Vyakhyapragnaptisutram Part 01

Author(s): Divyakirtivijay
Publisher: Shripalnagar Jain Shwetambar Murtipujak Derasar Trust

Page 574

श्रीभगवत्यङ्ग श्रीअभय वृत्तियुतम् भाग-१ // 546 // प्रभृति उपवेशनं चोत्कुटुकत्वादिनापि स्यादत आह सन्निसन्नाणं ति संगततया निषण्णानां सुखासीनानामिति यावत् अत्थिकाए त्ति शतके प्रदेशराशीन्, अजीवकाए त्ति, अजीवाश्च तेऽचेतना: कायाश्चराशयोऽजीवकायास्तान्, जीवत्थिकाय मित्येतस्य स्वरूपविशेष कालोदायि णायाह, अरूविकायं ति, अमूर्तमित्यर्थः, जीवकायं ति जीवनं जीवो ज्ञानाधुपयोगस्तप्रधान: कायो जीवकायोऽतस्तम्, कैश्चिञ्जीवास्तिकायो जडतयाभ्युपगम्यतेऽतस्तन्मतव्युदासायेदमुक्तमिति, से कहमेयं मन्ने एवं? ति, अथ कथमेतदस्तिकायवस्तु रधिकारः। सूत्रम् 305 मन्य इति वितर्कार्थः, एवम मुना चेतनादिविभागेन भवतीति,एषां समुल्लापः, इमा कहा अविप्पकड त्ति,इयं कथा, एषाऽस्ति कालोदय्याधेकायवक्तव्यताप्यानुकूल्येन प्रकृता प्रक्रान्ता,अथवान विशेषेण प्रकटाऽविप्रकटा,अविउप्पकडत्ति पाठान्तरंतत्र अविद्वत्प्रकृताः | एकादशान्य तीथिकानां (अविज्ञप्रकृता) अथवा न विशेषतः, उत् प्राबल्यतश्च प्रकटाऽव्युत्प्रकटा, अयं च त्ति, अयं पुनः, तं चेयसे ति यस्माद्वयं परस्पर वार्तालापः। सर्वमस्तिभावमेवास्तीति वदामः तथाविधसंवाददर्शनेन भवतामपि प्रसिद्धमिदम्, तत्तस्माच्चेतसा मनसा वेदस त्ति पाठान्तरे पञ्चास्तिकायज्ञानेन प्रमाणाबाधितत्वलक्षणेन, एयमढे ति, अमुमस्तिकायस्वरूपलक्षणमर्थं स्वयमेव प्रत्युपेक्षध्वं पर्यालोचयतेति, 22 संबंधी गौतम पृच्छा,प्रभु महाकहापडिवन्ने त्ति महाकथाप्रबन्धेन महाजनस्य तत्त्वदेशनेन, एयंसि णं ति, एतस्मिन्नुक्तस्वरूपे 3 चक्किया केइ त्ति शक्नुयात् समीपागमनं कश्चित् / / 4 एयंसि ण भंते! पोग्गलत्थिकायसी त्यादि, अयमस्य भावार्थः, जीवसम्बन्धीनि पापकर्माण्यऽशुभस्वरूपफल प्रतिबोधः प्रव्रज्याऽऽदि। लक्षणविपाकदायीनि पुद्गलास्तिकाये न भवन्ति, अचेतनत्वेनानुभववर्जितत्वात्तस्य, जीवास्तिकाय एव च तानि तथा सूत्रम् 306 भवन्त्यनुभवयुक्तत्वात्तस्येति // ३०५॥प्राक्कालोदायिप्रश्नद्वारेण कर्मवक्तव्यतोक्ता, अधुना तु तत्प्रश्नद्वारेणैव तान्येव यथा पापफलविपाकादीनि भवन्ति तथोपदिदर्शयिषुरेत्थ णं स यित्यादि संविधानकशेषभणनपूर्वकमिदमाह 5 तए णं समणे भगवं महावीरे अन्नया कयाइ रायगिहाओ णयराओ गुणसिलए (या) चेइए (या) पडिनिक्खमति बहिया // 546 //