________________
उपाध्यपनसूत्रम् ॥२४३॥
AAPARRRRR
प्रामध्य०२६
॥२४३॥
चः पूत्तौं, "मोसलित्ति" तिर्यगलमयो वा घट्टना, तृतीया । 'प्रस्फोटना' प्रकर्षेण रेणुगुण्ठितस्येव वस्त्रस्य फोटना चतुर्थी । विक्षेपणं विक्षिप्ता पञ्चमी, स्त्रीत्वं प्राग्वत , सा च प्रत्युपेक्षितवस्त्रस्याप्रत्युपेक्षिते प्रक्षेपणं, प्रत्युपेक्ष्यमाणो वा वस्त्राश्चलं यध्वं क्षिपति । वेदिका षष्ठी, सा च पञ्चविधा । यदाहुः-"वेइआ पंचविहा पणत्ता, तंजहा-उड्ढवेइबा १ अहोवेइबा २ तिरिअवेइमा ३ दुहनो वेइया ४ एगो या वेइमा ५ । तत्थ 'उड्ढवेइया' उपरि जाणुगाणं हत्थे काऊण पडिलेहेइ १ । 'अहोवेइया' अहो जाणुगाणं हत्थे काऊण पडिलेहेइ २ ।
'तिरिअवेइया' संडासयाणं मज्झे हत्थे नेऊण पडिलेहेइ ३ । 'उभो वेइया' बाहाणं अंतरे दोवि जाणुगा काऊण पडिलेहेइ ४ । 'एगो वेइमा' एग जाणुगं बाहाणमन्तरे काऊण पडिलेहेइत्ति ५।" *एवमेते षडदोषाः त्याज्याः ॥ २६ ॥ तथा-'प्रशिथिलं' नाम दोषो यददृढमतिर्यगायतं वा वस्त्रं गद्यते, प्रलम्बो-यद्विपमग्रहणेन प्रत्युपेक्ष्यमाणवस्त्रकोणानां लम्बनं । लोलो-यद्भूमौ करे वा प्रत्युपेक्ष्यमाणवस्त्रस्य लोलनममीषां द्वन्द्वः । एकामर्शनमेकामर्शा, स्त्रीत्वं प्राग्वत् , मध्ये गृहीत्वा ग्रहणदेशं यावदुभयतो वस्त्रस्य यदेककालमाक
पण । अनेकरूपा संख्यात्रयातिक्रमेण युगपदनेकवस्त्रग्रहणेन वा या धृनना-वस्त्रकम्पना साऽनेकरूपधूनना । तथा करोति 'प्रमाणे प्रस्फो|| टनादिसंख्यारूपे 'प्रमादम् ' अनवधानं । यच्च 'शङ्किते' प्रमादात्प्रमाणं प्रति शङ्कोत्पत्तौ गणना करांगुलिरेखास्पर्शनादिना एकद्वित्रिसंख्यारूपामुपगच्छतीति गणनोपगं यथा भवत्येवं प्रक्रमात्प्रस्फोटनादि कुर्यात्सोऽपि दोषः । सर्वत्र पूर्वसूत्रादनुवर्णं वजनक्रिया योज्या । एवं
___वेदिकायाः पंचभेदाः । ऊर्ध्ववेदिका १ अधोवेदिका २ तिरंगवेदिका ३ उभयवेरिका ४ एकवेदिका ५। ऊर्ध्ववेदिका सा यस्यां उभयोअन्विोपरि हस्तयो रक्षणम् १ । अधोवेदिका सा जान्योरधः प्रचुर हस्तयो रक्षणम् २ । तिर्यगवेदिका सा यस्यां तिर्यग् हस्तौ कृत्वा प्रतिलेखनम् ३ । उभयवेदिका सा यस्यां उभाभ्यां जानुभ्यां बाझे उभयोईस्तयो रक्षणम् ४ । एकवेदिका सा यस्यां एक जानु हस्तमध्ये अपर जानु बाझे रक्ष्यते । इति दीपिकायाम् ॥
NeedeuveseoveeeeeeeeeeeeeeeeY
RRRRBARSसकर