________________
BA
नन्दिसूत्रम् ॥५०॥
MUMH-45%
श्रमणःस्वोपज्ञमाण्यटीकायां-'सद्धेकं अवधिविच्छेदविशेषः इति ।' तानि च एकजीवस्य संख्येया संख्येयानि वा भवति । [यत उक्तं-मृलावश्यके प्रथमपीठिकायां-"फडा य असंखेजा संखेजयावि एकजीवस्स" इति, तानि च चित्ररूपाणि ।
अवरितथाहि-कानिचित पर्यतवर्तिषु आत्मप्रदेशेषु उत्पद्यते । तत्रापि कानिचित्पुरतः कानिचित्पृष्टतः । कानिचिदधोभागे कानि- समलंकृतम् चिदपरितनमागे कानिचित्मध्यवर्तिषु आत्मप्रदेशेषु, [तत्र यदा अन्तर्वतिध्वात्मप्रदेशेषु ] अवधिज्ञानं उपजायते तत्(दा) आत्मन:-पर्यते स्थितं इति कृत्वा अंतगतं इत्युच्यते । तैरेव पर्यन्तवर्तिभिः आत्मप्रदेशः साक्षादवधिरूपेण ज्ञानेन ज्ञानात न शेषरिति । अथवा औदारिकशरीरस्य अंते गतं-स्थितं अंतगतं, कयाचित् एकदिशोपलं भात् , इदमपि स्पर्दूकरूपं अवधिज्ञानं, अथवा सर्वेषां अपि आत्मप्रदेशानां क्षयोपशमभावेऽपि औदारिकशरीरांतेन एकया दिशा यद्वशादुपलभ्यते तत अपि अंतगतं. आह-यदि सर्वात्मप्रदेशानां क्षयोपशमस्ततः सर्वतः किं न पश्यति', उच्यते, एकदिशा एव क्षयोपशमसंमवात विचित्रो हि क्षयोपशमस्ततः सर्वेषां अपि आत्मप्रदेशानां इत्थंभूत एव स्वसामग्रीवशात् क्षयोपशमः संवृत्तो यत् औदारिकशरीरं || अपेक्ष्य कयाचित विवक्षितया एकया दिशा पश्यति इति, तृतीयो अर्थ एकदिग्माविना तेन अवधिज्ञानेन यत उद्योतितं क्षेत्रं तस्य अंते वर्त्तते तदवधिज्ञानं, अवधिज्ञानवतः तदंते वर्तमानत्वात् , ततोऽते-एकदिगरूपस्यावधिज्ञानविषयस्य पर्यन्ते व्यवस्थितमंतगतं, चशब्दो देशकालादिअपेक्षया स्वगतानेकमेदसूचका, तथा 'मध्यगतं च' इति इह मध्य-प्रसिद्ध दंडादिमध्यवत, ततो मध्येगतं मध्यगतं, इदमपि त्रिधा व्याख्येयं आत्मप्रदेशानां मध्ये-मध्यवर्तिषु आत्मप्रदेशेषु गतंस्थितं । इदं च स्पर्द्धकरूपं अवधिज्ञानं सर्वदिगउपलंभकारणं मध्यवर्तिना आत्मप्रदेशानां अबसेयं । अथवा सर्वेषां अपि
SICROCALGANA
॥५०॥
