સુરતમાં પહેલાં આવનાર છે તેને આત્મવિશ્વાસ નષ્ટ કરવામાં આવે, શાબાશીના શબ્દોથી તેને આશ્વાસન ન આપવામાં આવે તો તે કદિપણ સરતનું ઈનામ નહિ મેળવી શકે. જે લોકો ઘેડા વગેરે જાનવરો પાળે છે તેઓએ સૌથી પહેલાં એ વાત ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ કે તેઓએ હંમેશાં તેઓમાં આત્મવિશ્વાસને વધારે કરતા રહેવું. આત્મવિશ્વાસથી જ આપણી શકિતનો વિકાસ થાય છે. વિશ્વાસથી જ આપણામાં એવી શક્તિ આવે છે કે જેથી આપણી યોગ્યતા વધી શકે છે. તેમાંથી વખતેવખત મહાન ચમત્કારિક કાર્યો થાય છે. જે કોઈ આપણા આત્મવિશ્વાસમાં વધારો કરે છે તે જ આપણી શક્તિમાં વધારો કરે છે.
સંસારમાં જે જે મનુષ્ય મોટા મોટા કાર્યો કરે છે તે સામાં ઉંચા પ્રકારને આત્મવિશ્વાસ હોય છે. પોતાની શક્તિ ઉપર, પિતાની યોગ્યતા ઉપર, પોતાનાં કાર્ય ઉપર, બળ ઉપર તેઓને પૂરેપૂરે આત્મવિશ્વાસ હોય છે.
આપણે હંમેશાં આપણું આત્મવિશ્વાસ ઉપર જ આધાર રાખવો જોઈયે તથા તેને કદિ પણ નબળે ન બનાવ જોઈયે. આપણામાં એટલે પૂરેપૂરો આત્મવિશ્વાસ હોવો જોઈએ કે જે કર્યું મેં હાથમાં લીધું છે તેને અવશ્ય પુરૂં કરીશ -તેને અવશ્ય અંત સુધી પહોંચાડીશ. સંસારમાં જે જે લોકોએ મેટા મોટા અદભુત કાર્યો કર્યા છે, તે સો આત્મવિશ્વાસના તત્વને પકડીને ચાલ્યા હોય છે. જેઓએ જગત્ની સભ્યતા ઉચ્ચ પ્રકારની બનાવી છે તે મહાન પુરૂષના જીવનનો અભ્યાસ કરવાથી જરૂર જણાશે કે તેઓએ જ્યારે પિતાનાં કાર્ય આરંભ કર્યો ત્યારે તેઓ ઘણુ જ ગરીબ હતા અને અનેક વર્ષ સુધી તે તેઓને સફલતાનું કશું ચિન્હ પણ દેખાયું ન હતું, છતાં પણ તેઓએ એવા દઢ વિશ્વાસથી પોતાનું કાર્ય શરૂ રાખ્યું કે અમને કેઈક દિવસ અવશ્ય સફળતા મળશે જ. અમારા માર્ગ પર પ્રકાશ પડશે જ. આ પ્રકારના આશામય અને વિશ્વાસપૂર્ણ વિચારોથી કેવા કેવા અભૂત આવિષ્કાર પ્રકટ થયા છે ? એ અદ્ભુત આવિષ્કારના કર્તાઓને કેવી કેવી મુશીબતેની સામે થવું પડયું હશે તેને ખ્યાલ તમને આવ્યું છે? શું તમે જાણે છે કે ઘણાં વર્ષ સુધી તે તેઓને સફલતાનું કશું ચિન્હ પણ ન દેખાયું,

Page #30

૨૮
માનt પ્રકાશ.
www
ઘણુ વર્ષે તેઓએ અંધકારમાં ગાળ્યા, પરંતુ તેઓએ પોતાના આશામય વિચારે ન તજ્યા, આત્મવિશ્વાસને તિલાંજલી ન આપી અને પિતાના મનોદેશને દઢતાપૂર્વક વળગી રહ્યા છેવટે તેઓને પ્રકાશ મળે, તેઓ સફલ થયા, વર્ષોનો પરિશ્રમ સફલ થયે. જે તેઓએ પોતાના આશામય વિચારો તજી દીધા હોત તો તેઓને કદિપણુ પ્રકાશ ન મળત, અને તેઓએ મહાન ચમત્કારિક આવિષ્કારો કરીને જગને આશ્ચર્યમાં ગરકાવ ન કર્યું હત.
