________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ચારા શ્રવણ કરનારના સાંભળવામાં તે આવા ઘણા પ્રસંગો આવે છે, પણ તે ઉપર વિચાર અને મનનની ખામીને લઈને આ ગુણની કિંમત પૂર્ણપણે સમજ થામાં આવતી નથી. ખંધક મુનિના પાંચ મુનિઓએ રાજાના ફરમાનથી ઘાણીમાં પીલાવાના પ્રસંગે આ ગુણના પ્રભાવથી કેવલજ્ઞાનની પ્રાપ્તિ કરી હતી અને મુક્તિને વર્યા હતા. ગજસુકુમાર મુનિના મસ્તક ઉપર સસરાએ માટીની પાળ બાંધી ખેરના અંગારા ભર્યા છતાં તેમાં આનંદ માની કમેના બંધનને તોડી નાંખ્યા તે પણ આ ગુણના પ્રભાવથી જ. શ્રીપાળને અનેક ઉપદ્રવ કરનાર ધવલશેઠના ઉપર પણ શ્રીપાળની પ્રીતિ થવાના કારણમાં આ ગુણ સિવાય બીજું શું હોઈ શકે ? ન્યાયવાન રામચંદ્રજીને ગાદી પ્રાપ્ત થવાના સમયે વનમાં જવાને હુકમ પિતા તરફથી મજે તે પ્રસંગે રામચંદ્રના મન ઉપર કોઈ પણ જાતની અરતિ જણાઈ નહતી, તેનું પણ કારણ આ ગુણ જ છે. ઐતિહાસિક દાખલાઓની સાથે વર્તમાન કાળની એવી મહાન વ્યકિતઓના દાખલાઓ લઈએ તો તે અસ્થાને નહિ ગણાય.
મહેમ શેઠ પ્રેમચંદ રાયચંદનું જીવન ચરિત્ર અમેરિકાના એક ધનાઢ્ય વેપારીએ લખેલું છે, જેનું ભાષાન્તર “ ગુજરાતી” પત્રમાં મહારા વાંચવામાં આવ્યું હતું. તેમાં જણાવ્યું હતું કે જે વખતે શેઠની પૂર્ણ જાહેરજલાલી હતી અને અત્યંત દેલત તેમની પાસે હતી તે વખતની શેઠની મુખમુદ્રામાં અને વખત જતાં શેઠની સ્થિતિમાં ફેરફાર થયો અને ન્યાયમંદિરમાં જવું પડયું અને
ત્યાં આગળ પોતાની તમામ સ્થિતિ નિવેદન કરી પિતાની બધી મિલકત કોર્ટને સોંપી દેવાનું કબુલ કરી બહાર નિકળતી વખતની તેમની મુખાકૃતિમાં ચરિત્ર લખનારને કાંઇ જ તફાવત માલુમ પડ્યો નહે. શાસ્ત્રજ્ઞાનરસિક શેઠ અનુપચંદ મલકચંદને ૫રિચય મને ઘણે હતો. તેમની મુખાકૃતિ સર્વ પ્રસંગોમાં આનંદિત માલમ પડતી હતી. એક વખત ન્યાતની ભાંજગડના પ્રસંગે હું તેમની સાથે હતે. ન્યાતની ભાંજગડમાં તેમનું વર્તન કેવળ ન્યાયી હતું છતાં તેમને હદ ઉપરાંત અપમાન ભરેલા શબ્દ કહેવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રસંગે તેમની મુખાકૃતિમાં કંઈ પણ ફેરફાર યા ગુસ્સે મને જણાયે નહોતે, પરંતુ ઉલટા તેઓ આનંદિત વદને જવાબ દેતા હતા. આ પ્રતાપ ખરેખર પ્રસન્નચિત્ત નામક ગુણને જ હતું. જીવનને સુખમય બનાવવામાં આ ગુણની ખાસ જરૂર છે. ગમે તેવા અનુકૂળ વા પ્રતિકૂળ સંજોગો પ્રાપ્ત થાય તો પણ મનનું સમતલપણું ટકાવી રાખવા માટે આ ગુણની ખાસ જરૂર છે.
૪ દયાળુ સ્વભાવ. જીવનને સુખમય બનાવવામાં દયાળુ સ્વભાવની પણ જરૂર છે. કઠોરતા
For Private And Personal Use Only
