________________ श्रीआवश्यक नियुक्तिभाष्यश्रीहारि० वृत्तियुतम् भाग-२ // 761 // तुज्झ पायंका मम य कडेवरंति, मुद्दियं पुणन सक्कुणोमित्ति, कुमारस्स कोड्डुंजायं, ते वंचिय एगागी गओ, तहेव जायं,पायंके घेत्तूण पच्चागओ, पुणो रडइ, पुणो पुच्छिओ, सो भणइ- चप्फलिगाइयं कहेइ, एसा भणइ- कुमार! तुज्झवि पायंकसयं जायं मज्झवि कलेवरंति, कुमारो तुसिणीओ जाओ, अमच्चपुत्तेण चिंतियं, पेच्छामि से सत्तं किं किवणतणेण गहियं आउ सोंडीरयाए?, जड़ किवणत्तणेण कयं न एयस्स रज्जंति नियत्तामि, पचूसे भणइ-वच्चह तुब्भे, मम पुण सूलं कज्जइन सक्कुणामि गंतुं, कुमारेण भणियं-न जुत्तं तुम मोत्तूण गंतूं, किंतु मा कोइ एत्थ मे जाणेहित्ति तेण वच्चामो, पच्छा कुलपुत्तगघरंणीओ समप्पिओ, तं च सव्वं पेज्जामोल्लं दिन्नं, मंतिपुत्तस्स उवगयं जहा- सोंडीरयाएत्ति, भणियं चऽणेण- अस्थि मे विसेसो अओ गच्छामि, पच्छा गओ, कुमारेण रज्जं पत्तं, भोगाविसे दिण्णा, एयस्स पारिणामिगी बुद्धी ॥चाणक्को- गोल्लविसए चणयग्गामो, तत्थ य चणगो माहणो, सो य सावओ, तस्स घरे साहू ठिया, पुत्तो से जाओ सह दाढाहिं, साहूण पाएसु पाडिओ, कहियं तव पादाङ्का मम च कलेवरमिति मुद्रितं पुनर्न शक्नोमीति, कुमारस्य कौतुकं जातम्, तान् वञ्चयित्वा एकाकी गतः, तथैव जातम्, पादाङ्कान् गृहीत्वा प्रत्यागतः, पुना रटति, पुनः पृष्टः, स भणति / चप्फलिकादिकं (कौतूहलिक) कथयति, एषा भणति- कुमार! तवापि पादाङ्कशतं जातं ममापि कलेवरमिति, कुमारस्तूष्णीको जातः, अमात्यपुत्रेण चिन्तितम्, पश्याम्यस्य सत्त्वं किं कृपणत्वेन गृहीतमातः शौण्डीर्येण?, यदि कृपणत्वेन कृतं नैतस्य राज्यमिति निवर्ते, प्रत्यूषसि भणति- व्रजत यूयम्, मम पुनः शूलं क्रियते(पीडयति) न शक्नोमि गन्तुम्, कुमारेण भणितं- न युक्तं त्वां मुक्त्वा गन्तुम्, किन्तु मा कोप्यत्र मां ज्ञासीत् तेन व्रजावः, पाश्चात्कुलपुत्रकगृह नीतः समर्पितः, तच्च सर्वं पेया (पोषण) मूल्यं दत्तम्, मन्त्रिपुत्रस्योपगतं यथा- शौण्डीर्येणेति, भणितं चानेन- अस्ति मे विशेषः अतो गच्छामि, पश्चाद्गतः, कुमारेण राज्यं प्राप्तम्, भोगा अपि तस्मै दत्ताः, एतस्य पारिणामिकी बुद्धिः। चाणक्यः- गोल्लविषये चणकग्रामः, तत्र च चणको ब्राह्मणः, स च श्रावकः, तस्य गृहे साधवः स्थिताः, पुत्रस्तस्य जातः सह दंष्ट्राभिः, साधूनां पादयोः पातितः, कथितं * एगट्ठाणे। नमस्कारव्याख्या, नियुक्तिः 949-951 बुद्धिसिद्धलक्षणम्: औत्पत्तिक्यादिभेदाः, लक्षणानि दृष्टान्ताश्च। // 761 //