ચાલુ—
અર્થ પ્રયજન-અર્થ ઉપાર્જન કરવાની દિશા. ગૃહસ્થાશ્રમમાં વર્તતા ભાઈ બહેનોને ગૃહતંત્ર ચલાવવા, તેમજ બની શકે તેટલે તે દ્વારા અને તે ઉપરાન્ત પરમારથ સાધવા અર્થ (દ્રવ્ય) ઉપાર્જન કરવાની જરૂર પડે છે. ખરી રીતે દ્રવ્ય ઉપાર્જન કરવા નીતિના ધોરણે ચાલવાથી અનેક જાતના લાભ થાય છે અને અનીતિના માર્ગે ચાલવાથી ગેરલાભ થવા પામે છે. પ્રથમ તો વિચારવું જોઈએ કે ધર્મનીતિને અનુસરી તેનું રક્ષણ અને પિષણ થાય તેમ તેવી રીતે યોગ્ય વ્યવસાય કરે, તે વડે દ્રવ્ય ઉપાર્જન કરવું જોઈએ. એથી વિરૂદ્ધ વર્તન કરવું ન જોઈએ. સુખપ્રાપ્તિને એ માગ કહ્યો છે. કેમકે એ રીતે વર્તતાં પ્રાપ્તદ્રવ્યથી સ્વકુટુંબ પોષણાદિક જીવન નિર્વાહ કરવા ઉપરાન્ત જે કંઈ બચવા પામે તેથી યથાયોગ્ય પરમારથ સેવા કરી, પરભવ સુધારણા પણ કરી શકાય છે. પરંતુ જે ધર્મનીતિને વિસારી ( એક બાજુ મૂકી ) અનીતિ અન્યાયથી અર્થ ઉપાર્જવામાં આવે તે એવા દ્રવ્યથી અંતે અનિષ્ટ પરિણામ આવે. એવું અનીતિનું દ્રવ્ય લાંબો વખત ટકી શકે નહિ, સુખ ભેગવી શકાય નહિ, તેમજ તેમાંથી પરમારથ સાધવા જેવી સદ્દબુદ્ધિ સુઝે નહિ તેથી આ ભવ તેમજ પરભવ બંને એળે ગુમાવવા જેવું બને એમ સમજી સંતોષવૃત્તિ ધારીને થોડું ઘણું પણ નીતિના માગે જ દ્રવ્ય ઉપાર્જન કરવાનું ધોરણ રાખવું ઠીક છે. માર્ગાનુસારી પણાનું એ પહેલું શુભાચરણ લેખાય.
ઈતિશમૂ.
ખરૂં સુખ સંતોષવૃત્તિમાં છે તે ન ભૂલશે. લોભ-તૃષ્ણ જે માટે વ્યાધિ નથી અને સંતોષ સમાન કોઈ ઊંચું સુખ નથી. એ જ્ઞાનીનાં હિત વચનો હૈયે ધરી, વિષય તૃષ્ણાદિકના પૂરમાં તણુતા આપણુ આત્માને બચાવવા પ્રયત્ન કરશો અને સાચી સંતોષવૃત્તિ આદરશે તે જન્મમરણનાં અનંતા દુઃખમાં છૂટી અંતે શાશ્વત મોક્ષ સુખને મેળવવાને પણ ભાગ્યશાળી થઈ શકાશે. સંસારમાં રહ્યા છતાં પણ સાચી સંતોષવૃત્તિ પકડી જે જે અંશે ઉપાધિથી અળગા થતા જવાશે, એટલે એટલે અંશે આપણે ખરા ધર્મને

Page #31

સમાલેાચના.
