Vyadhi Vinash ya Dardino Dost

Author(s): Chandulal M Master
Publisher: Ranchodlal Gangaram

Page 247

૨૩૦
પ્રકરણ ૪ થું.
જવ, વાળો એ સર્વે ઔષધ ઉકાળીને ક્વાથ કરી પાછું અને આશરે રહે ત્યારે તા. મધ નાખી પીવાથી બાળકના પેટની અંદર બળગમ થતો મટે.
બાળકના તાવના ઉપાયો–કરી આતુ, સુંઠ, પાણીમાં ઘી પાવાથી તાવ ટળે. ખસળીઓ, ત્રાયમાન, પાણીમાં વાટી પાવાથી તાવ ટળે, દેવદાર, અગર પદમક, પાણીમાં ઘસી પીવાથી તાવ ટળે.
બાળકને માથું દુખતુ હોય તેના ઉપાયો –નાગોડના પાન દુધમાં બાફી માથે બાંધવાથી માથું દુખતું મટે. કાનમાં ફુલેલ તેલનું ટીપુ નાંખવાથી બગવા ટળે, તેથી માથાનો દુખાવ મટે.
બાળકના માથામાં અથવા કાનમાં ગડગુમડ થાય તેના ઉપાયો. પારો, ગંધક, મનસીલ, બોદાર, સોનાગેરૂ, કપુર એ સવ ઔષધો સમાન ભાગે લઈ વાટીને ઘીમાં કાળવી ચોપડવાથી ગડગુમડા મટે. કંકુ ધુપલમાં કેળવી ચોપડ્યાથી ગડગુમડ મટે. મીઢી આવલને માળવી બાવો પાણીમાં વાટી ચોપડવાથી માથુ પામ્યુ મટે. ગળી બોલર, સોનાગેરૂં વાટી ઘીમાં ચોપડવાથી માથાના રોગ મટે.
નં. ૩૯૬
૧ એક વરસની અંદરની વયના બાળકને ઓસડ આપવું તે તે. ગે ની અંદર આપવું, રસાયણ પદાર્થ બીલકુલ નહી આપવાં.
૨ એકથી ત્રણ વરસની ઉપરના બાળકને (કવાથે ગુણ વિગેરે) હલકા ઔષા આપવા જેથી તેને પાચન થઈ શકે.
૩ ત્રણથી નવ વરસની અંદરના બાળકને અર્ધા તોલા સુધી કવાથ આપવો.