________________ 0.5 नमस्कार श्रीआवश्यक नियुक्तिभाष्यश्रीहारिक व्याख्या, नियुक्तिः 918 महासार्थ वृत्तियुतम् भाग-२ दृष्टान्ता: // 684 // रागद्वेषकषा साहूणं॥१॥एवंविधं रागं नामयन्तः- अपनयन्तः, क्रियाकालनिष्ठाकालयोरभेदादपनीत एव गृह्यते, आह-प्रशस्तनामनमयुक्तम्, न, तस्यापिबन्धात्मकत्वात्, आह-'एस पसत्थो' इत्यादिकथं?, सरागसंयतानां कूपखननोदाहरणात् प्राशस्त्यमित्यलं प्रसङ्गेन / इदानीं दोषो द्वेषो वा, 'दुष वैकृत्ये' दुष्यतेऽनेन अस्मिन्नस्माद्दूषणं वा दोषः, 'द्विष अप्रीतौ' वा द्विष्यतेऽनेनेत्यादिना द्वेषः, असावपि नामादिश्चतुर्विधो न्यक्षेण रागवदवसेयः, तथाऽपि दिग्मात्रतो निर्दिश्यते- नोआगमतो द्रव्यद्वेषः ज्ञशरीरे- वाहत्वादि, तरव्यतिरिक्तः कर्मद्रव्यद्वेषो नोकर्मद्रव्यद्वेषश्च, कर्मद्रव्यद्वेषः योग्यादिभेदाश्चतुर्विधा एव पुद्गलाः, नोकर्मद्रव्यदोषो दुष्टवणादिः, सविशेषाः, भावद्वेषस्तु द्वेषकर्मविपाकः, सच प्रशस्तेतरभेदः, प्रशस्तोऽज्ञानादिगोचरः, तथा ह्यज्ञानमविरतिमित्यादि द्वेष्टि, अप्रशस्तस्तु येन्द्रियाणि सम्यक्त्वादिगोचरः, तत्राप्रशस्ते उदाहरणं- णंदो नाम नाविओ गंगाए लोगं उत्तारेइ, तत्थ य धम्मरूई णाम अणगारो तीए (सदृष्टा |न्तानि) कषानावाए उत्तिण्णो, जणो मोल्लं दाऊण गओ, साहू रुद्धो, फिडिया भिक्खावेला, तहावि न विसज्जेइ, वालुयाए उण्हाए यनिक्षेपाः (8) (षण्णयमार्गणा तिसाइओ य अमुचंतो रुट्ठो, सो य दिट्ठीविसलद्धिओ, तेण डहोमओ एगाए सभाए घरकोइलओ जाओ, साहूवि विहरतो च) परीसहो पसर्गाः (श्लोका तं गामं गओ, भत्तपाणं गहाय भोत्तुकामो सभं अइगओ, तेण दिट्ठो, सो पेक्खंतओ चेव तस्स आसुरत्तो, भोत्तुमारद्धस्स दृष्टान्तानि च) कयवरं पाडेइ, अन्नं पासंगओ, तत्थवि, एवं कहिंचि न लब्भइ, सोतं पलाएइ, को रे एस? नाविगनंदमंगुलो?, दड्डो, समुदं अर्हच्छब्द निरुक्तिः, 8 साधूनाम्॥१॥Oनन्दो नाम नाविको गङ्गायां लोकानुत्तारयति, तत्र च धर्मरुचिर्नाम अनगारस्तया नावोत्तीर्णः, जनो मूल्यं दत्वा गतः, साधूरुद्धः, स्फिटिताफलम। भिक्षावेला, तथाऽपि न विसर्जयति, वालुकायामुष्णायां तृषार्दितश्चामुच्यमानो रुष्टः स च दृष्टिविषलब्धिमान् , तेन दग्धो मृत एकस्यां सभायां गृहकोकिलो जातः, साधुरपि बिहरन् तं ग्रामं गतः, भक्तपानं गृहीत्वा भोक्तुकामः सभामतिगतः, तेन दृष्ट, स पश्यन्नेव तस्मै क्रुद्धः, भोक्तुमारब्धे कचवरं पातयति, अन्य पार्श्वगतः, तत्रापि, 8 एवं कुत्रापि न लभते, स तं प्रलोकयति-को रे एषः नाविको नन्दोऽमङ्गलः?, दग्धः, समुद्र 2 तन्ननस्कार // 684 //