માટે લાયક થઇ શકશું. કહ્યું છે કે— જે જે અંશે નિરૂપાધિપણું, તે તે જાણા રે ધર્મ ·
૧૯
માહ્યાડ ખર—લાક દેખાવા કરવાથી આપણું ઘણું મગડે છે. સાદાઈ અને સંયમથી સ ંતાષ ગુણુની રક્ષાને વૃદ્ધિ થવા પામે છે, એમ કરવાથી જરૂરીયાતા ઘણી એછી થઇ જાય છે. જરૂરીયાતે ઓછી થઇ જવાથી થેાડીએક ઉપયેાગી વસ્તુથી ચલાવી લેવાય છે. તેથી ઘણું! સમય અને શ્રમ ખચે છે. ઉપરાન્ત અલ્પ દ્રવ્યથી જીવન નિર્વાહ સુખે સુખે થઇ શકે છે. તેથી પેાતાને લાભ કે તૃષ્ણાના પૂરમાં તણાવું પડતું નથી. એટલું નહીં પણ લેાભીજનાને માટે તેને દયા આવે છે, અને તે સાદાઇ અને સંયમના સીધા ને કુદરતી માર્ગ ગ્રહણ કરી સુખી થાય એમ ઇચ્છી તેમને પેાતાના જ દાખલાથી હિતમાગ સમજાવી ઠેકાણે પાડવા પ્રયત્ન પણ કરે છે. આ રીતે પાપની હાનિ ( આછાશ) અને સુકૃત્ય-પુન્યની વૃદ્ધિ થવા પામે છે. એટલે કે બાહ્યાડંબર કરવા નકામી જરૂરયાત વધારવા જે જે પાપમાં પ્રવૃત્તિ કરવી પડતી હતી તે દૂર થઇ, સાદાઇને સયમયેાગે ધર્મ-પૂન્યની વૃદ્ધિ થવા પામે છે. ઇતિશમૂ.
મોધ વચનો
'—આહાર
4
૧ • આહારે વ્યવહારે ચ, સ્પષ્ટ વક્તા સુખી ભવેત્. અને વ્યવહારમાં સ્પષ્ટ નિખાલસપણે ખેલી પેાતાના આશય જણાવનાર સુખી થઈ શકે છે.
અન્યથા-હાજી હા કરનાર અથવા મીઠું મીઠું ખેાલનાર પોતાના આશય ગુંગળાવી સ્વપરને હાનિરૂપ થાય છે.
૨ · અપ્રિયસ્ય પથ્થસ્ય વક્તા શ્વેતા ચ દુર્લભ ’:—કડવું પણ હિતકારી વચન કહેનારને સાંભળનાર અને દુર્લભ (કેાઇકજ ) હાય છે - કડવુ એસડ મા પાય ’ એવું સમજનાર કટુંક પણ પરિણામે હિતકારી વચનને મેતુ' ખગાડયા વગર સાંભળનાર અને અણુછુટકે એવુ કહુક પણ પથ્થરૂપ વચન કહેનાર કાઇ વિરલા હાય છે. મહુધા તે। હાજી હા કરનારા અથવા પિરણામે દુ:ખદાયક છતાં મીઠું મીઠુ બાલનાર વધારે મળી આવે છે. એ ખરેખર ખેદકારક વાત છે.
૩ સં૫ ( Harmony ) જ સુખનું મૂળ અને કુસંપ ને કલેશ-દુ:ખનુ મૂળ જાણી કુસ'પને કાપી-કુસંપનાં મૂળ કાપી સુસંપ સ્થાપશે અને સેવશે તેજ સઘળાં દુ:ખ-કલેશથી ખચી, સુખના ભાગી થઇ શકશે.

Page #32

૨૨૦
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
૪ સંકુચિત-સ્વાથી વૃત્તિ તજી, ઉદાર દીલથી ઉદાર ભાવના રાખવાથી કુસંપ ત્યાગ–અંત અને સુસંપનો આદર કરી, તેને ચિરસ્થાયી બનાવી શકાશે.
