________________
उ० अ०५१
1
अंधयारे तमे घोरे, चिट्ठेति पाणिणो बहू । को करिस्सइ उज्जोयं, सङ्घलोगम्मि पाणिणं ? ॥ ७५ ॥ उग्गओ विमलो भाणू, सबलोग पभंकरो । सो करिस्सइ उज्जोयं, सबलोगम्मि पाणिणं ॥ ७६ ॥ भाणू य इति के बुत्ते ?, केसी गोयममववी । तओ केसिं बुवंतं तु, गोयमो इणमन्ववी ॥ ७७ ॥ उग्गओ खीणसंसारो, सङ्घण्णू जिणभक्खरो । सो करिस्सइ उज्जोयं, सङ्घलोगम्मि पाणिणं ॥७८॥ व्याख्या—अन्धमिवान्धम् अर्थाद् जनं करोतीत्यन्धकारं तस्मिन् 'तमसि' प्रतीते । शेषं सुगममेव इति सूत्रपञ्चकार्थ: ।। ७४-७५-७६-७७-७८ ॥
साहु गोयम ! पन्ना ते, छिन्नो मे संसओ इमो । अन्नो वि संसओ मज्झं, तं मे कहसु गोयमा ! ॥ ७९ ॥ सारीरमाणसे दुक्खे, बज्झमाणाण पाणिणं । खेमं सिवं अणाबाहं, ठाणं किं मन्नसी मुणी ! १ ॥ ८० ॥ अत्थि एगं धुवं ठाणं, लोगग्गम्मि दुरारुहं । जत्थ नत्थि जरा मच्चू, वाहिणो वेयणा तहा ॥ ८१ ॥ ठाणे य इति के वुत्ते ?, केसी गोयममववी । केसिमेवं बुवंतं तु, गोयमो इणमढवी ॥ ८२ ॥ णिवाणं ति अबाहं ति, सिद्धी लोगग्गमेव य । खेमं सिवं अणाबाहं, जं चरंति महेसिणो ॥ ८३ ॥ तं ठाणं सासयंवासं, लोगग्गम्मि दुरारुहं । जं संपत्ता न सोयंति, भवोहंतकरा मुणी ! ॥ ८४ ॥
व्याख्या - स्पष्टमेव । नवरम् — “सारीरमाणसे" त्ति शारीरमानसैः “दुक्खि" त्ति दुःखैः "बज्झमाणाणं" ति बध्यमानानां 'क्षेमं' व्याधिविरहतः 'शिवं' सर्वोपद्रवाभावतः 'अनाबाधं' स्वाभाविकबाधाऽपगमतः ॥ 'वेदनाश्च' शारीरमानसदुःखानुभवात्मिकाः, ततश्च व्याध्यभावेन क्षेमत्वम्, जरामरणाऽभावेन शिवत्वम्, वेदनाऽभावेनाऽनाबाधत्वमिति ॥ " निव्वाणं ति" इतिशब्दः स्वरूपपरामर्शकः, यत्राऽपि नास्ति तत्राप्यध्याहर्त्तव्यः, तत उच्यते इति अध्याहारात्
XCXCXCXXCXX♚*****
केशिगौतमयोः प्रश्नोउत्तराणि ।
