________________ शा० उपक्रमः। श्रीअनुयोगद्वारं मलधारि श्रीहेमचन्द्रसूरि वृत्तियुतम्। // 302 // 392-398 1.3.3 कालप्रमाणम्। सङ्ख्येया उत्सर्पिण्यवसर्पिण्योऽतिक्रामन्त्यतोऽसङ्खयेयोत्सर्पिण्यवसर्पिणीमानं प्रस्तुतपल्योपमं ज्ञातव्यम् ॥३९४॥सूक्ष्म [1] उपक्रमः। क्षेत्रपल्योपमे तु सूक्ष्मैर्वालाग्रैः स्पृष्टा अस्पृष्टाश्च नभःप्रदेशा गृह्यन्ते, अतस्तद्व्यावहारिकादसङ्खयेयगुणकालमानं द्रष्टव्यम् / 1.3 प्रमाणम्। आह, यदि स्पृष्टा अस्पृष्टाश्च नभःप्रदेशा गृह्यन्ते तर्हि वालाग्रैः किं प्रयोजनम्? यथोक्तपल्यान्तर्गतनभःप्रदेशापहारमात्रतः द्रव्यादिचतुर्भेदाः सामान्येनैव वक्तुमुचितं स्यात् / सत्यम्, किन्तु प्रस्तुतपल्योपमेन दृष्टिवादे द्रव्याणि मीयन्ते, तानि च कानिचिद्यथोक्तवालाग्रस्पृष्टैरेव नभः प्रदेशैर्मीयन्ते कानिचिदस्पृष्टैरित्यतो दृष्टिवादोक्तद्रव्यमानोपयोगित्वाद्वालाग्रप्ररूपणात्र प्रयोजनवतीति॥ 395-96 // तत्थ णं चोयए पण्णवगमित्यादि / तत्र नभ:प्रदेशानां स्पृष्टास्पृष्टत्वप्ररूपणे सति जातसन्देहः प्रेरकः प्रज्ञापकमा 1.3.3.2 चार्य मेवमवादीत्, भदन्त! किमस्त्येतद्यदुत तस्य पल्यस्यान्तर्गतास्ते केचिदप्याकाशप्रदेशाविद्यन्ते ये तैर्वालाग्रैरस्पृष्टाः पूर्वोक्त विभा०नि०। प्रकारेण वालाग्राणां तत्र निबिडतयावस्थापनाच्छिद्रस्य क्वचिदप्यसम्भवाद्दुरुपपादमिदं यत्तत्रास्पृष्टा नभ:प्रदेशाः सन्तीति औप० कालः। 1.3.3.2.1-2 प्रच्छकाभिप्रायः। तत्रोत्तरम्, हन्तास्त्येतन्नात्र सन्देहः कर्तव्यः / इदंच दृष्टान्तमन्तरेण वायात्रतः प्रतिपत्तुमशक्तः पुनर्विनेयः iii.क्षेत्रपल्योपम पृच्छति, यथा कोऽत्र दृष्टान्तः? प्रज्ञापक आह- से जहानामए, इत्यादि। अयमत्र भावार्थः, कूष्माण्डानां पुंस्फलानां भृते सागरोपमयोः कोष्ठके स्थूलदृष्टीनां तावद्धृतोऽयमिति प्रतीतिर्भवति / अथ कूष्माण्डानांबादरत्वात्परस्परंतानि छिद्राणि संभाव्यन्ते येष्वद्यापि ii.व्यवहारिकेमातुलिङ्गानि बीजपूरकाणि मान्ति, तत्प्रक्षेपेच पुनर्भृतोऽयमिति प्रतीतावपि मातुलिङ्गच्छिद्रेषु बिल्वानि प्रक्षिप्तानि तान्यपि भेदे तत्प्रयोज नथ। मातानि, एवंतावद्यावत्सर्षपच्छिद्रेषु गङ्गावालुका प्रक्षिप्तासाऽपि माता, एवमर्वाग्दृष्टयो यद्यपि यथोक्तपल्ये शुषिराभावतोऽस्पृष्टनभःप्रदेशान्न सम्भावयन्ति तथापि वालाग्राणां बादरत्वादाकाशप्रदेशानांतु सूक्ष्मत्वात्सन्त्येवासङ्ख्याता अस्पृष्टा नभ:©मान्तीत्येवं। i. सूक्ष्म // 302 //