આ મારૂં અને આ પરાયું ” એવી ગણના મુદ્ર જીવોની સંકુચિતને સ્વાર્થ વૃત્તિને લીધે થવા પામે છે. પરંતુ ઉદાર દીલના મહાશોને સારી આલમ કુટુંબ સમાન સમજાય છે. શાથી? નિ:સ્વાર્થ ઉદાર ભાવનાના વેગથી. ઈતિશમ
મલીન વાસના–ભાવનાનું બળ તોડવા પ્રયત્ન.' આપણા હૃદયમાં જ્યાં સુધી મલીન વાસના–ભાવના ભરી હશે અને તે દૂર કરવા પુરતા પ્રયત્ન નહી કરાય ત્યાંસુધી તેમાં શુભ ભાવના પેદા થઈ શકશે નહીં. જુઓ! ડુંગળીને કપૂર જેવા સુગંધી પદાર્થોનું ખાતર નાંખી, ખેતરમાં વાવી, તેને સોનાના કળશથી જળ સિંચન કર્યું હોય, વળી ડુંગળી ઉગતાં તેના પાંદડાને ચંદન અને કસ્તુરી જેવા પદાર્થો વડે ચર્ચા હોય તેં પણ તે ડુંગળીની દુર્ગધી દૂર થઈ શકતી જ નથી. કેમ ? તેમાં તેવી દુર્ગધી હાડોહાડ વ્યાપી રહેલી છે. માટે ઉપરના દષ્ટાન્તથી સાવ નીરાશ નહીં થતાં સાચા દિલથી સતત પ્રયાસ વડે જે દીલમાં જામેલી દુર્વાસના યા મલીન ભાવનાને દૂર કરવા મથન કરવામાં આવશે તો જાતે દિવસે મલીન વાસના દૂર થતાં શુભ પવિત્ર વાસના પ્રગટ થશે. અને પછી શુભ પવિત્ર વાસનાનું જોર વધતું જશે. કહ્યું છે કે--
પ્રીત અનાદિની વિશ્વભરી, તે રીતે હો કરવા મુજ ભાવ; કરવી નિર્વિષ પ્રીતડી, કિશું ભાતે હૈ કહો બને બનાવ?”
પ્રીત અનંતી પરથકી, જે તોડે છે તે જોડે એહ, પરમ: પુરૂષથી રાખતા, એકવતા હો દાખી ગુણગેહ. ” પ્રભુજીને અવલંબતાં, નિજ પ્રભુતા હો પ્રગટે ગુણ રાશ,
દેવચંદ્રની સેવના, આપે મુજ હો અવિચલ સુખવાસ.
શ્રીમદ્દ દેવચંદ્રજી કૃત પ્રથમ જિનેશ્વરના સ્તવનમાંના ઉપરલા ઉદ્દગારો ( પદ્યો ) ખાસ અર્થ-રહસ્ય સાથે સમજી જીવનમાં ઉતારવા પ્રયત્ન કરવાથી ઘણે લાભ થવા સંભવ છે.
લે સન્મિત્ર શ્રી રવિજયજી મહારાજ
-soos

Page #33

સ્વીકાર અને સમાચના.
૨૨૧
I
|
કે સ્વીકાર અને સમાલોચના. એ
REZZA
Iuli
-
૧ તરવાર્યાધિગમ સૂત્ર-મૂળ અને અનુવાદ સાથે–સંપાદક છે. હીરાલાલ રસિકદાસ કાપડિયા એમ. એ. પ્રકાશક હીરાલાલ ભોગીલાલ શાહ, કિંમત ચાર આના. જેનતત્વજ્ઞાનથી ભરપૂર ( ડામાં વિશેષ સમાવેશ ) આ દ્રવ્યાનુયોગનો ગ્રંથ જૈનદર્શનની એક અપૂર્વ ગિતારૂપ છે. દરેક જૈનેએ કંઠસ્થ કરવા જેવો અને શેયરૂપ છે. આ ગ્રંથ ઉપર વેતાંબર અને દીગંબર જૈન મહાત્માઓએ અનેક ટીકાઓ રચી છે. તેમાં વિશેષ જાણવા પ્રમાણે દીગંબર સંપ્રદાયના કાઈ પૂર્વાચાર્યોએ તે એક લાખ ટીકા બનાવી છે. દરેક જેન આ ગ્રંથને નિરંતર અભાસી હોવો જોઈએ. પ્રો. હીરાલાલ રસીકલાલ જેવા વિદ્વાન બધુ પાસે અનુવાદ અને ટીપણે કરાવી, નવરાશના કાઈપણ વખતે સાધનરૂપ થઈ શકે તે માટે પ્રકાશક ગુટકારૂપે કદ કરાવી પ્રકટ કરી તેમાં શ્રીમાન વિજયવલ્લભસૂરીશ્વરજીની છબી અને અર્પણ પત્રિકા આપી ગુરૂભા જ દર્શા છે છે. અનુવાદ પણ સરલ બનેલ હોવાથી બાળક વિશેષ લાભ લઈ શકે તેવું છે. પ્રકાશ કે પિતાની માતુશ્રીનું રણ અદા કરવા આ લઘુ ગ્રંથ સાથે નામ જોડી પ્રથમ પુ૫ તરીકે પ્રસિદ્ધ કરેલ છે. મળવાનું ઠેકાણું નં. ૧૭૧ મામાદેવી મુંબઈ નં. ૨ પ્રકાશકને ત્યાં.
