________________
श्रीआचाराङ्गवृत्तिः (शीलाका.)
܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀܀
यथा हि वनस्पतिकायस्य ओषध्यादिको भेद एवं पृथिव्या अपि द्रष्टव्यः, तत्र ओषध्यः-शाल्याधाः, तृणानि-दर्भा
अध्ययनं १ दीनि, सेवालं-जलोपरि मलरूपं, पनका-काष्ठादाधुन्लीविशेषः पञ्चवर्णः, कन्द-मूरणकन्दादिः, मूलम्- उशीरादीति ॥ एते च सूक्ष्मत्वान्नकद्वयादिकाः समुपलभ्यन्ते, यत्संख्यास्तूपलम्भ्यन्ते तदर्शयितुमाह
उद्देशकः २ इकस्स दुण्ह तिण्ह व संखिजाण व न पासिउसका । दीसंति सरीराइपुढविजियाणं असंखाणं ॥२॥
स्पष्टा ॥ कथं पुनरिदमवगन्तव्यम् ?, सन्ति पृथिवीकायिका इति, उच्यते, तदधिष्ठितशरीरोपलब्धेः अधिष्ठातरि प्रतीतिर्गवाश्वादाविव इति, एतद्दर्शयितुमाह -
एएहिं सरीरेहिं पच्चक्खं ते परूविया हुति। सेसा आणागिझा चक्खुफासं न जं इति ॥ ८३ ॥ __'एभिः' असंख्येयतयोपलभ्यमानैः पृथिवीशर्करादिभेदभिन्नैः शरीरस्ते शरीरिणः शरीरद्वारेण 'प्रत्यक्षं साक्षात् 'प्ररूपिताः' ख्यापिता भवन्ति. शेषास्तु सूक्ष्मा आज्ञाग्राह्या एव द्रष्टव्याः, यतस्ते चक्षुःस्पर्श नागच्छन्ति, स्पर्शशब्दो विषयार्थः ॥ प्ररूपणाद्वारानन्तरं लक्षणद्वारमाह
उवभोगजोग अज्झवसाणे महसुय अचक्खुदंसे य । अविहोदयलेसा सन्नुस्सासे कसाया य ॥८४॥
तत्र पृथिवीकायादीनां स्त्यानाद्यदयाद्या च यावती चोपयोगशक्तिरव्यक्ता ज्ञानदर्शनरूपेत्येवमात्मक उपयोगो लक्षणं, तथा योग:-कायाख्य एक एव, औदारिकतन्मिश्रकार्मणात्मको वृद्धयष्टिकम्पो जन्तोः सकर्मकस्यालम्बनाय
Bu६०॥ व्याप्रियते, तथा अध्यवसायाः-सूक्ष्मा आत्मनः परिणामविशेषाः, ते च लक्षणम् , अव्यक्तचैतन्यपुरुषमनःसमुद्भत