________________ श्रीदशवैकालिक श्रीहारिक वृत्तियुतम् // 197 // 223-224 जीवस्य नि०- आयाणे परिभोगे जोगुवओगे कसायलेसा य। आणापाणू इंदिय बंधोदयनिजरा चेव // 223 // चतुर्थमध्ययनं नि०- चित्तं चेयण सन्ना विन्नाणं धारणा य बुद्धी / ईहामईवियक्का जीवस्स उ लक्खणा एए॥२२४॥दारं // षड्जीव निकायम्, एतत्प्रतिद्वारगाथाद्वयम्, अस्य व्याख्या- आदानं परिभोगस्तथा योगोपयोगौ कषायलेश्याश्च तथाऽऽनापानौ इन्द्रियाणि सूत्रम् 1 बन्धोदयनिर्जराश्चैव, तथा चित्तं चेतना संज्ञा विज्ञानं धारणा च बुद्धिश्च तथा ईहामतिवितर्का जीवस्य तु लक्षणान्येतानि, षङ्जीवनिकायः नियुक्तिः तुशब्दस्यावधारणार्थत्वाञ्जीवस्यैव नाजीवस्य इति प्रतिद्वारगाथाद्वयसमासार्थः॥ व्यासार्थस्तु भाष्यादवसेयः, तच्चेदं भा०- लक्खिज्जइत्ति नजइ पञ्चक्खियरो व जेण जो अत्थो।तं तस्स लक्खणं खलु धूमुण्हाइ व्व अग्गिस्स // 12 // लक्ष्यत इति ज्ञायते कोऽसावित्याह- प्रत्यक्षः अक्षगोचरापन्नः इतरो वा परोक्षः येन उष्णत्वादिना योऽर्थः अग्न्यादिस्तत्तस्य। लक्षणानि (जीवसिद्धिः) लक्षणंखल्विति, तदेव स्पष्टयति-धूमौष्ण्यादिवदग्नेरिति, सह्यौष्ण्येन प्रत्यक्षो लक्ष्यते, परोक्षो धूमेनेति गाथार्थः। तत्रादाना भाष्यम् दीनां दृष्टान्तानाह 12-14 जीवस्य भा०- अयगार कूर परसूअग्गि सुवण्णे अखीरनरवासी। आहारो दिटुंता आयाणाईण जहसंखं॥१३॥ लक्षणानि अयस्कार:कूरस्तथा परशुरग्निः सुवर्णं क्षीरनरवास्यः तथा आहारो दृष्टान्ता आदानादीनां प्रक्रान्तानां यथासंख्यम्, प्रतिज्ञाद्युल्लङ्घनेन / जीवशुद्धिः। चैतदभिधानं परोक्षार्थप्रतिपत्तिं प्रति प्रायः प्रधानाङ्गताख्यापनार्थमिति गाथार्थः॥ साम्प्रतं प्रयोगानाहभा०- देहिंदियाइरित्तो आया खलु गज्झगाहगपओगा। संडासा अयपिंडो अययाराइव्व विन्नेओ॥१४॥ // 197 // देहेन्द्रियातिरिक्त आत्मा, खलुशब्दो विशेषणार्थः, कथंचित्, न सर्वथाऽतिरिक्त एव, तदसंवेदनादिप्रसङ्गादिति, अनेन / प्रतिज्ञार्थमाह, प्रतिज्ञा पुनः- अर्थेन्द्रियाणि आदेयादानानि विद्यमानादातृकाणि, कुत इत्याह- ग्राह्यग्राहकप्रयोगात्, ग्राह्या