૨ આત્મભાવ દિગ્દર્શન-લેખક ન્યાયવિશારદ-ન્યાયતીર્થ શ્રી ન્યાયવિજયજી મહારાજ, કિંમત ભેટ. વડોદરા ઉપાશ્રયમાં પાંચભાવોના ઉપર મુનિરાજ શ્રી ન્યાયવિજયજી મહારાજે આપેલ વ્યાખ્યાનને આ લેખરૂપે પ્રકટ કરવામાં આવેલ છે. આ ગ્રંથમાં સૌપથમિક ભાવ વગેરે પાંચ ભાવેન ફુટ અને વિસ્તૃત વિવેચન, સાથે ગત્યાદિ માર્ગણાઓમાં ભાવ, અને કયા કયા ગુણસ્થાનોમાં ક્યા ક્યા ભાવોને સમાવેશ થાય છે તે તેમજ ભાવની ચતુર્ભગીનું સ્વરૂપ આપી ગ્રંથ સમાપ્ત કર્યો છે. લેખક મહાત્માની વિદ્વતાપૂર્ણ કૃતિને આ લધુ ગ્રંથ છે કે જે અવસ્ય અભ્યાસ કરવા જેવો છે. પ્રકાશક શ્રી જૈનયુવક સંધ ઘડીયાળીપળ-વડોદરા.
૩ જૈન સેનેટરી એસોસીએશન મુંબઈ તરફથી શ્રી જુને જેને કોન્ફરન્સ વખતે પેરેગ્યતા પ્રદર્શન પ્રસંગે રજુ થયેલ રિપેટ. આ એસેસીએશન તરફથી જેના કામની આરોગ્યતા સંબંધી અવારનવાર માહિતી આપવામાં આવે છે. પ્રથમ આરોગ્યતા સંબંધી જેનકામની વર્તમાન સ્થિતિમાં તેમાં જણાવી, અરિસુધીમાં સબ કમીટીએ આરોગ્યતાનું જ્ઞાન ફેલાવવા માટે, સાધનો એકઠા કરવા યોજનાઓ કરવા અને પ્રસંગે પ્રસંગે મુંબઈ, ભરૂચ અને અમદાવાદ ખાતે સીનેમાહારા જૈનમજને તેનો લાભ આપી તેઓએ પોતાની પ્રવૃતિ તરક જેન પ્રજાનું ધ્યાન ખેંચવા પ્રયત્નો કર્યા છે, વગેરે જણાવી હવે પછી જ્યાં જ્યાં જૈન મકરન્સ મળે ત્યાં આ સંસ્થાના આવા પ્રચાર કાર્યને ટેકો આપવા નમ્ર સુચના કરી હતી. સાથે આરોગ્યતાનું પ્રદર્શન ખુલ્લું મુક્યું હતું અને ડોપ્રાણજીવનદાસ એમ. મહેતાના પ્રમુખસ્થાનેથી એક મનનીય ભાષણ આરોગ્યતા માટે અપાવ્યું હતું જે પેપરમાં આવી ગયેલ છે. અમો દરેક જૈન બંધુઓને સુચના કરીયે છીયે કે આ સંસ્થાના આવા આરે

Page #34

૨૨૨
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ.
ગ્યતાના પ્રચાર કાર્યને આર્થિક સહાય આપી તેમના ઉત્સાહ-પ્રચાર કાર્યમાં વધારો કરી આશિર્વાદ મેળવવા જરૂર છે.
૪ ત્રીજી ચાપડી- જૈન શાળોપયોગી શિક્ષણમાળા) અટકર્તા શ્રી મહેસાણા જિન શ્રેયસ્કર મંડળ–કીંમત સાડાચાર આના. આવૃતિ બીજી તેજ તેની ઉપયોગીતા દેખાય છે. પ્રથમ આવૃતિ કરતાં થોડાઘણું ફેરફાર ઘટાડો અને વધારા સાથે આ બુક પ્રકટ થયેલ છે. પાઠ કુલ ૬૪ છે. કેટલીક ઉપયોગી સૂચનાઓ પણ આપી તેમાં વધારો કર્યો છે.
