Uttaradhyayanani

SR No.: 600356
Original Sutra Author: N/A
Author: Nemichandracharya
Publisher: Pushpachandra Kshemchandra Balapurwala
Publication Year: 1937
Total Pages: 798
Language: Prakrit
Classification: Manuscript & agam_uttaradhyayan
File Size: 21 MB

Page 232

य, बाउसियत्तं दुहा समक्खायं । सुक्किलवत्थाइधरे, देसे सधे सरीरम्मि ॥ १ ॥ आभोगमणाभोगे, संवुड असंवुडे अहासुहुमे । सो दुविहो वी बउसो, पंचविहो होइ नायवो || २ || आभोगे जाणंतो, करेइ दोसं तहा अणाभोगे । | मूलत्तरेहि संवुडो, विवरीयमसंवुडो होइ ॥ ३ ॥ अच्छि मुह मज्जमाणो, होइ अहासुहुमओ तहा बउसो । पेडिसेवणा | कैसाए, होइ कुसीलो दुहा एसो ॥ ४ ॥ नाणे दंसण चरणे, वे य असुहुमए य बोद्धवे । पडिसेवणाकुसीलो, पंचविहो ऊ मुणेो ॥ ५ ॥ नाणाई उवजीवइ, अहसुहुमो अह इमो मुणेयचो । साइज्जंतो रागं, वच्चइ एसो तवच्चरणी ॥ ६ ॥ एमेव कसायम्मि वि, पंचविहो होइ ऊ कुसीलो य । कोहेणं विज्जाई, पउंजए एव माणाई ॥ ७ ॥ एमेव दंस - म्मि वि, सावं पुण देइ ऊ चरित्तम्मि । मणसा कोहाईणि उ, करेइ अह सो अहासुमो ॥ ८ ॥ कसाएहिं नाणाईणि विराहेइ त्ति कसायकुसीलो । 'नियंठो' अग्भितरबाहिर गंथनिग्गओ, सो उवसंतकसाओ खीणकसाओ वा अंतोमुहुत्तका -
द्विधा समाख्यातम् । शुक्लवखादिधरो, देशे सर्वे शरीरे ॥ १ ॥ आभोग अनाभोगः, संवृतोऽसंवृतो यथासूक्ष्मः। स द्विविधोऽपि बकुशः, | पञ्चविधो भवति ज्ञातव्यः ॥ २ ॥ आभोगः जानन् करोति दोषं तथा अनाभोगः । मूलोत्तरैः संवृतो, विपरीतोऽसंवृतो भवति ॥ ३ ॥ अक्षिणी मुखं मृजन् भवति यथासूक्ष्मकस्तथा बकुशः । प्रतिसेवनायां कषाये, भवति कुशीलो द्विधा एषः ॥४॥ ज्ञाने दर्शने चरणे, तपसि च यथासूक्ष्मश्च बोद्धव्यः । प्रतिसेवनाकुशीलः, पञ्चविधस्तु ज्ञातव्यः ॥ ५ ॥ ज्ञानादि उपजीवति, यथासूक्ष्मोऽथाऽयं ज्ञातव्यः । सादयन् रागं, व्रजति एष तपश्चरणी ॥ ६॥ एवमेव कषायेऽपि, पञ्चविधो भवति तु कुशीलश्च । क्रोधेन विद्यादि, प्रयुङ्क्ते एवं मानादि ॥ ७॥ एवमेव दर्शनेऽपि शापं पुनर्ददाति तु चारित्रे । मनसा क्रोधादीनि तु करोति अथ स यथासूक्ष्मः ॥ ८ ॥ कषायैर्ज्ञानादीनि विराधयति इति कषायकुशीलः । 'निर्ग्रन्थः ' आभ्यन्तरबाह्यग्रन्थनिर्गतः, स उपशान्तकषायः क्षीणकषायो वा अन्तर्मुहूर्त्तकालिकः । मोहनीयादिधातिचतुकर्मापगतः स्नातको भण्यते । पुलाक-बकुश-प्रतिसेवनाकुशीलाः द्वयोः समायिक च्छेदोपस्थापनीयसंयमयोर्भवेयुः । कषायकुशीलो द्वयोः
पञ्चनिर्ग्रन्थवक्तव्यता ।