________________
प्रव० सारोद्धारे
तत्त्वज्ञानवि०
॥ २९६ ॥
७ तुवरीणं ८ । तह कसिणचणय ९ वल्लाण १० कोट्याईसु खिविकणं ॥ ९९७ ॥ ओलिताणं पिहियाण लंछियाणं च मुद्दियाणं च । उक्किहठिई वरिसाण पंचगं तो अबीयत्तं ॥ ९९८ ॥ अयसी १ हा २ कंगू ३ कोडूसग ४ सण ५ वरह ६ सिद्धत्था ७ । कोद्दव ८ रालग ९ मूलग बयाणं १० कोट्टईयासु ॥ ९९९ ॥ निक्खित्ताणं एयाणुक्कोसठिईऍ सत्त वरिसाई । होइ जह ण पुणो अंतमुत्तं समग्गाणं ॥ १००० ॥
'यवे'त्यादि, यवा गोधूमाश्च प्रतीताः यवयवा - यवविशेषाः शालयः - कलमादिविशेषाः श्रीहयः - सामान्यतः, एतेषां धान्यानां कोष्ठकादिपु - कुशूलपल्यप्रभृतिषु क्षित्वा-प्रक्षिप्य पिहितानां - तथाविधपिधानकेन स्थगितानां लिप्तानां द्वारदेशे पिधानेन सह गोमयादिना ! सर्वतोऽवलिप्तानां मुद्रितानां च मृत्तिकादिमुद्रावतामुत्कर्षतस्त्रीणि वर्षाणि यावत् स्थिति:- अविनष्टयोनिकत्वेन अवस्थानं भवतीति, तदनु - ततः परमेतेषां - यवादीनां पञ्चानां धान्यानां योनि :- अङ्कुरोत्पत्तिहेतुर्विध्वस्यते - क्षीयते, ततो-योनिविध्वंसे सति जायतेऽबीजत्वंतद्वीजमबीजं भवति, उप्तमपि नाङ्कुरमुत्पादयतीति भावः ।। ९९५ ॥ ९९६ ॥ तथा - 'तिले 'त्यादि, तिलमुद्गभाषचवलकाः प्रतीताः मसूरो- वृत्ताकारो धान्यविशेषः ( प्रन्था० ७००) चनकिका इत्यन्ये कलाय :- त्रिपुटाख्यो धान्यविशेषः कुलत्था:- चवलकाकाराश्चि| पिटिका भवन्ति तुवर्य:- आढक्यः, वृत्तचणकाः- शिखारहिता वृत्ताकाराश्चणकविशेषाः वल्ला-निष्पावाः, एतेषां दशानां धान्यानां कोष्ठकादिषु क्षित्वा पिहितानां ततोऽवलिप्तानां ततो लान्छितानां-रेखादिभिः कृंतलान्छनानां मुद्रितानां चोत्कृष्टा स्थितिर्वर्षपञ्चकं यावद्भवति, ततोऽबीजत्वं जायते, छन्दोऽनुरोधाच पिहितावलिप्तयोर्व्यतिक्रमनिर्देशः ॥ ९९७ ॥ ९९८ ॥ 'अयसी' व्यादि, अतसी-क्षुमा लट्टा
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
१५४ धान्याबीज
त्वम् गा. ९९५१०००
॥ २९६ ॥
www.jainelibrary.org