૫ શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય-ચદમ વાર્ષિક રીપોર્ટ-મુંબઈ જેવા શહેરમાં કેળવણીના સાધન અને જરૂરીયાત સહાય ઉત્તેજન માટે આ સંસ્થા ખરેખર ઉપયોગી થઈ પડેલ છે. રીપોર્ટમાં સવિસ્તર હકીકત હોવાથી અન્યને અનુકરણીય છે. કાર્યવાહીનો ઉત્સાહ, ખંત અને લાગણી આવકારદાયક છે. હિસાબ બરાબર છે, વહીવટની ચોખવટ પણ બરાબર છે અને તે દરેક વખત રીપોર્ટમાં સવિસ્તાર આપવામાં આવે છે. આ સંસ્થાનો જન્મ થયા પછી કેટલા બંધુઓ તેનો લાભ લઈ ઉચી કેળવણી પામ્યા છે અને પામશે તે જૈન બંધુયે વિચારવા જેવું અને ખુશી થવા જેવું છે.
૬ શ્રી મુંબઈ જૈન સ્વયંસેવક મંડળ–સં. ૧૯૮૩ ના ભાદરવા સુદ ૧ થી સં. ૧૯૮૫ ના શ્રાવણ વદ ૩૦ સુધીનો રીપોર્ટ તથા હિસાબ. પ્રકટકર્તા મોહનલાલદીપચંદચોકસી માનદ મુખ્ય મંત્રી. આ મંડળ નવ વર્ષ થી સ્થાપન થયા છતાં ટુંકા વખતમાં ધારવા કરતાં વિશેષ પ્રગતિ કરી શકેલ છે. જેનસમાજ અને બને ત્યાંસુધી જનસમાજની સેવા કરવાની ધગશ અને સેવા કર્યાના અનેક કાર્યો આ રીપોર્ટમાં જણાય છે. શ્રી શત્રુંજય તીર્થ યાત્રાત્યાગ અને ઉદધાટન અને આડતીર્થ ઉપર પર્વયાત્રાના દિવસોએ કરેલી સેવા તાજી અને જાહેર છે. એ બધા કરતાં હાલમાં આ મંડળ તરફથી ચાલતી વ્યાયામશાળા અને તેમાં પણ જાતિ કે કોમના ભેદભાવ વગર તેને અપાતો લાભ અને કાર્યવાહી જનસમાજને આકર્ષે તેવા છે અને
નાને જરૂરીઆતવાળું આ કાર્ય પ્રશંસનીય છે. અત્યારે તે આ મંડળ સમાજની પ્રસંગોપાત યોગ્ય સેવા કરે છે તેમ કહેવું પડશે. આમ હોવા છતાં તેમની કંઈ જરૂરીઆત કે તંગી તરત જ પૂરી પાડવા જેનસમાજે પોતાને ઉદાર હાથ લંબાવી, તેના સેવા કાર્યોને સહાય આપી આગળ ધકેલવા જોઈએ. આ મંડળ ઉત્સાહી અને કાર્યવાહક ખંત અને લાગણીવાળા છે. તેમજ સેવાભાવી છે, જેથી આ મંડળ તેમના કાર્યો માટે સંપૂર્ણ વિશ્વાસપાત્ર બનેલ છે. તેમનો આ રીપોર્ટ વાંચતાં આનંદ થાય છે અને તેમનો વહીવટ અને હિસાબ એકંદર યોગ્ય અને ચાખવટવાળા છે. સર્વે બંધુઓએ તેમને તન, મન ધનથી મદદ આપવાની જરૂર છે. અમા તેની ઉજાત ઈચ્છીએ.
સુધારે–ગતાંક પૃષ્ટ ૧૬૭ (શ્રી સંઘ મહાન લેખ) ફૂટનોટમાં સર્વ ત્રણ સ્થાવર જીવોમાં સમાનદૃષ્ટિવાળે હય, અને તપસ્યા કરે, અને શુદ્ધાતમાં હોય તે શ્રાવક કહેવાય છે એમ લખેલું છે તે શ્રાવકને બદલે સાધુ કહેવાય છે એમ સમજવું.

