________________
********STARSAA
व्याख्या-'खवणे' लवणोदसमुफे, 'काखसमुद्दे' काखोदसमुझे स्वयम्जूरमणसमुझे च प्राचुर्येण मत्स्या नवन्ति । उपलकएमतत् तेन शेषा अपि मकरादयो जलचरजीवविशेषास्तत्र ज्यांसो जवन्तीति प्रतिपत्तव्यं । अवशेषेषु तु समुषु प्रायो न जवन्ति मत्स्या वा मकरा वा, वाशब्दादन्येऽपि कपादयः ॥ ए.॥
प्राय इति कथं खब्धमिति चेकुच्यते यत पाहनबित्ति परजावं पडुच्च न उ सबमछपमिसेहो। अप्पासेसेसु नवे न हु ते निम्मछया नणिया॥१॥ | व्याख्या-इह “नस्थि उ मचा य मयरा वा" इति यत्प्राग नास्तित्वं मत्स्यानामुक्तं तत् प्रचुरनावं प्राचुर्य प्रतीत्य है वेदितव्यं, यथा प्राचुर्येणावशेषेषु समुज्ञेषु मत्स्यादयो न जवन्तीति, न तु सर्वथा, तत्र मत्स्यानां उपखवणमेतत् ( तेन) मकरादीनां च प्रतिषेधः, यतोऽपाः शेषेषु समुज्ञेषु मत्स्यादयो नियमतः सम्भवन्ति, न खलु ते निर्मत्स्या सर्वथा जखच-४ |रजीवरहिता जणितास्तीर्थकरगणधरैः । तथा चात्रार्थे संस्कृतक्षेत्रसमाससूत्रं संवादि-"खवणकाखोदस्वयम्नूरमणा बहुमत्स्यकलपा नेतरे" इति ॥ १ ॥
सम्प्रति सदृशविसदृशनामानि दीपसमुज्युगलान्याहजंबू लवणो धायई कालो य पुरकरा जुश्रलाई। वारुणिखीरघयस्कू नंदीसरो अरुणदीवुदही ॥ ए॥ ___ व्याख्या-जम्बूदीपो खवण इति तथा धातकीखएमः कालोद इति श्रपि दीपोदधियुगले विसदृशनामके, पुष्करादीनि पुष्करवरप्रनृतीनि युगतानि सदृशनामानि, तान्येव वंशतो दर्शयति-"वारुणीत्यादि" वारुणीवरो दीपो
मकरादीनां च प्रतिषेधः, या समुत्रेषु मत्स्यादयो न वा नास्तित्वं मत्स्यानामुक्तं तत्
