Vaidik Vakya Rachnama Sarvanamo Ane Vyakaranni Visangati

Author(s): Bansidhar Bhatt
Publisher: Bansidhar Bhatt

Page 17

પરિશિષ્ટ ૧ : સર્વનામોની તારવણી - (૧) વૈદિક ગદ્યની વાક્યરચનામાં સર્વનામનો “જાતિ-વચન-સ્વીકારનો નિયમ” (Gender-NumberAgreement). $$4-5. પૂર્વીશ વાક્યમાં :
મૂળ કર્તાના સંદર્ભમાં યોજાયેલા તેનાને સામાન્ય (simple) વાક્ય : હું જ. ૧
સ્પષ્ટ કર્તાના સંદર્ભમાં યોજાયેલા તેનાને ગૌણ સંબંધક વાક્ય (Relative Clause) : હું ૪.૨
સંદર્ભમાં યોજાયેલા તેના વિવિધ ક્રિયાઓના, વિષયવસ્તુના કે પૂર્વ-નિર્દિષ્ટ શબ્દોના BULUH U34 (Proleptic Clause) : $ 7.8
સંગતિ ધરાવતા વિષય શબ્દના સંદર્ભમાં યોજાયેલા તેના સંગતિસૂચક વાક્ય (Appositive Clause) : હું ૪.૫
સંદર્ભમાં યોજાયેલા તેનાને સળંગ વર્ણનમાં અનુસૂત કે પુનરાવર્તિત વિષય કે શબ્દના અવાદેશીય વાક્ય (Anaphoric Clause) : $ ૫.૫
અપરાંશ વાક્યમાં :
તત્ – સર્વનામનું
જાતિ-વચન, વિધેય પ્રથમાવિભક્તિ ] (Predicate Nominative)ના જાતિ-વચન પ્રમાણે.
(૨)વૈદિક ગદ્યમાં તત્ (નપું), (નપું.) અને મ્ (નપું.) ની જેમ તત્ (નપું) ક્રિયાવિશેષણ તરીકે હ૧૨.
૧. “તેથી”, “પરિણામે” ના અર્થમાં, ૨. “તે પછી”, “આના પછી”, “આના લીધે” ના અર્થમાં, ૩. “ત્યાં” (સ્થાનસૂચક) ના અર્થમાં,
“તે....માં તેમાં” (પ્રસંગસૂચક)ના અર્થમાં, ૫. “એ બાબતે”, “આના સંદર્ભમાં”, “આના અનુસૈવાનમાં” ના અર્થમાં.
૬૨]
[સામીપ્ય : ઑકટોબર, ૨૦OO-માર્ચ, ૨૦૦૧