Page #35

અમારા માનવતા લાઇફ મેમ્બરાને ભેટના પુસ્તકા
( ઉત્તમ પુરૂષાના ચરિત્રાના ત્રણ પ્રથા અમારા માનવતા લાક્ડ મેમ્બરાને પાટેજ પૂરતા વી. પીથી રવાના કરવામાં આવેલ છે. જેથી જેઓશ્રીને ન મળ્યા હાય તેઓએ ક્ષમાને જણાવવા વિનાત છે.
શ્રીવિમલનાથ પ્રભુનું ચરિત્ર.
શેઠ શ્રી અમરચંદ હરજીવનદાસની સહાયવડે તેમની સીરીઝ તરીકે આ ગ્રંથ છપાયેલ છે.
અદ્રિતીય જીવન ચરિત્રના શિક્ષારૂપ મેધપ્રદ આ ગ્રંથ છે. શ્રી વિમળનાથ મહારાજના પૂર્વ ભવા સહિતનું સંપૂર્ણ ચરિત્ર, સાથે ધમના પ્રભાવ, લેઢા, શ્રાવકના ત્રતાના અધિકાર અને જૈનધર્મ ના શિક્ષણના સુંદર ઉપદેશ વિવિધ પાંત્રીશ કથાઓ સહિત આપેલ છે. ગ્રંથની રચના અલૈાકિક અને તેમાં છુપાયેલ તાત્ત્વિક એધ અસાધારણ હાઇ તે વાચકના આત્માને શાંત રસ પ્રગટાવી, ધર્મ રૂપી ૯૫વૃક્ષનું સ્વરૂપ સમજી, તેના પ્રભાવ જાણી તેનેા આદર કરતાં મેાક્ષ સન્મુખ લઈ જાય છે. આ ગ્રંથમાં જે મહાન પ્રભુનું ચરિત્ર આપેલ છે, તે સમયમાં દેશની સામાજિક, નૈતિક, રાજકીય અને ધાર્મિક પ્રવૃત્તિ કેવી હતી તેનુ પણ પઠન કરનારને ભાન થાય છે. એકદર રીતે આ ગ્રંથ દરેક મનુષ્યને પઠન-પાઠન કરવા જેવા હાઇ પાતાના નિવાસસ્થાનમાં, ભંડારમાં, પુસ્તકાલયમાં હાવા જોઇએ. રીયલ આઠ પેજી પીસ્તાનીશ ક્।મ સાડા ત્રણશે હુ પાનાના ગ્રંથ સારા કાગળા ઉપર સુંદર ટાઇપથી ગુજરાતી ભાષામાં છપાવી સુંદર કપડાના માઇડીંગથી અલ કૃત કરેલ છે. કિંમત રૂા. ૧-૧૨-૦ સ્ટેજ જી.
જૈન નરરત્ન ભામાશાહનું ચરિત્ર,
હાલના સમયમાં ઇતિહાસનેા અભ્યાસ, વાંચન, કથાએને આદર જૈન સમાજમાં કેટલાક અંશે વૃદ્ધિગત થતા જોવામાં આવતા હેાવાથી, તેમજ દેશમાં, સમાજમાં પણ દેશ અને સમાજસેવાના પવન જોશભેર । કાતા હૈાવાથી; અમુક અંશે અમુક મનુષ્યા તેવી સેવા કરતા ઇચ્છતા હેાવાથી પ્રસગાનુસાર તેમની ભાવનામાં વધારે બળ મળે એ આશયથી ઇતિહાસપ્રસિદ્ધ જૈન કુલભૂષણ ભામાશાહનું ચરિત્ર ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ તૈયાર કરાવી છપાવેલ છે. આ ગ્રંથમાં નરરત્ન ભામાશાહના જવલંત દેશ તથા સમાજપ્રેમ-સેવા અને શ્રીમાન હીરવિજયસૂરીશ્વરજીની અહેાનિશ ધગધગતી જ્વલંત શાસનદાન એ ખ'ને આદર્શો સાથેાસાથ ઉભા રહી રાષ્ટ્ર અને ધર્મપ્રેમના પ્રકાશા પાડી રહ્યા છે જે વાંચતાં તે મહાપુરૂષની પ્રભા આપણા જીવનમાં વણી લેવાને સ્હેજે લલચાઇયે છીયે.
