________________
सूक्तमुक्ता
काचः काचो मणिमणिः ॥९॥ वायुना यत्र नीयन्ते, कुञ्जराः पष्टिहायनाः । गावस्तत्र न गण्यन्ते, मशकस्य च का|१२६ प्रवल्यां कथा? ॥ १०॥ यवागूजरणे जाड्यं, मोदकानां तु कथा । वचनेऽपि दरिद्रत्वं, धनाशा तत्र कीदृशी? ॥ ११॥ मृगारिंकीर्णेऽ
वा मृगेन्द्रं वा, हरिं व्याहरतां जनः। तस्य द्वयमपि ब्रीडा, क्रीडादलितदन्तिनः ॥ १२ ॥ यदि नाम सर्वपकणं, शक्नोति न्योक्तौ च ॥ ९ ॥
करी करेण नादातुम् । इयतैव तस्य ननु किं, पराक्रमग्लानिरिह जाता? ॥ १३ ॥ संकुञ्चन्ति कलौ तुच्छाः, प्रसरन्ति श्लो. ६८ महाशयाः। ग्रीष्मे सरांसि शुष्यन्ति, कामं वारिधिरेधते ॥ १४ ॥ स्त्रीणामपि वचः कालेऽनुकूलं मन्यते बुधैः । दुर्गा
वामगता किं न, शस्यते मार्गगामिभिः? ॥ १५ ॥ यद्यपि न भवति हानिः, परकीयां चरति रासभे द्राक्षाम् । असमञ्जसं लच दृष्ट्वा, तथापि नः खिद्यते चेतः ॥ १६ ॥ अतिपरिचयादवज्ञा, भवति विशिष्टेऽपि वस्तुनि प्रायः। लोकः प्रयागवासी, काकूपे स्नानं समाचरति ॥ १७ ॥ अपूर्वः खण्डवृत्तोऽपि, द्वितीयेन्दुरिवार्यते । सपूर्वः पूर्णवृत्तोऽपि, पूर्णेन्दुरिव नाय॑ते ४॥ १८ ॥ अपसरणमेव युक्तं, मौनं वा तत्र राजहंसस्य । कटु रटति निकटवर्ती, वाचालष्टिट्टिभो यत्र ॥ १९ ॥ हे बाल
कोकिल! करीरमरुस्थलीषु, किं दुर्विदग्ध ! मधुरध्वनिमातनोषि । अन्यः स कोऽपि सहकारतरुप्रदेशो, यस्मिञ्जयन्ति | तव विभ्रमभाषितानि ॥२०॥ व्यलीकमस्तु मा वाऽस्तु, लोकोक्तिस्तु सुदुस्सहा । भाजनं भज्यतां मा वा, टणत्कारस्तु मारयेत् ॥ २१ ॥ अकार्ये तथ्ये वा भवति वितथे वा किमपरं, प्रतीतो लोकेऽस्मिन् हरति महिमानं जनरवः । तुलोत्तीर्णस्यापि प्रकटनिहताशेषतमसो, वेस्ताहक तेजो न हि भवति कन्यां गत इति ।। २२ ॥ कंजंमि समावडिए, अणु
१ कार्य समापतिते अनुवर्तयस्व दुर्जनं प्रयत्नेन । किं न पीयते निम्बः शरीरसंरक्षणार्थाय ॥ २३ ॥
Jan Education International
For Private & Personal use only