શુમારે છત્રીશ ફામ ત્રણે પાનાનેા સચિત્ર ઉંચા કાગળ પર સુંદર ટાઇપમાં છપાવી સુોભિત ખાઇડીંગથી ગ્રંથ અલ કૃત કરેલ છે. કિં. એ રૂપીયા પાલ્ટેજ જુદું,

Page #36
જીવનની તેર ગુટીઓ તેના ઉપાય. સાન્દ્રાસિરકાના જજ ઍકારમીક માનવજીવનની તેર ભૂલનું તારણુ નીચે મુજબ કર્યું છે: | ( 1 ) ખરાં અને ખેટાંનું પોતાની માન્યતા મુજબનું જ ધારણુ નક્કી કરવાના પ્રયત્ન કરવો. ( 2 ) બીજાઓના આનંદનું પોતાની ચેાજના ધરણે માપ કાઢવાની કાશીરા કરવી, ( 3 ) આ જગતમાં બધાના એ કસરખા મત હોવાની આશા રાખવી. ( 4 ) બીનઅનુભવને ધ્યાનમાં નહિ લેવાની ભૂલ કરવી. 5 ) બધાના વભાવ એકસરખા કરવાની માથાકુટ કરવી. ( 6 ) બીન અગત્યની નજીવી બાબતામાં નમતુ' નહિ મૂકવું. ( 7 ) આપણાં કાર્યોમાં સંપૂર્ણતાની આશા રાખવી ! ( 8 ) જેના કાંઈ ઉપાય જ ન હોય એવી બાબતમાં પણ પોતાનાં તેમજ પારકાનાં હૈયાં બાળવાં ( 9 ) જે કામ આપણે કરી શકીએ નહિ તે બીજા કોઈથી થઈ જ શકે નહિ એ ધમંડ રાખ. ( 10 ) દરેક માણુસને જ્યાં, જેવી રીતે મને જે કાંઈ બની શકે તે મદદ નહિ કરવી. ( 11 ) આપણું” પરિમિત, સ’ કુચિત, અને અ૯પજ્ઞ મન જેટલું સમજી શકે તે જ બસ આખરી સત્ય છે એમ માની બેસવું ( 12 ) બીજઓની નિર્બળતાના કાંઈ ખ્યાલ જ નહિ કરો. ( 17 ) મ્હારની કાટીથી સમાનતાના નિષ્ણુય કરવો. - આવી બાબતમાં લગભગ બધા માણુસા સરખી ભૂલ કરે છે. મી. મેકકારમાકે જીવનના લાંબા અનુભવ અને મનુષ્ય સ્વભાવમાં રહેલી નૈસર્ગિક નિર્બળતાના પાકા અભ્યાસ કર્યા પછી જ ઉપરની તેર ભૂલોની શૈધુ કરેલી જણાય છે; અને જગતમાં અવનવા કલા તેમજ કં કાસો ચાલી રહ્યા છે તેનું કારણ પણ એ જ ભૂલ છે. જજ તરીકે જાતજાતના પક્ષકારોની તપાસ ચલાવવાની ધણ્યાય જજોને તક મળે છે, પણ્ જેનામાં અભ્યાસીવૃત્તિનો અભાવ હોય અને જે નિર્મળ બુદ્ધિથી વિચારી શકતા ન હોય તે આવી શાલ કરી શકતા નથી. માનવ જીવનની આ ભૂલ શોધનારે તેમાંથી ઉગરવાના માર્ગો શોધી કાઢયા છે કે નહિ તે “હું જાણુતો નથી, પણ મને તો લાગે છે કે ઉપરની ભૂલમાંથી બચવાને એકમાત્ર ઉપાય હૃદયની વિશાળતા છે, એ સત્તમ સગુણ સિવાય ઉકત ભૂલે માંથી બચવાતો કોઈ આરો જણાતો નથી અતે ઉચ્ચ કોટિના નૈતિક સંસ્કા વગર હૃદયની વિશાળતાની આશા રાખવી એ થાર વાવીને આમ્રફળની આશા રાખવા બરાબર છે. દૈનિક " હિંદુસ્થાન ના એક અંકમાંથી. = == E-તે-= For Private And Personal Use Only